HUTNICTWO, GÓRNICTWO ›
RUDY I METALE NIEŻELAZNE ›
2011-2 |
| |
|
|
Prenumerata
|
BADANIA NAD NOWYMI MATERIAŁAMI NA BAZIE MIEDZI PRZEZNACZONYMI NA PRZEWODY JEZDNE KOLEI DUŻYCH PRĘDKOŚCI JAZDY
|
|
TADEUSZ KNYCH  ANDRZEJ MAMALA ARTUR KAWECKI PAWEŁ KWAŚNIEWSKI GRZEGORZ KIESIEWICZ
|
Polska infrastruktura kolejowa umo.liwia transport pasa.erski i towarowy z pr.dko.ciami nieprzekraczaj.cymi 160 km/h.
Rz.dowy plan modernizacji g.ownych szlakow kolejowych zak.ada, .e transport b.dzie odbywa. si. z pr.dko.ciami do
250 km/h. Przyczyni si. to w du.ym stopniu do rozwoju nie tylko polskich kolei, ale wp.ynie rownie. na wzrost gospodarczy
ca.ego kraju. Jednym z g.ownych ogranicze. pr.dko.ci jazdy poci.gow jest gorna sie. trakcyjna. Tradycyjne krajowe rozwi.zania
materia.owe w obszarze gornej sieci trakcyjnej oparte na miedzi s. niewystarczaj.ce z uwagi na jej zbyt nisk. zarowno
wytrzyma.o.. mechaniczn., jak i odporno.. ciepln., co uniemo.liwia podniesienie obci..alno.ci mechanicznej i pr.dowej
sieci, a w .lad za tym pr.dko.ci jazdy. W artykule przedstawiono wyniki bada. i ich analiz. nad wykorzystaniem niskostopowych
gatunkow miedzi oraz miedzi beztlenowej z linii UPCAST do wytwarzania g.ownego elementu gornej sieci
trakcyjnej, jakim jest przewod jezdny. Badania obejmuj. w.asno.ci wytrzyma.o.ciowe oraz odporno.. ciepln. przewodow
jezdnych. Wykazano, .e przewody z miedzi beztlenowej jak rownie. z dodatkiem srebra w ilo.ci 1000 ppm uzyskuj. wystarczaj.cy
poziom w.asno.ci i s. konkurencyjne wzgl.dem przewodow z miedzi gat. ETP.
S.owa kluczowe: mied., UpcastR, ETP, przewod jezdny, trolej, kolej
RESEARCH RESULTS OF NEW COPPER BASED MATERIALS,
INTENDED FOR HIGH SPEED RAILWAYS TROLLEY WIRES
Polish railway infrastructure allows to travel and carry the cargo with the highest speed of 160 km/h. Government main
railways tracks modernization project puts on that the transport will take place with the highest speed of 250 km/h. This
will contribute substantially to the development of not only Polish railways but it will also come in the economic growth of
the all the country. One of the main speed limits of the trains is the upper contact line. Traditional polish copper based material
solutions, in the field of upper contact line, are insu[...]
