INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2011-2 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Aktualności
|
|
Fuzja zakładów azotowych
w Tarnowie i Kędzierzynie
Na przełomie marca i kwietnia br. będzie
znany ostateczny los fuzji tarnowskich Azotów
i kędzierzyńskiego ZAK. Choć teoretycznie
fuzja już się dokonała, to jednak, jak podkreśla
Ministerstwo Skarbu, aby stała się ona
faktem, musi przynieść korzyści obu firmom.
Chcemy, aby zarządy obu spółek wykazały
celowość połączenia. Już przy wniosku o zgodę
na fuzję rozpatrywaliśmy aspekty całej sprawy.
Od początku przyjęliśmy założenie, że nie może
być to połączenie tylko dla połączenia - powiedział
Adam Leszkiewicz, wiceminister Skarbu
Państwa. ZAK potwierdza, że Tarnów, zgodnie
z umową, do 27 grudnia 2010 r. wpłacił na jego
konto całą kwotę wynikającą z warunków transakcji.
Powstała Grupa o obrotach wynoszących
89/12(2010) 297
3,5 mld zł/r. Do końca czerwca 2011 r. Grupa
będzie miała gotową wspólną strategię rozwoju.
Pracuje nad nią 19 zespołów powołanych
przez spółki. Nie są znane jeszcze szczegóły
tej strategii ale zakłada się, że konsolidacja
spółek przyniesie efekty w postaci oszczędności
i poprawy wyników finansowych Grupy w najbliższych
latach (do 2016 r.). Największe zmiany
dotkną produkcji amoniaku, systemów informatycznych
oraz administracji, w której nastąpi
restrukturyzacja zatrudnienia. Przygotowywany
jest także plan połączenia spółek zależnych,
zajmujących się remontami, transportem kolejowym,
automatyką i logistyką. Nie czekając na
zakończenie prac nad strategią, podjęte zostały
już pierwsze działania praktyczne. I tak, obie
spółki podpisały z Hewlett-Packard Polska
list intencyjny dotyczący utrzymania i rozwoju
systemów informatycznych w ZAK S.A.
Z listu tego wynika, że realizacja tego projektu
zapewni dostęp do kompetencji, wiedzy
i technologii wspieranych przez HP, a także
rozwój istniejących systemów informatycznych,
w szczególności systemu SAP również
w tarnowskich Azotach. W wyniku realizacji
tego projektu osiągnięte zostaną efekty synergii
w obszarze [...]
|
|
|
|
Akumulacja wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w roślinach jedno- i dwuliściennych rosnących na osadach ściekowych pochodzenia petrochemicznego
|
|
Katarzyna Klimczak  Barbara Gworek
|
Szesnaście wielopierścieniowych węglowodorów
aromatycznych (WWA) oznaczano w przemysłowych
osadach ściekowych z oczyszczalni
ścieków w PKN Orlen w Płocku w latach
2002-2004 oraz w 11 roślinach jedno- i dwuliściennych
rosnących na tych osadach. Osady
zawierały do 1639 mg/kg sumy WWA, przy czym
głównym ich składnikiem był benzo[ghi]perylen
(do 555 mg/kg). Największą zawartość sumy
WWA (377 mg/kg) stwierdzono w krwawniku pospolitym
(głównie fenantren 90 mg/kg). Rośliny
dwuliścienne wykazywały większą skłonność
do akumulacji WWA niż rośliny jednoliścienne.
WWA o 4 pierścieniach w cząsteczce były akumulowane
bardziej intensywnie niż WWA o 5
i 6 pierścieniach
w cząsteczce.
Sixteen polycyclic arom. hydrocarbons (PAH) were detd.
in industrial sewage sludges from PKN Orlen, Plock, PL,
in 2002-2004 and in 11 mono and dicotyledonous plants
growing on the sludges. The sludges contained up to
1639 μg/kg of total PAH (main component benzo[ghi]
perylene up to 555 μg/kg). The highest content of total PAH
(377 μg/kg) was obsd. in yarrow (mainly phenanthrene
90 μg/kg). The dicotyledonous plants showed higher ability
to accumulation of PAH comparing to monocotyledonous
ones. The 3 and 4 ring PAH were accumulated more
intensive than the 5 and 6 ring PAH.
