BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
SZKŁO I CERAMIKA ›
2011-1 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Amorficzno-krystaliczne materiały spiekane otrzymane na bazie drobnofrakcyjnych surowców odpadowych
|
|
ANNA ZAWADA  IWONA PRZE RADA
|
W obecnych czasach ochronie środowiska poświęca
się bardzo dużo uwagi. W krajach Unii Europejskiej,
każdy zakład przemysłowy, w którym powstają odpady
poprodukcyjne, zobowiązany jest do opracowania sposobu
ich utylizacji. Dużym zagrożeniem dla naszego
środowiska naturalnego stały się odpady komunalne.
W większych miastach likwidację odpadów przeprowadza
się w spalarniach, dzięki temu uzyskuje się zmniejszenie
ich początkowej objętości o kilkadziesiąt procent.
W procesie wysokotemperaturowym tworzenia szkła,
zawarte w żużlu toksyczne pierwiastki, zostają mocno
związane w strukturze szkła i dzięki temu nie są już
szkodliwe dla środowiska. W pracy przedstawiono koncepcję
przeprowadzenia żużla ze spalarni odpadów komunalnych
z udziałem drobnofrakcyjnej stłuczki szklanej
w materiał szklano-krystaliczny oraz wstępnie oceniono
wybrane właściwości tak powstałego produktu.
Słowa kluczowe: szkło-ceramika, spiekanie, żużel,
stłuczka szklana.Dopiero pod koniec minionego stulecia, ochrona
naturalnego środowiska była uważana za jeden
z głównych aspektów uwzględnianych przy projektowaniu,
budowaniu, a w ostateczności funkcjonowaniu
zakładów produkcyjnych. W dzisiejszych czasach
ekologii poświęca się bardzo dużo uwagi. Wzrost gospodarczy,
wytwarzanie nowych produktów, muszą
opierać się na nowoczesnych technologiach, w których
aspekt ekologiczny jest jednym z najważniejszych.
W krajach Unii Europejskiej każdy zakład przemysłowy,
w którym powstają odpady poprodukcyjne, zobowiązany
jest do opracowania sposobu ich utylizacji.
Sytuacja staje się bardziej skomplikowana, gdy weźmie
się pod uwagę odpady komunalne. Ich wzrastająca
w zastraszającym tempie ilość stanowi duży problem
dla zarządów miast i gmin.
Deponowanie odpadów w ziemi jest rozwiązaniem
krótkoterminowym, nie dającym gwarancji bezpieczeństwa
ekologicznego okolicznych terenów. Ze
względu na brak kontroli nad zachodzącymi reakcjami
chemicznymi w hałdzie oraz oddziaływanie odpadów
[...]
|
|
|
|
|
|
Modelowanie właściwości fizycznych mas ceramicznych przy pomocy niestandardowych surowców mineralnych – cz. II.
|
|
|
ZOFIA PUFF
|
Otrzymane wyniki dalszych badań (II część) iłu
pochodzącego z nadkładu złoża węgla brunatnego
z KWB Bełchatów - pole Szczerców wskazują, że pod
względem frakcji ziarnowych jest to materiał niejednorodny
w swojej objętości i wymaga przed dalszymi
procesami technologicznymi wstępnego oczyszczenia
(proces szlamowania). Celem II etapu badań było
określenie wpływu różnych dodatków mineralnych
na właściwości mas ceramicznych przygotowanych
na bazie tego iłu. Wyniki badań wykazały korzystny
wpływ dodatków mineralnych dodanych do mas w zakresie
10 ÷ 20% wag. na zmniejszenie właściwości
plastycznych. Wyjątkiem jest pył dymnicowy, który
miał odwrotny wpływ, powodując zwiększenie wielkości
badanego parametru.Publikacja stanowi kontynuację badań nad możliwościami
zastosowania w technologii materiałów budowlanych
iłu pochodzącego z nadkładu węgla brunatnego
z KWB "Bełchatów" [1].
Współcześnie, podczas eksploatacji węgla brunatnego
metodą odkrywkową duża ilość surowców towarzyszących
jest przemieszczana i odkładana na zwałowiskach.