|
|
|
|
BADANIA STANU STRUKTURALNEGO I WŁASNOŚCI MIEDZI BEZTLENOWEJ OTRZYMYWANEJ W PROCESIE CIĄGŁEGO ODLEWANIA
|
|
|
TADEUSZ KNYCH BEATA SMYRAK MONIKA WALKOWICZ PIOTR OSUCH
|
Spośród różnych sposobów wytwarzania materiałów wsadowych do procesu ciągnienia w odniesieniu do miedzi, najbardziej
tradycyjną i wydajną metodą jest proces ciągłego odlewania i walcowania (Contirod®, Software®). Technologie te pozwalając
na uzyskanie znakomitej, izotropowej, drobnoziarnistej struktury walcówki o wielkości ziarna od 10 do 20 μm,
umożliwiają jednocześnie dużą ciągliwość i powtarzalność własności, a także wysoką jakość wyrobów gotowych. Wsadem
do procesu wytwarzania walcówki są katody wysokiej czystości chemicznej, które ze względów technologicznych zawierają
zawartość tlenu na poziomie ok. 50 ppm wag. W linii Contirod proces topienia katod w piecach gazowych prowadzi do pojawienia
się w ciekłym metalu zanieczyszczeń w postaci produktów spalania gazów. W celu uzyskania walcówki wysokiej
jakości należy je usunąć za pomocą tlenu, dlatego też walcówka taka zawiera ok. 200 ppm wag. tlenu [1, 2], przy czym jego
ilość zależy od poziomu i rodzaju zanieczyszczeń katody. Lata siedemdziesiąte ubiegłego stulecia przypadają na opracowanie
nowoczesnej technologii produkcji miedzi beztlenowej, umożliwiającej jej zastosowanie jako wsadu do bezpośredniego
procesu ciągnienia na mikrodruty dedykowane dla wysoko zaawansowanych aplikacji elektrotechnicznych. W praktyce
przemysłowej stosuje się najczęściej dwie metody odtleniania: odtlenianie próżniowe (metoda droga i mało wydajna) lub
odtlenianie węglem. Pozwala to na redukcję tlenu do poziomu 3 ppm i mniej. W praktyce przemysłowej upowszechniły się
dwie technologie wykorzystujące drugi ze sposobów odtleniania: Rautomead oraz Upcast. Własności uzyskanych odlewów
istotnie zależą od parametrów procesu odlewania, tj. prędkości odlewania, wielkości przepływu i temperatury wody chłodzącej
krystalizator. Istnieje możliwość regulacji tych parametrów, przy czym wpływ tej zmiany powinien być widoczny
w strukturze odlewów (będzie wyrażał się różną wielkością i orientacją krystalitów). Z wcz[...]
|
|
|
|
Biulety Instytutu Metali Nieżelaznych
|
|
WIADOMOŚCI TECHNOLOGICZNE
ZAAWANSOWANY RECYKLING STOPÓW ALUMINIUM DO
PRZEROBKI PLASTYCZNEJ
KEVORKIJAN V.: ADVANCED RECYCLING OF WROUGHT ALUMINIUM
ALLOYS. METALL 2010, t. 64, nr 9, s. 414÷418, AG
W przyszłości produkcja aluminium o standardowej jakości
poprzez recykling najtańszych źródeł surowców wtórnych
będzie odgrywać znaczącą rolę w przemyśle aluminiowym
Europy.
Przewiduje się, że do 2012 r. w krajach Unii Europejskiej zużycie
aluminium pierwotnego stopniowo zmniejszy się do
poziomu 8 mln t, a jego produkcja w tym samym okresie
spadnie do 2,86 mln t. Różnicę pomiędzy produkcją, a konsumpcją
pokryje import i recykling.
Złom wykorzystywany do produkcji stopów do przeróbki
plastycznej powinien być dokładnie sortowany ze względu
na zawartość pierwiastków stopowych. Umożliwi to uzyskanie
przepisowych tolerancji składu i jego efektywne
przetopienie na stop do przeróbki plastycznej o tym samym
składzie.
Stopy aluminium (szczególnie do przeróbki plastycznej)
charakteryzuje, wymagająca dużej wiedzy, praktyczna "granica
tolerancji składu". Jednak w wielu przypadkach wpływ
granic tolerancji dla różnych pierwiastków i ich połączeń na
wybrane własności stopów nie jest dobrze zbadany. W procesie
produkcji wtórnych stopów aluminium do przeróbki
plastycznej główną trudność stanowi osiągnięcie właściwego
składu chemicznego kąpieli przy minimalnym dodatku
aluminium pierwotnego i pierwiastków stopowych. Jest to
bardzo ważny problem techniczny wynikający z braku technologii
redukcji zawartości krytycznych pierwiastków, takich
jak: miedź, żelazo, mangan, krzem i cynk w partii stopionych
różnych gatunków złomu. W przypadku, gdy zawartość
pierwiastków krytycznych w kąpieli jest wyższa niż
granica tolerancji jedynym praktycznym rozwiązaniem powinno
być ich rozcieńczenie przez metal pierwotny. Możliwe
są również inne rozwiązania, np.: unikanie niewłaściwego
składu kąpieli poprzez uważne jego przewidywanie, zabezpieczenie
odpowiedniego skła[...]