Z budową wewnętrzną WWA wiążą się określone właściwości biologiczne,
rozumiane jako oddziaływanie na organizmy żywe. Część
WWA wykazuje silne działanie mutagenne, kancerogenne i teratogenne,
a także tendencję do kumulowania się w tkankach i organach organizmów
żywych, a zwłaszcza w tkance tłuszczowej, nerkach i wątrobie1). Związki
te znajdowane są w roślinach rosnących głównie na terenach o wysokim
stopniu uprzemysłowienia2-4), a głównym ich źródłem jest przemysł
petrochemiczny i karbochemiczny, a także koksownie, elektrownie,
spalarnie odpadów, odlewnie i huty. Szacuje się, że ok. 90% WWA obecnych
w ściekach zostaje skoncentrowane w osadzie ściekowym podczas
oczyszcza[...]
|
|
|
|
Badania ekotoksykologiczne w europejskich programach przeglądu substancji chemicznych i substancji czynnych stosowanych w produktach biobójczych
|
|
|
Magdalena Bielasik-Rosińska
|
Dokonano przegl.du zakresu bada. ekotoksykologicznych
niezb.dnych do oceny substancji
chemicznych oraz substancji czynnych stosowanych
w produktach biobojczych wymaganych
w realizowanych programach europejskich.
Review of ecotoxicological studies required in European
programs: REACH and review program for active substances
used in biocidal products, is presented.
Inwentaryzacja rynku substancji i preparatow (mieszanin) chemicznych
b.d.cych w obrocie w pa.stwach cz.onkowskich Unii
Europejskiej dokonuje si. zgodnie z postanowieniami Rozporz.dzenia
(WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18
grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwole.
i stosowanych ogranicze. w zakresie chemikaliow (REACH), utworzenia
Europejskiej Agencji Chemikaliow1), zmieniaj.cym Dyrektyw.
1999/45/WE oraz uchylaj.cym Rozporz.dzenie Rady (EWG) nr 793/93
i Rozporz.dzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak rownie. Dyrektyw.
Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG,
93/105/WE i 2000/21/WE.
Jednym z celow programu REACH jest uporz.dkowanie rynku substancji
chemicznych oraz zapewnienie bezpiecze.stwa ich stosowania w odniesieniu
do zdrowia ludzi i .rodowiska. Konsekwencj. jest zobowi.zanie
przedsi.biorcow produkuj.cych lub importuj.cych substancje chemiczne
do dostarczania informacji o w.a.ciwo.ciach substancji, ocenie ryzyka oraz
opracowywanych i zalecanych .rodkow kontroli ryzyka. Harmonizacja
wymaga. i ujednolicona ocena danych rejestracyjnych zapewnia zgodno..
informacji przekazywanych przez rejestruj.cych, ograniczaj.c przy tym do
minimum liczb. koniecznych bada. przeprowadzanych na zwierz.tach.
Obowi.zki wynikaj.ce z zapisow rozporz.dzenia od chwili wej.cia
ich w .ycie s. wdra.ane etapami. Pierwszym i najwa.niejszym zadaniem
programu REACH jest rejestracja substancji. Zg.oszenie jej odnosi si. do
substancji produkowanych lub importowanych w ilo.ci co najmniej 1 t/r
przez ka.dego z producentow i/lub importerow.[...]
|
|
|
|
Badania ekotoksykoogiczne wraz z oceną ryzyka w procesie rejestracji środków ochrony roślin
|
|
|
Danuta Maciaszek Barbara Gworek
|
Przedstawiono ocenę środków ochrony roślin
z punktu widzenia ich wpływu na środowisko.
Dopuszczanie środków ochrony roślin do obrotu
i ich stosowania regulują odpowiednie
przepisy o ochronie roślin. Zakres wymaganych
badań ekotoksykologicznych oraz zasady
oceny ryzyka określa Dyrektywa Rady
91/414/EEC oraz ustawa o ochronie roślin
z dnia 18 grudnia 2003 r.
Recommended methods for evaluation of plant protection
agents from the environmental point of view were described.
Ze względu na powszechne stosowanie środków ochrony roślin
w rolnictwie, konieczne jest wykazanie, że nie wywierają one niedopuszczalnego
negatywnego wpływu na inne komponenty środowiska.