Materiały te są dotychczas wykorzystywane
w sposób ograniczony i ich ilość ulega ciągłemu przyrostowi.
Surowce ilaste stanowią główną grupę surowców ceramicznych
pod względem ilościowego zapotrzebowania
przemysłowego. Jednak zmienność ich właściwości
fizycznych (głównie plastyczności) waha się w szerokich
granicach i jest pochodną zróżnicowania jakościowego
oraz ilościowego minerałów ilastych wchodzących
w ich skład.
Ił z grupy smektytu wykazuje bardzo wysoką plastyczność
i zarazem wysoką skurczliwość suszenia.
W związku z tym surowiec ten nie nadaje się do bezpośredniego
stosowania w technologii ceramiki budowlanej.
Niekiedy predysponuje do wykorzystania go
jako plastyfikatora - komponenta mas ceramicznych,
podnoszącego ich plastyczność.
Autorzy zrezygnowali z używania dla badanego iłu
nazwy
"ił beidelitowy", jak to miało miejsce w części
I opracowania [1], poprzestając na nazwie bardziej
ogólnej, gru[...]
|
|
|
|
Nowa konwencja zwiększenia wytrzymałości mechanicznej powierzchni szkła
|
|
|
MARCIN DRAJEWICZ JAN WASYLAK
|
Metoda została opracowana w celu poprawienia
struktury warstwy powierzchniowej szkieł sodowo
- wapniowo - krzemianowych. W tym celu wykorzystano
mieszaninę nanocząstek związków aluminium,
które zapewniają korzystne właściwości,
takie jak wzrost wytrzymałości na zginanie, udarności,
mikrotwardości, odporności chemicznej
przy
niezmiennych własnościach optycznych. Przygotowane
nanocząstki aluminium nanoszone są na
powierzchnię szkła na gorącym odcinku uformowanych
wcześniej wyrobów szklanych (w przypadku
opakowań, baloników żarówkowych) lub bezpośrednio
przy formowaniu szkła płaskiego metodą
float, walcowaniu szkła, wyciąganiu rur szklanych,
włókna oraz w procesie przetwórstwa szkła. W tym
przypadku nanocząstki aluminium nanoszone są na
zimną powierzchnię szkła, następnie podgrzewane
do temperatur bliskich temperaturze transformacji
szkła. Proces dyfuzji nanocząstek na powierzchni
szkła odbywa się w etapie odprężania uformowanych
wyrobów szklanych (szkło opakowaniowe, baloniki
żarówkowe, szkło płaskie, włókno szklane, czy
też szkło przetwarzane). Powierzchnia szkła ulega
modyfikacji, tworzy się cienka warstwa aluminium,
dzięki której szkło uzyskuje znacznie lepsze właściwości
mechaniczne, chemiczne i termiczne.Szkło jest materiałem, który wykazuje względnie wysoką
wytrzymałość na ściskanie przy bardzo niskiej wytrzymałości
na rozrywanie, zginanie i uderzenie zginające.
Niewystarczająca wytrzymałość mechaniczna szkła i jego
kruchość ograniczają szerokie zastosowanie szkła jako
materiału konstrukcyjnego. Taki stan rzeczy spowodował
podjęcie licznych prób zwiększenia niskiej wytrzymałości
szkła, stanowiącej podstawową wadę tego materiału.
Wytrzymałość szkła zależy przede wszystkim od stanu
jego powierzchni, drugorzędnie od składu chemicznego,
stopnia odprężenia, jednorodności, środowiska
i temperatury. Obecność powierzchniowych wad znacznie
obniża wytrzymałość. Dlatego też opracowano szereg
metod, poprzez zastosowanie który[...]
|
|
|
|
Nowa rzeczywistość - instytuty badawcze po reformie nauki
|
|
|
Dorota Jarocka
|
Rozmowa z panią prof. Barbarą Kudrycką, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.1 października 2010 r. wszedł
w życie pakiet sześciu ustaw reformujących
naukę. Jednostki badawczo-
rozwojowe przekształciły
się w instytuty badawcze. Jakie
nowe możliwości i wyzwania, zdaniem
Pani Minister, stwarza dla naszego
środowiska ta reforma?