|
|
|
|
Kronika
|
|
Z uwagi na rangę Kongresu Techników Polskich będącego
ważnym wydarzeniem w polskim środowisku naukowo‐technicznym
Prezydent RP wyraził zgodę na objęcie XXIV Kongresu
Honorowym Patronatem. Przyznany przez Pana Prezydenta
Patronat jest również wyrazem uznania dla działalności
Naczelnej Organizacji Technicznej i jej znaczącego dorobku,
a także bogatych, sięgających XIX wieku tradycji ruchu
inżynierskiego w Polsce, którego Federacja Stowarzyszeń
Naukowo‐Technicznych NOT jest spadkobierczynią i konty[...]
|
|
|
|
ODZYSK WOLFRAMU Z ODPADÓW
|
|
|
RYSZARD CHAMER EWA SZYDŁOWSKA-BRASZAK
|
W artykule omowiono szczegolne w.a.ciwo.ci wolframu i jego specyficzne zastosowanie. Omowiono rodzaje odpadow zawieraj.cych
wolfram i przedstawiono opracowane metody odzysku wolframu. Szczegoln. uwag. po.wi.cono odpadom
wolframowo]miedzianym. Omowiono wyniki prob przemys.owych rozdzia.u wolframu od miedzi oraz uzyskania u.ytecznych
zwi.zkow obu metali.
S.owa kluczowe: w.a.ciwo.ci i zastosowanie wolframu, metody odzysku z odpadow, rodzaje odpadow, proby przemys.owe
rozdzia.u wolframu i miedzi
TUNGSTEN RECOVERY FROM WASTE
The paper discusses the characteristic of tungsten and its specific application. The types of waste containing tungsten and
tungsten recovery methods are presented. Special attention is given to the copper]tungsten waste. Discussed the results of
tests on the industrial separation of copper and tungsten to obtain useful compounds of both metals.
Keywords: tungsten properties and application, methods of recovery from wastes, types of wastes, industrial tests with
tungsten and copper separation
Wprowadzenie
W 1781 r. szwedzki chemik K. W. Scheele, bada. minera.,
owcze.nie nazywany .ci..kim kamieniemh, ktory traktowa.
kwasami mineralnymi. Tak zosta. odkryty wolfram
w szelicie. Nast.pnie w 1783 r. hiszpa.scy chemicy odkryli
zawarto.. kwasu wolframowego, po..czonego z .elazem
i manganem w wolframicie. Naukowcy ci, jako pierwsi
opracowali sposob otrzymywania wolframu w procesie redukcji
trojtlenku wolframu za pomoc. w.gla drzewnego.
W 1847 r. Robert Oxland og.osi. patent na otrzymywanie
wolframianu sodu oraz kwasu wolframowego, co by.o pocz.tkiem
metalurgii wolframu [1].
Wolfram ze wzgl.du na szczegolne w.a.ciwo.ci fizyko]
]chemiczne jest bardzo cennym metalem. Wysoka g.sto..,
wynosz.ca 19,3 g/cm3, wysoka temperatura wrzenia 5660 ‹C
i przede wszystkim bardzo wysoka temperatura topienia,
wynosz.ca 3695 ‹C, zadecydowa.y o specyficznym zastosowaniu
wolframu w przemy.l[...]
|
|
|
|
OKREŚLENIE WYBRANYCH CECH MORFOLOGICZNYCH MIKROSTRUKTURY ODLEWU ZE STOPU AlSi10Mg ORAZ WŁAŚCIWOŚCI WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH Z WYKORZYSTANIEM SYMULACJI KOMPUTEROWEJ
|
|
|
JOANNA KULASA STANISŁAW PYSZ PAWEŁ GRADOŃ
|
W artykule przedstawiono wyniki bada. wp.ywu parametrow odlewania i intensywno.ci stygni.cia na wybrane cechy morfologiczne
mikrostruktury odlewu ze stopu AlSi10Mg. Ocenie poddano podstawowe parametry morfologiczne oraz granic.
plastyczno.ci R0,2. Wyniki rzeczywiste porownano z rezultatem symulacji komputerowej. Do symulacji krzepni.cia odlewu,
w masie formierskiej o zro.nicowanej osnowie, wykorzystano nowo opracowany modu. programu MAGMASoft o nazwie
MAGMAnon]ferrous, udost.pniony do testow Instytutowi Odlewnictwa w Krakowie.