Wnioskodawca ubiegający się o zezwolenie na dopuszczenie do obrotu
środka ochrony roślin zobowiązany jest do przedłożenia wyników
badań, informacji i danych niezbędnych do oceny wpływu danego
środka na środowisko. Zakres badań, informacji i danych koniecznych
do oceny, zarówno środka ochrony roślin, jak i jego substancji
aktywnej, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 133, poz. 849) w sprawie
zakresu badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin
i substancji aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny1), zwane dalej
rozporządzeniem. Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do
ustawy o ochronie roślin z dnia 18 grudnia 2003 r.2), która stanowi
implementację Dyrektywy Rady 91/414/EEC z dnia 15 lipca 1991 r.3, 4)
oraz aktów prawa Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tej
dyrektywy. Dyrektywa ta oprócz zaleceń w zakresie rejestracji środków
ochrony roślin w krajach członkowskich, nałożyła obowiązek przeglądu
na forum Unii Europejskiej wszystkich istniejących i nowych substancji
aktywnych, stosowanych w środkach ochrony roślin. Substancje aktywne
objęte tym procesem podlegają wnikliwej i szczegółowej ocenie.
Ocena ta prowadzona w kilku obszarach tematycznych ma na celu
określenie wpływu środków [...]
|
|
|
|
Bariery rozwoju przemysłu i ich przełamywanie
|
|
|
Zbigniew Krawczyk
|
W dniu 29 listopada 2010 r. w Ministerstwie
Gospodarki (MG) odby.a si. konferencja .Jak
prze.ama. bariery w rozwoju przedsi.biorstw
bran. chemicznej, farmaceutycznej, kosmetycznej
i szklarskiejh. Dotyczy.a ona g.ownie problemow
du.ych zak.adow chemicznych, wci..
kontrolowanych przez rz.d. Najpowa.niejsz.
z barier ma by. zagro.enie przerwami w dostawach
gazu ziemnego, temat definiowany jako
.bezpiecze.stwo energetyczne krajuh. Innymi
omawianymi przez prelegentow barierami s.
biurokracja, przepisy o ochronie .rodowiska
i ludzi oraz przewidywany wzrost kosztow
energii zwi.zany z pakietem klimatycznoenergetycznym.
W dyskusji podnoszono problemy
fiskalne, na ktore skar.yli si. g.ownie
przedstawiciele przemys.u farmaceutycznego.
Prezentacje z konferencji mo.na pobra. ze
strony internetowej www.mg.gov.pl/REACH.
Konferencj. otworzy.a Pani Gra.yna
Henclewska, podsekretarz stanu w MG.
Moderatorem sesji .Dost.p do surowcow
i handel zagranicznyh by. prezes PIPC, Pan
Wojciech Lubiewa-Wiele.y.ski. Wed.ug
niego podstawowym problemem bran.y jest
konkurencja ze Wschodu, zalewaj.ca polski
rynek tanimi towarami, produkowanymi przy
prawie zerowych kosztach energii i surowcow.
Prezes nie poda. rozwi.zania problemu,
ktorym w warunkach gospodarki wolnorynkowej
jest przeniesienie aktywno.ci produkcyjnej
do dziedzin, w ktorych to krajowe
firmy mia.yby przewagi konkurencyjne.
Pierwszy referat .Bariery w handluh wyg.osi.
Pan Robert Kalinowski, Naczelnik Wydzia.u
.rodkow Taryfowych i Pozataryfowych
Departamentu Polityki Handlowej MG.
Przypomnia. on, .e od wej.cia do Unii
Europejskiej Polska nie prowadzi samodzielnej
polityki handlowej. Kraje Unii delegowa.y
ustalanie tej polityki i nadzor nad jej realizacj.
do Komisji Europejskiej (KE). W handlu mi.dzynarodowym
obowi.zywa. maj. zasady sformu.owane
przez .wiatow. Organizacj. Handlu
(WTO) oraz umowy podpisane przez Uni.
z krajami trzecimi. Wewn.trz Unii obowi.zuj.
za[...]
|
|
|
|
Cancun COP 16. Klimat, pieniądze i luksus
|
|
|
Ludwik M. Bednarz
|
Konferencja Narodów Zjednoczonych
poświęcona walce ze zmianami klimatu,
zwana Conference of the Parties (COP 16)
odbyła się w Cancun, w Meksyku, w dniach
od 29 listopada do 10 grudnia 2010 r. Była
to już 16. konferencja w ramach UNFCCC
(United Nations Framework Convention on
Climate Change). Nie była ona dyplomatyczną
katastrofą, jak poprzednia w Kopenhadze,
ale nie była też sukcesem, jak życzyliby to
sobie ONZ-owscy organizatorzy.
I tym razem, kilkanaście tysięcy ludzi,
zebranych ze 192 krajów, roztaczało wizję
apokalipsy, która spotka świat jeśli drastycznie
nie zmniejszymy emisji ditlenku węgla.