Jeśli z pieniędzy podatnika finansujemy
prowadzenie badań, to
obowiązkiem państwa jest też wyegzekwowanie,
by były to badania
na wysokim poziomie, sprzyjające
rozwojowi gospodarki i kraju. I dlatego
zapisy, obowiązujących od 1
października, sześciu ustaw reformujących
naukę mają wspólny
mianownik - to nowa jakość badań
naukowych. Zaprojektowaliśmy reformę
tak, by nowe przepisy stymulowały
instytuty naukowo-badawcze
do konkurowania o lepszą jakość
badań, a co za tym idzie - wyższe
dotacje. Przed instytutami badawczymi
stawiamy znaczące wyzwania:
silniejsze powiązanie tematyki
badań z potrzebami gospodarki,
wyższą efektywność wdrożeń,
sprawniejszy transfer nowych technologii
do przemysłu. Jednym słowem
- oczekujemy innowacyjności.
Szanse w walce o publiczne środki
na badania są równe dla wszy-
stkich, a procedury ich rozdziału -
transparentne, oparte na rzetelnych
konkursach.
Które z rozwiązań zawartych
w ustawie o instytutach badawczych
uważa Pani Minister za
największy sukces?
Patrzę wstecz na trwające od początku
2008 roku konsultacje nad
kierunkiem reform, bo ustawa o instytutach
badawczych jest jej istotną częścią. Przypominam sobie początki
- w środowisku wcale nie było gotowości
do zmian. Ba! - wielu nie dostrzegało
nawet ich potrzeby. Przez
dwa lata prac w ministerstwie, w konsultacjach
społecznych i następnie
przez rok w procedurze legislacyjnej
w Sejmie, wypracowywaliśmy ten
ważny dla Polski kompromis, jakim
jest reforma nauki - to wielkie osiągnięcie,
że Sejm przyjął ją przy akceptacji
uczonych i jednomyślności
polityków różnych opcji. Można nawet
powiedzieć, że wspólny[...]
|
|
|
|
Organizacja przemysłu ceramicznego w PRL
|
|
|
RAJMUND STANISŁAW JURCZYK
|
Po wyzwoleniu terytorium Polski w 1944 i ostatecznie
w 1945 r., przemysł, w tym także ceramiczny, był
w poważnym stopniu zniszczony lub unieruchomiony.
Duża część II Rzeczpospolitej została utracona na
rzecz Związku Radzieckiego. Przynależne Polsce tzw.
Ziemie Zachodnie, częściowo rekompensowały straty
znajdującymi się tam zakładami. Zakłady te przejmowało
państwo polskie. Pozostałe, jako prywatne, były
stopniowo upaństwiawiane w ramach nacjonalizacji
przemysłu, Mimo, że oficjalnie nazwa Polska Rzeczpospolita
Ludowa została ustanowiona dopiero w 1952 r.
zasady zarządzania jak w PRL wprowadzono (od zarania
Polski) po II wojnie światowej. Była to już tzw. gospodarka
socjalistyczna.
Już w roku 1945, tuż za frontem, na wyzwolone tereny
docierały specjalne rządowe grupy operacyjne,
w skład których wchodzili: technicy, ekonomiści i działacze
partyjni. Grupy te miały za zadanie przejmowanie
i ochronę obiektów przemysłowych. Ustawa z dnia 2
stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych
gałęzi gospodarki narodowej, wprowadziła
wiele regulacji. Niezależnie jaka była organizacja przed
upaństwowieniem zakładów, wprowadzono tzw. przymusowy
zarząd państwowy.