S.owa kluczowe: symulacja komputerowa, masa formierska, stop AlSi10Mg
Dr in.. Joanna Kulasa . Instytut Metali Nie.elaznych, Gliwice, mgr in.. Stanis.aw Pysz . Instytut Odlewnictwa, Krakow, mgr in.. Pawe.
Grado. . Politechnika .l.ska, Katowice.
Rudy Metale R56 2011 nr 2
UKD 621.74-047.58:620.18.53.086:539.389.1:
:669.71f782f721-026.56:621.742.4:004.414.23
83
DETERMINATION OF SELECTED MORPHOLOGICAL FEATURES
OF MICROSTRUCTURE AND MECHANICAL PROPERTIES
OF AlSi10Mg ALLOY CAST WITH APPLICATION OF COMPUTER SIMULATION
The paper presents results of studies into influence of casting conditions and intensity of cooling down on selected morphological
features of microstructure of AlSi10Mg alloy cast. Basic morphological parameters as well as yield point R0,2 were
evaluated. The actual results were compared to the results of computer simulation. For simulation of solidification of the
cast in moulding sand of diversified matrix a new module of MAGMASoft program, called MAGMAnon]ferrous, was used.
In the result of segregation and diffusion on crystallization front, properties related to the local changes in composition of
the alloy become modified. The program performs real]time analysis of those phenomena and corrects the data according
to the current situation in a specific part of the cast and according to the thermophysical parameters of the alloy.
Keywords: computer simulation, moulding sand[...]
|
|
|
|
POSTĘP W ZAKRESIE LUTOWNICZYCH MATERIAŁÓW WARSTWOWYCH Z UDZIAŁEM SREBRA DO ZASTOSOWAŃ W NARZĘDZIACH SKRAWAJĄCYCH
|
|
|
LUDWIK CIURA WIESŁAW KAZANA STANISŁAW KSIĘŻAREK MARCIN KARPIŃSKI
|
Przedstawiono przegl.d prac obrazuj.cych post.p technologiczny w zakresie lutowniczych materia.ow warstwowych
z udzia.em srebra do zastosowa. w narz.dziach skrawaj.cych pracuj.cych w trudnych warunkach eksploatacyjnych.
Omowiono prace dotycz.ce otrzymywania trimetali metodami; platerowania na zimno i gor.co, sp.aszczania drutu bimetalowego,
..czenia wybuchowego a tak.e metod. kombinowan. ..cz.c. platerowanie w podwy.szonej temperaturze
z walcowaniem na gor.co i na zimno.
S.owa kluczowe: spoiwa warstwowe na bazie Ag, metody otrzymywania, w.a.ciwo.ci
PROGRESS IN LAYERED BRAZING MATERIALS
WITH SILVER CONTENT FOR USE IN CUTTING TOOLS
A review of works illustrating the technological advances in the field of layered brazing materials with silver content for
use in cutting tools working in harsh conditions was presented. Works on the production methods of multilayer materials
were discussed; hot and cold plating, the bimetallic wire flattening, explosive metal cladding and combined method joining
plating at increased temperature, hot and cold rolling.
Key words: Ag based layered brazing materials, manufacturing, properties
Wst.p
Od kilkunastu lat ZPM INMET Gliwice jest producentem
lutowi twardych na bazie miedzi i srebra. Wyroby te produkowane
s. w oparciu o technologie opracowane wspolnie
z pracownikami naukowymi Instytutu Metali Nie.elaznych
[1€4]. Produkowane lutowia twarde z ro.nych stopow posiadaj.
posta.: ta.m, drutow, pr.tow, kr..kow lutowniczych,
proszkow. S. to materia.y lite i warstwowe. Znalaz.y
one zastosowanie w ro.nych dziedzinach techniki do ..czenia;
metali, metal]ceramika (lutowia aktywne), metal]spiekany
materia. proszkowy (narz.dzia skrawaj.ce). Odbiorc.
tych materia.ow s. g.ownie kraje europejskie i USA.