Takie hiobowe wieści rozpowszechniali oni
w 2009 r. z Kopenhagi, przedtem z Poznania
a rokrocznie od 1995 r. z różnych miejsc od
Kyoto w Japonii do Marakeszu w Maroku.
Susze, braki słodkiej wody, rekordowe temperatury
latem, gwałtowne burze, wysoki
poziom mórz (rys. 1), oto czarny obraz globu
serwowany w Cancun.
* Konsultant biznesu w Silicon Valley, w Kaliforni;
były członek Komitetu Problemów Energetyki
PAN i Komitetu Nauk Chemicznych PAN
Fund) dla państw rozwijających się na przeciwdziałanie
zmianom klimatu, w wysokości
30 mld USD w latach 2011 i 2012. Suma ta
powinna rosnąć do 100 mld USD w 2020 r.
Ponadto porozumienie przewiduje pomoc
krajom rozwijającym się w ochronie ich
lasów. Uzgodniono także sposób wzajemnego
przekazywania technologii "czystej
energii".
Według Jose Manuel Barroso, szefa
Komisji Europejskiej, państwa uczestniczące
w spotkaniu w Cancun dokonały ważnego
kroku na drodze do globalnego przeciwdziałania
zmianom klimatycznym. Gratulujemy
meksykańskiemu przewodnictwu konferencji
tego sukcesu - głosi oświadczenie wydane
przez niego wspólnie z Connie Hedegaard,
unijną komisarz ds. klimatu.
Również Janusz Zaleski, Podsekretarz
Stanu w Ministerstwie Środowiska, przewodniczący
polskiej delegacji, ocenił pozytywnie
wyniki konferencji. Powiedział on, że jak
nigdy dotąd, kraje były niezwykle zgodne, że
a[...]
|
|
|
|
Charakterystyka i biologiczna aktywność chlorkowych kompleksów polipirydylowych kobaltu(II)
|
|
|
Urszula Dawid Florian P. Pruchnik Joanna Paździor-Makowska Stanisław Ułaszewski
|
Zsyntezowano i scharakteryzowano metodami
spektroskopowymi kompleksy kobaltu(II)
typu [Co(NN)n(NfNf)3-n]Cl2EzH2O (NN, NfNf =
1,10-fenantrolina, 2,2f-bipirydyna, 4,7-difenylo-
1,10-fenantrolina). Zbadano w.a.ciwo.ci przeciwnowotworowe
na wybranych liniach ludzkich
komorek rakowych oraz w.a.ciwo.ci przeciwbakteryjne
i przeciwgrzybiczne. Kompleksy
kobaltu(II) z 4,7-difenylo-1,10-fenantrolin.
maj. silne w.a.ciwo.ci przeciwnowotworowe
oraz antybakteryjne przeciw bakteriom Gramdodatnim.
Zbadano oddzia.ywanie polipirydylowych
kompleksow kobaltu(II) z ATP za pomoc.
metod spektroskopowych.
Nine Co(II) complexes of the type [Co(NN)n(NfNf)3-n]
Cl2EzH2O (where NN, NfNf = 1,10-phenanthroline, 2,2f-bipyridine,
4,7-diphenyl-1,10-phenanthroline) were prepd. and
characterized by UV, IR and NMR spectroscopies and
studied for antitumor activity against human cancer cell
lines and against some strains of bacteria and fungi. The
complexes with 4,7-diphenyl-1,10-phenanthroline showed
strong activities against tumor and bacterial Gram-pos.
bacteria cells. Interaction of Co polypyridyl complexes
with ATP were also examd. by spectroscopic methods. No
antifugal activity of the complexes was obsd.
Ligandy polipirydylowe odgrywaj. istotn. rol. w chemii koordynacyjnej.
Do najbardziej rozpowszechnionych nale.. ligandy dwukleszczowe:
1,10-fenantrolina (phen) i 2,2f-bipirydyna (bpy)1, 2) (rys. 1).
Du.ym zainteresowaniem badaczy ciesz. si. tak.e ich pochodne.
Budowa przestrzenna phen oraz bpy decyduje o tworzeniu g.ownie
kompleksow oktaedrycznych. Podstawienie phen w pozycjach 2,
9 lub bpy w pozycji 6,6f cz.sto wymusza tworzenie kompleksow
kobaltu o strukturze zniekszta.conego tetraedru z jedn. skoordynowan.
cz.steczk. odpowiedniej pochodnej fenantroliny lub bipirydyny
i dwoma mniejszymi ligandami. Podstawienia w innych
pozycjach, nawet du.ych podstawnikow (np. fenylowych[...]
|
|
|
|
Dobór materiałów konstrukcyjnych do budowy mikrobiologicznego ogniwa paliwowego
|
|
|
Marta Gabryszewska Krzysztof W. Szewczyk
|
Omówiono zasadę działania mikrobiologicznych
ogniw paliwowych. Przedstawiono sposób
doboru materiałów do budowy takiego ogniwa.