Początkowo był ogólny bałagan i niepewność właścicieli
co będzie dalej. Część załóg samodzielnie
przejmowała inicjatywę uruchamiania produkcji. Powstawały
próby organizacyjne przejmowania zakładów
i zarządzania nimi. Przykładowo do Zakładów
Porcelany Stołowej "Wałbrzych" (wówczas "Tilsch"),
przyjechało sześciu pracowników z zakładu porcelany
w Boguchwale k. Rzeszowa. Wśród nich byli Bronisław
Kotowicz i Adolf Urbanowicz. Ponadto z konieczności
werbowano do pracy ludzi bez zawodu, była też część
załogi niemieckiej[...]
|
|
|
|
Surowce odpadowe w procesie topienia szkła
|
|
|
Katar zyna Cholewa-Kowalska Marcin Drajewicz Jan Wasylak Daniel Jarząb Małgorzata Jop
|
Przetworzone żużle wielkopiecowe ze względu na ich
skład chemiczny stanowią ważny surowiec umożliwiający
zastosowanie go do zestawów szklarskich. Jednak ze
względu na zawartość żelaza, manganu, siarki i miedzi
ich stosowanie w produkcji szkła bezbarwnego jest ograniczone.
W związku z powyższym celem niniejszej pracy
było uzyskanie bezbarwnych szkieł opakowaniowych
i budowlanych z zastosowaniem przetworzonego żużla
wielkopiecowego CaAlSi-glass. W badanych zestawach
szklarskich CaAlSi-glass stanowi 34-38% masy suchego
piasku, co znacznie przewyższa stosowaną powszechnie
zawartość tego typu surowców w zestawach na każdego
typu szkło, ponieważ standartowo np. do szkieł opakowaniowych
stosuje się dodatek przetworzonego żużla wielkopiecowego
w ilości 6-7%.
Wytopione szkła na bazie surowców przemysłowych
i z użyciem CaAlSi-glass poddano badaniom termicznym.
Dla uzyskanych szkieł przeprowadzono również
charakterystykę optyczną. Wyniki badań wskazują, że
zastosowanie CaAlSi-glass praktycznie nie wpływa na
właściwości termiczne szkieł, podwyższa się tylko nieznacznie
temperatura transformacji (ok. 2%). Również
transmisja światła w zakresie widzialnym obu rodzajów
szkieł pozostaje na zbliżonym poziomie.
Słowa kluczowe: żużel wielkopiecowy, topienie szkła.Wykorzystanie surowców odpadowych jest spowodowane
zapotrzebowaniem na surowce oraz coraz
większymi trudnościami w ich pozyskiwaniu ze źródeł
naturalnych, a także znacznym zmniejszeniem zużycia
energii przy procesach technologicznych.
Za wykorzystaniem surowców odpadowych w przemyśle
szklarskim przemawiają takie aspekty jak: ochrona
środowiska oraz zastąpienie tradycyjnych surowców
w pełni wartościowymi, tańszymi surowcami będącymi
produktem ubocznym przemysłu metalurgicznego i energetycznego.
Badania nad wykorzystaniem surowców
odpadowych są szczególnie istotne ze względu na pogłębiający
się od wielu lat deficyt naturalnych surowców
szklarskich oraz ich stosunkowo wysokie ceny [1[...]
|
|
|
|
Uroczysty Jubileusz
|
|
|
Krzysztof Szamałek
|
1 grudnia 2010 roku Rada Naukowa, Dyrekcja i pracownicy Instytutu Ceramiki i Materiałów
Budowlanych oraz zaproszeni goście wzięli udział w spotkaniu związanym z rocznicą 50-lecia
pracy zawodowej mgr. Zdzisława Stachury, długoletniego Dyrektora Instytutu (2003-2009).W swojej długiej, aktywnej oraz pełnej sukcesów zawodowych
karierze, Zdzisław Stachura pełnił szereg bardzo
odpowiedzialnych i ważnych funkcji, zarówno w sektorze
gospodarczym, jak i administracji państwowej.
Jako absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
w Poznaniu podjął pierwszą pracę w Zakładach Ceramiki
Sanitarnej w Kole. Następnie pracował w Zakładach
Porcelany Stołowej "Karolina" w Jaworzynie Śląskiej,
a od 1969 roku pełnił funkcję wicedyrektora Chodzieskich
Zakładów Porcelany i Porcelitu. W kolejny[...]
|
|
|
|
XXIV Kongres Techników Polskich
|
|
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Bronisław Komorowski
objął Honorowym Patronatem XXIV Kongres Techników Polskich.Z uwagi na rangę Kongresu Techników Polskich będącego
ważnym wydarzeniem w polskim środowisku
naukowo-technicznym, Prezydent RP wyraził zgodę
na objęcie XXIV Kongresu Honorowym Patronatem.