W niniejszym artykule przedstawiono post.p technolo]
Doc. dr in.. Ludwik Ciura, dr in.. Wies.aw Kazana, dr in.. Stanis.aw Ksi..arek . Instytut Metali Nie.elaznych, Gliwice, mgr in.. Marci[...]
|
|
|
|
PRZEMIANY FAZOWE W STOPIE Ti6Al4V PRZY CHŁODZENIU Z ZAKRESU DWUFAZOWEGO α+β I JEDNOFAZOWEGO β
|
|
|
ROBERT DĄBROWSKI
|
W artykule dokonano analizy przemian fazowych zachodz.cych w stopie Ti6Al4V przy ch.odzeniu z zakresu dwufazowego
(ƒż+ƒŔ) i jednofazowego ƒŔ. Badania wykonano metod. dylatometryczn.. Dla zilustrowania uzyskanych wynikow zamieszczono
dylatogramy ch.odzenia w uk.adzie ƒ˘L = f(T), gdzie: ƒ˘L . zmiana d.ugo.ci probki, T . temperatura, na ktorych wyznaczano
temperatury pocz.tku i ko.ca przemian fazowych: dyfuzyjnej i bezdyfuzyjnej. Potwierdzeniem tych przemian s.
zmiany zachodz.ce w mikrostrukturze stopu.
S.owa kluczowe: przemiany fazowe, mikrostruktura, metoda dylatometryczna, dylatogram
THE PHASE TRANSFORMATIONS DURING COOLING OF Ti6Al4V ALLOY
FROM THE TWO-PHASE ƒż+ƒŔ AND ONE-PHASE ƒŔ RANGE
The phase transformations during cooling from two]phase ƒż+ƒŔ and one]phase ƒŔ range in Ti6Al4V alloy has been analysed.
Investigations were carried out using dilatometric method. Received results were illustrated by the dilatometric curves
ƒ˘L = f(T), (where: ƒ˘L . is a length change of the sample, T . temperature). On the base of the curves, diffusional and nondiffusional
transformation start and finish temperatures have been determined. Microstructure observations confirmed
the presence of this type of phase transformations.
Keywords: phase transformations, microstructure, dilatometric method, dilatometric curve
Wprowadzenie
Dwufazowe stopy tytanu ƒż+ƒŔ dzi.ki wysokiej wytrzyma.o.ci
wzgl.dnej w temperaturze otoczenia i w temperaturach
podwy.szonych, dobrej odporno.ci na korozj. oraz dobrej
biozgodno.ci znajduj. coraz szersze zastosowanie w przemy.le
i zastosowaniach medycznych [1€8]. Wprowadzenie
do stopow niewielkiej ilo.ci pierwiastkow stopowych, zastosowanie
przerobki plastycznej lub odpowiedniej obrobki
cieplnej umo.liwia kszta.towanie w szerokim zakresie ich
w.asno.ci mechanicznych [1€5, 8]. Zastosowanie odpowiedniej
obrobki cieplne[...]
|
|
|
|
SPOSÓB ZMNIEJSZANIA RYZYKA SEJSMICZNEGO W KOPALNIACH KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. METODĄ MONITOROWANIA DEFORMACJI OTWORÓW WIERTNICZYCH
|
|
|
STANISŁAW ORZEPOWSKI JAN BUTRA
|
W celu monitorowania .bezpiecznejh transformacji ska.y w filarze gorniczym ze stanu spr..ystego do stanu pokrytycznego,
powodowanej post.pem frontu wydobywczego, opracowano czujnik deformacji otworu wiertniczego typu DL (Diameter]
]Length). Czujnik instalowany w centralnym obszarze filara mierzy warto.. ƒ˘D . zmian. .rednicy poziomego otworu
w kierunku pionowym oraz ƒ˘L . deformacj. ska.y otaczaj.cej otwor mierzon. w kierunku osi otworu (obie mierzone
z rozdzielczo.ci. pomiarow. nie gorsz. od 2 mikrometrow). Specyficzna relacja pomi.dzy mierzonymi warto.ciami ƒ˘D i ƒ˘L
w czasie procesu eksploatacji z.o.a, potwierdza .bezpieczn.h transformacj. ska.y j.dra filaru do stanu pokrytycznego, albo
wskazuje, .e j.dro filara znajduje si. nadal w stanie spr..ystym. W takich przypadkach konieczne s. aktywne dzia.ania
profilaktyczne, np. zastosowanie strzelania odpr..aj.cego dla unikni.cia t.pni.cia filara.