Pokazano metodę wyznaczenia współczynnika
permeacji membrany dyfuzyjnej wykorzystywanej
do zasilania ogniwa w pożywkę.
Microbial fuel cell was constructed by using an anode
made of C nonwoven and C rod, and an ion-selective membrane
made of polypropylene. The permeation coeff. of
the diffusion membrane used was detd. exptl. (0.403 m/s).
Ogniwa paliwowe1) są urządzeniami, przetwarzającymi w sposób
ciągły energię chemiczną w elektryczną. Okres ich działania jest uwarunkowany
dostarczaniem paliwa i utleniacza. Ogniwo paliwowe składa
się z anody, na której zachodzą procesy utleniania i katody, na której
redukowany jest utleniacz. W odróżnieniu od tradycyjnych metod
wytwarzania energii elektrycznej, w których następuje bezpośrednie
spalenie paliwa, a wytworzone ciepło przekształcane jest w energię
elektryczną, w ogniwach paliwowych utlenianie paliwa i redukcja
utleniacza są od siebie rozdzielone. W efekcie można uzyskać znacznie
większe sprawności przetwarzania energii zawartej w paliwie na
energię elektryczną.
Rozróżnia się dwa rodzaje ogniw paliwowych: chemiczne i biologiczne.
Chemiczne ogniwa paliwowe przetwarzają energię chemiczną
w elektryczną w wyniku reakcji chemicznych. Najczęściej stosowanymi
paliwami w ogniwach chemicznych są wodór i metanol. W tego
typu ogniwach stosuje się elektrody wykonane z metali szlachetnych,
co znacząco zwiększa koszty. Również konieczność pracy w wysokich
temperaturach i stosowania korodujących elektrolitów zwiększa
kłopoty związane z wykorzystaniem ogniw chemicznych. Biologiczne
ogniwa paliwowe przetwarzają energię chemiczną na elektryczną
w wyniku przemian biochemicznych. Są łatwiejsze w eksploatacji od
ogniw chemicznych, gdyż pracują w temperaturze pokojowej, można
w nich stosować obojętne elektrolity i odnawialne surowce. Możliwość
wykorzystania różnego typu surow[...]
|
|
|
|
Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy
|
|
Historia Instytutu zaczęła się w 1973 r., kiedy
to utworzony został Instytut Ochrony Środowiska,
który w rok później wraz z Instytutem Gospodarki
Komunalnej, Instytutem Urbanistyki i Architektury
oraz Instytutem Gospodarki Mieszkaniowej wszedł
w skład Instytutu Kształtowania Środowiska.
W obecnej formie Instytut Ochrony Środowiska
został powołany dn. 1 kwietnia 1986 r. zarządzeniem
nr 10 Ministra Ochrony Środowiska
i Zasobów Naturalnych. Dnia 6 października
1992 r. zgodnie z zarządzeniem nr 54 Ministra
Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych
dokonany został podział Instytutu na dwie jednostki
badawczo-rozwojowe, w wyniku czego
wyodrębniono z niego katowicki Instytut Ekologii
Terenów Uprzemysłowionych. Obecnie w skład
Instytutu wchodzi Ośrodek Główny w Warszawie
oraz Oddział we Wrocławiu. Ostatnio, na mocy
rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 13 września
2010 r., Instytut otrzymał status państwowego
instytutu badawczego i obecnie używa nazwy
Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut
Badawczy.
Działania Instytutu obejmują kompleksowe
badania środowiska, zwłaszcza procesów i skutków
jego degradacji, podstawy polityki i strategii
ochrony środowiska, ochronę powietrza atmosferycznego
przed zanieczyszczeniem, ochronę
klimatu, ochronę przed hałasem i wibracjami,
ochronę krajobrazu i żywych zasobów przyrody,
ochronę i odnowę biologicznie czynnej
powierzchni Ziemi, ochronę i odnowę zasobów
wodnych, ochronę Bałtyku, oraz gospodarkę
odpadami w środowisku.