Jest to również wyraz uznania dla działalności Naczelnej
Organizacji Technicznej i jej znaczącego dorobku,
a także bogatych, sięgających XIX wieku tradycji ruchu
inżynierskiego w Polsce, którego Fe[...]
|
|
|
|
Z historii ceramiki szlachetnej - Mgr Michał Janowski
|
|
|
RAJMUND STANISŁAW JURCZYK
|
Tym razem mam przyjemność przedstawić Czytelnikom
kolegę z "rodziny szklarskiej" ale też związanego z ceramiką.
Mgr Michał Janowski urodził się 23 września 1935 r.
w Gostyniu. Szkołę podstawową ukończył w roku 1949,
a maturę zdał w roku 1953, uzyskując jednocześnie dyplom
technika handlowego. Ze względu na pochodzenie
nie został przyjęty na studia. Otrzymał nakaz pracy
w Gminnej Spółdzielni w Koźminie. Na studia - na Wydział
Matematyczno-Fizyczno-Chemiczny Uniwersytetu Poznańskiego
dostał się w roku 1954 i ukończył go w 1959 r.
uzyskując tytuł magistra chemii. W lipcu 1959 r. rozpoczął
pracę w laboratorium badawczym Fabryki Kosmetyków
"Lechia" w Poznaniu. Nadal współpracował z uczelnią,
a konkretnie z promotorem pracy magisterskiej prof. dr
Maksymilianem Kronzem. W czasopiśmie "Chemia stosowana"
opublikowali wspólnie pracę pt.: "Aktywowane termokolory
chromianowe".
Ze względów mieszkaniowych, w marcu 1961 r. młody
magister przeszedł do pracy w Poznańskich Zakładach
Przemysłu Spirytusowego (zakład w L esznie), gdzie pracował
na stanowisku inżyniera zmianowego na wydziale
nowopowstającej w Polsce produkcji kwasu mlekowego.
W 1962 r. podejmuje pracę w wielkopolskiej Hucie
Szkła w Gostyniu, na stanowisku kierownika laboratorium.
W hucie następuje rozruch automatycznej produkcji opakowań
szklanych.
Kolega Michał dobrze wywiązywał się ze swej [...]
|
|
|
|
Zastosowanie kompozytów GFRP w płytach pomostowych
|
|
|
BEATA STANKIEWICZ
|
W artykule przedstawiono możliwości zastosowań
kompozytów z włókien szklanych w konstrukcjach mostowych.
Płyty pomostowe z GFRP są obiecującą alternatywą
w stosunku do innych materiałów jak beton, czy stal.
Słowa kluczowe: obiekty mostowe, GFRP, płyty
pomostowe.Włókna szklane wygrywają w rankingu ekonomicznym
z innymi rodzajami włókien, takimi jak węglowe,
czy aramidowe gdyż są tańsze. Zatopione w żywicy
poliestrowej stają się kompozytem o wybitnych parametrach
wytrzymałościowych. Mogą z powodzeniem
zastąpić stal - tradycyjne zbrojenie konstrukcyjne, nawet
w bardzo wymagających betonowych elementach
konstrukcyjnych.
Trwałość konstrukcji, jej czas eksploatacji jest tak
istotnym parametrem, że poszukiwania technologów
i konstruktorów na całym świecie prowadzą do zastąpienia
materiałów łatwo ulegających korozji - jak stale
zbrojeniowe - materiałem o bardzo dużej wytrzymałości
na rozciąganie - kompozytem na bazie włókien i żywicy
polimerowej.
Betonowe konstrukcje dużych rozmiarów wymagają
ogromnego zużycia materiałów, niebagatelna staje się
więc cena kompozytu. Przedłużona eksploatacja budowli
ze względu na trwałe materiały to ważny czynnik
ekonomiczny, ale cena wbudowanego materiału to
również zagadnienie, k[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