S.owa kluczowe: t.pania napr..eniowe, deformacje otworow, strzelania odpr..aj.ce
METHOD OF SEISMIC RISK REDUCTION IN KGHM POLSKA MIED. S.A. MINES,
BY BOREHOLE DEFORMATION MONITORING
In order to monitor a gsafeh transformation of mine pillar core from elastic to the post]critical state caused by the advancing
mining faces, sensor for borehole deformation measurement of DL (Diameter]Length) type was developed. The sensor,
installed in the central area of the pillar, measures the ƒ˘D . vertical diameter deformation of the horizontal borehole and
ƒ˘L . deformation of the rock]mass along the axis of borehole (both with definition better than 2 micrometers). Specific
relationship between ƒ˘D and ƒ˘L values, measured during the mining face progress, confirms gsafeh transformation of the
pillar core into the post]critical state or indicates an gunsafeh one, which means that pillar remains in the dangerous elastic
state. In this case, r[...]
|
|
|
|
Światowy rynek metali nieżelaznych
|
|
WYDARZENIA GOSPODARCZE
WST.PNE STUDIUM WYKONALNO.CI DLA PROJEKTU FRIEDA
Xstrata commits further funds to Frieda, Mining Journal, 3 December
2010, p. 7
Xstrata plc planuje do stycznia 2012 r. wykonanie studium
wykonalno.ci dla projektu miedzi i z.ota Frieda w Papua
Nowej Gwinei. Nak.ady na realizacj. opracowania maj.
poch.on.. 122 mln $. Spo.ka uzyska wtedy prawo do zachowania
81,8 % udzia.ow w przedsi.wzi.ciu i zarz.dzania
nim, a w.a.cicielem pozosta.ych udzia.ow pozostanie Highlands
Pacific Ltd. Wst.pne studium wykonalno.ci dla projektu
przewiduje .rednioroczn. produkcj. 246 tys. Mg miedzi
i 379 tys. oz z.ota rocznie w pierwszych o.miu latach funkcjonowania
zak.adu. Przewiduje si., .e Frieda stanie si.
jedn. z 15 najwi.kszych kopal. miedzi na .wiecie (i jedn.
z najni.ej kosztowych). Jej zasoby geologiczne szacuje si.
na 8,1 mln Mg miedzi i 13,3 mln oz z.ota. Produkcja Frieda
ma rozpocz.. si. w 2017 r.
STUDIUM MO.LIWO.CI DLA ZAK.ADU PRZEROBCZEGO
WHIM CREEK
Venturex scopes VMS potential in Pilbara, Mining Journal, 3 December
2010, p. 10
Venturex Resources Ltd uzyska.o niezale.ne studium
mo.liwo.ci dla projektu rozbudowy zak.adu przerobczego
Whim Creek w regionie Pilbara w Zachodniej Australii celem
przerobki rudy z kilku z.o. tego obszaru (Whim Cree,
Mons Cupri, Evelyn, Salt Creek). Zak.ad ma by. zlokalizowany
w pobli.u kopalni Whim Creek i przerabia. siarczkow.
rud. miedzi, o.owiu oraz cynku. Wydajno.. zak.adu
projektowana jest na 600 tys. Mg rudy/r. .rednioroczna
produkcja ma wynie.. 7800 Mg miedzi, 13 900 Mg cynku
i 4200 Mg o.owiu w okresie dziewi.ciu lat eksploatacji z.o..
FINANSOWANIE PROJEKTU OYU TOLGOI
Rio Tinto secures Oyu Tolgoi deal with Ivanhoe, Mining Journal, 10
December 2010, 1, 17/24 December 2010, p. 3; Metal Bulletin,
13 December 2010, p. 6
Rio Tinto zawar.o z Ivanhoe Mines Ltd porozumienie
dotycz.ce finansowania projektu miedzi i z.ota Oyu Tolgoi
w Mongolii oraz przej.cia roli zarz.dzaj.cego przedsi.wz[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