Fot. 1. Aparatura naukowa Instytutu, chromatograf cieczowy firmy Waters (Foto: Redakcja)
Fot. 2. Aparatura naukowa Instytutu, chromatograf gazowy ze spektrometrem mas (GC - QQQ - MS)
firmy Agilent Technologies (Foto: Redakcja)
Do zadań Instytutu należy prowadzenie badań
naukowych, prac rozwojowych i realizacja zadań
na rzecz ochrony i kształtowania środowiska oraz
przeciwdziałania zmianom klimatu dotyczących
w szczególności stanu środowiska, zmian w nim
zachodzących o[...]
|
|
|
|
Ocena metod analitycznych oznaczania węgla organicznego w wodzie
|
|
|
Magdalena Pierścieniak Natalia Ziemińska Tomasz SłomczyńskI Jacek Wąsowski
|
Stacje Uzdatniania Wody (SUW) mają obowiązek
ujmowania i oczyszczania wody
w sposób zapewniający bezpieczeństwo jej
odbiorców. Jednym z głównych problemów
związanych z systemami uzdatniania i dystrybucji
wody jest wtórne jej zanieczyszczenie.
Wskaźnikami, które obrazują podatność wody
na wtórne zanieczyszczenia są stężenia przyswajalnych
form węgla. Szczególną uwagę
zwraca się na zawartość biodegradowalnego
rozpuszczonego węgla organicznego (BDOC)
oraz asymilowanego (przyswajalnego) węgla
organicznego (AOC). Węgiel organiczny jest
jednym z istotnych czynników powodujących
wtórne zanieczyszczenie wody w sieci wodociągowej.
Opisano oraz dokonano oceny kilku
metod analitycznych wykorzystywanych do
analizy poszczególnych form węgla w wodzie.
Pozwalają one na oznaczenie zawartości
węgla w wodzie, a co za tym idzie na określenie
możliwości występowania wtórnego zanieczyszczenia
wody wodociągowej.
A review, with 16 refs., of microbiol. methods used under
lab. conditions.
Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi musi zostać pozbawiona
pierwotnych zanieczyszczeń oraz prekursorów zanieczyszczeń
wtórnych. Stabilność wody jest osiągnięta, gdy zostaną z niej usunięte
mikroorganizmy oraz organiczne i nieorganiczne substancje stanowiące
substrat pokarmowy i źródło energii. Węgiel stanowi jeden ze
składników organicznych występujących w wodzie. W skład ogólnego
węgla organicznego (TOC) w wodzie wchodzi cząsteczkowy węgiel
organiczny (POC) i rozpuszczony węgiel organiczny (DOC), w którym
można wyróżnić BDOC i AOC.
POC stanowi znaczną część TOC zawartego w wodzie, w której
występuje w postaci zawiesiny organizmów żywych i martwej materii
organicznej, przez co stanowi podłoże dla mikroorganizmów i stanowi
źródło pokarmu dla konsumentów. DOC stanowi 70—80% POC1, 2).
Stężenie DOC w wodzie jest zazwyczaj niższe niż 10 mg/L i stanowi
on niewielką ilość TOC3). Stężenie BDOC limituje wzrost liczebności
bakterii w sieci wodociągowej. Wę[...]
|
|
|
|
Ocena zmian zanieczyszczenia powietrza ołowiem, cynkiem i chromem w rejonie huty stali w Warszawie w latach 1993–2008
|
|
|
Wojciech Dmuchowski Barbara Gworek Dariusz Gozdowski Aneta Baczewska Danuta Maciaszek
|
Oceniono zmiany zanieczyszczenia powietrza
metalami ciężkimi (Pb, Zn, Cr) w latach
1993-2008, w rejonie huty stali w Warszawie.
Do oceny zmian zanieczyszczenia powietrza
metalami ciężkimi zastosowano metodę bioindykacyjną
moss bag wykorzystującą mech
jako bioindykator. Maksymalna zawartość Cr,
Pb i Zn w eksponowanych mchach w ciągu
badanego przedziału czasowego zmniejszyła
się odpowiednio o 55%, 37% i 24%. Huta,
mimo zmniejszenia poziomu emisji metali,
nadal stanowi źródło zanieczyszczenia powietrza
w Warszawie i można je określić jako tzw.
"gorące miejsce" (hot spot).
Non-polluted Sphagnum fallax moss was transplanted from
Augustów region and used as bioindicator for studying the
air pollution with Cr, Pb and Zn in the vicinity of Warsaw
steel mill in 1993-2008. The moss samples were washed
with distd. H2O and exposed to atm. air for 12 weeks, mineralized
in muffle furnace, dissolved in 30% HCl soln. and
analyzed for the heavy metals by at. absorption spectrometry.
The max. Cr, Pb and Zn contents in the moss in 1993
were 10.6, 35.9 and 145.0 mg/kg, resp., and decreased
down to 4.8, 22.7 and 110.0 mg/kg, resp., in 2008. The steel
mill remained, however, a "hot spot“ in the Warsaw area.
Zanieczyszczenie środowiska metalami ciężkimi związane jest
przede wszystkim z działalnością człowieka. Przemysł (zwłaszcza
metalurgiczny), motoryzacja i transport, spalanie węgla (elektrownie,
kotłownie, paleniska domowe) oraz stosowanie w ogrodnictwie i rolnictwie
osadów ściekowych, niektórych nawozów mineralnych lub
preparatów ochrony roślin zanieczyszcza środowisko metalami ciężkimi.
Niewłaściwe składowanie odpadów również powoduje wzrost
zawartości metali ciężkich w środowisku1).
Przemysł hutniczy uznawany jest jako szczególnie niekorzystnie
oddziałujący na środowisko przez emisje z wydziałów produkcyjnych
Tabela. Analiza statystyczna zawartości metali w eksponowanych mchach, mg/kg
Table. Statistical analysis of metal contents i[...]
|
|
|
|
Ocena zmian zanieczyszczenia powietrza w Polsce w latach 1997–2009 z wykorzystaniem indeksu jakości powietrza
|
|
|
Dominik Kobus
|
Przedstawiono wyniki analiz jako.ci powietrza
wykonanych dla wszystkich wojewodztw
w kraju. Wieloletnie przebiegi wszystkich
uwzgl.dnionych zanieczyszcze., zw.aszcza
ozonu, wykazuj. znaczne wahania roczne.
W przypadku wszystkich zanieczyszcze.
stwierdzono trend malej.cy w ca.ym rozpatrywanym
okresie w odniesieniu do indeksu okre.lanego
na podstawie wynikow pochodz.cych
z obszaru ca.ego kraju. Warto.ci indeksow obliczonych
na podstawie st..e. ditlenku azotu
wykazuj. najmniej widoczne tendencje zmian.
Stwierdzono, .e przebieg ogolnego indeksu
jako.ci powietrza dla Polski charakteryzuje si.
trendem spadkowym.
Air pollution with SO2, NO2, particulate matter PM10 and O3
in Poland was described with an air quality index (AQI) both
in the whole country and in particular regions. A decrease
in values of sub-indices for all studied pollutants (esp. of
SO2) averaged over the country in 1997.2009 years was
obsd. The average AQI decreased also and was lower than
1 since 1998 (about 0.6 in 2007.2009). The highest AQI
was found for the Silesian region (0.8.1.0 in 2007.2009).
Podstawowym .rod.em informacji wykorzystywanych w ocenach
jako.ci powietrza w kraju s. pomiary st..e. zanieczyszcze., wykonywane
w ramach Pa.stwowego Monitoringu .rodowiska (PM.),
koordynowanego przez G.owny Inspektorat Ochrony .rodowiska.
Analizy wieloletnich trendow jako.ci powietrza na podstawie danych
z pojedynczych stacji pomiarowych bywaj. czasami utrudnione, m.in.
ze wzgl.du na zmiany systemow pomiarowych, wyst.puj.ce przerwy
w seriach wynikow lub zro.nicowane programy pomiarowe poszczegolnych
stacji. W wybranych raportach i opracowaniach dotycz.cych
jako.ci powietrza w Polsce, w tym wykonanych np. w IO..PIB1),
przedstawiane s. trendy tego typu, jednak z konieczno.ci s. one
ograniczone do pojedynczych punktow z wybranych regionow kraju.
Z kolei badanie zmienno.ci jako.ci powietrza atmosferycznego na
podstawie wynikow wspomnianych ocen rocznych mo.e by. obar[...]
|
|
|
|
Od redakcji
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
W numerze lutowym 2011 r.
przedstawiamy naszym Czytelnikom
Instytut Ochrony
Środowiska - Państwowy Instytut
Badawczy z Warszawy.
Pretekstem do prezentacji
dorobku naukowego Instytutu,
jego zadań statutowych, sylwetek
zasłużonych pracowników
i oferty naukowo-badawczej
jest jubileusz 25-lecia istnienia
Instytutu. Instytut ma kategorię A Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa a od 2010 r. status Państwowego Instytutu
Badawczego. Korzenie Instytutu sięgają 1973 r., w obecnej
formie Instytut został powołany do życia 1 kwietnia
1986 r. i właściwie dopiero w tym okresie zaczęliśmy
się w Polsce systemowo zajmować problemami ochrony
środowiska i stopniowo rozwiązywać problemy nagromadzone
przez długie lata tzw. gospodarki planowej.
Nasz przemysł chemiczny miał w poprzednim ustroju
w skażeniach środowiska naturalnego, emisjach gazów
i pyłów istotny udział. Osobiście pamiętam dwa takie
istotne przypadki skażeń i emisji. O jednym dowiedziałem
sie podczas wycieczki do Kazimierza Dolnego,
gdzieś w lipcu 1974 r. Gościliśmy wtedy na Wydziale
Chemii Uniwersytetu Warszawskiego znanego uczonego
ukraińskiego, Profesora Lwa Iwanowicza Antropowa,
elektrochemika z Politechniki Kijowskiej. Dla tego Gościa
Wydziału zorganizowaliśmy wycieczkę do Kazimierza
a trasa wycieczki prowadziła przez Puławy, obok Zakładów
Azotowych. Kilka a może kilkanaście kilometrów przed
Puławami wjechaliśmy do lasu, w którym wszystkie drzewa
były martwe. W środku lata, w lipcu na drzewach nie
było ani jednego zielonego liścia, ani igliwia, czy źdźbła
trawy w ściółce. Las wyglądał jak po ataku atomowym,
robił piorunujące wrażenie. Potem dowiedzieliśmy się, że
[...]
|
|
|
|
Optymalizacja warunków oznaczania lotnych związków organicznych w glebie statyczną techniką headspace
|
|
|
Stanisława Górska Paulina Chaber Monika Delis
|
Przedstawiono postępowanie analityczne przy
oznaczaniu węglowodorów aromatycznych
(BTEX) oraz chlorowanych węglowodorów alifatycznych
w stałych matrycach środowiskowych
(gleba). Opracowano metodę przygotowania
próbek do oznaczania lotnych związków
organicznych oraz ustalono parametry pracy
przystawki headspace (HS) i chromatografu
gazowego. Wyznaczone podstawowe parametry
metrologiczne metody: precyzja i odzysk,
potwierdzają przydatność opracowanej metody
do rutynowej analizy stałych próbek środowiskowych.
Contents of volatile arom. and Cl-contg. aliph. hydrocarbons
in soil samples were detd. by gas chromatog. coupled
with mass spectroscopy in headspace, to evaluate
the occuracy and precision of the method. The results met
the requirements of environmental anal.
Węglowodory BTEX są groźnymi zanieczyszczeniami organicznymi
gleby. Niektóre z nich wykazują działanie toksyczne i kancerogenne.
Właściwości tych związków, charakteryzujących się pewną
rozpuszczalnością w wodzie, oraz ich zastosowanie sprawiają, że
mogą one występować w różnych elementach środowiska. Jednym
z ważniejszych źródeł obecności BTEX w środowisku jest wyciek
paliw i oleju napędowego z podziemnych zbiorników. Innymi źródłami
zanieczyszczeń są miejskie i przemysłowe odpady, ruch samochodowy
i przemysł. Zanieczyszczenie gleb produktami ropopochodnymi
wpływa niekorzystnie na produkcję roślinną oraz na jakość wód
powierzchniowych i podziemnych. Oznaczanie zawartości BTEX
i alifatycznych węglowodorów chlorowanych wykonywane jest
w ramach monitoringu, jak również prowadzone są prace dotyczące
wykorzystania procesu bioremediacji do redukcji stężeń tych związków
w glebie1, 9).
Do oznaczania lotnych związków organicznych (LZO) w próbkach
ciekłych i stałych wykorzystywana jest technika chromatografii gazowej
sprzężona ze spektrometrią mas1-4). Stosowane są także detektory:
płomieniowo-jonizacyjny (FID)5-7) i wychwytu elektronów (ECD)8).
Oprócz metod rozdzielania i[...]
|
|
|
|
Personalia
|
|
Prof. dr hab. inż.
Krzysztof J. KURZYDŁOWSKI
po wygraniu
konkursu został
powołany 20 grudnia
2010 r. na dyrektora
Narodowego Centrum
Badań i Rozwoju
w Warszawie. Obowiązki
w NCBiR objął od 1 stycznia 2011 r.
Prof. K.J. Kurzydłowski ma 56 lat. Ukończył
studia na Wydziale Matematyki Stosowanej
i Fizyki Technicznej Politechniki Warszawskiej.
Uzyskał następnie stopnie naukowe doktora
i doktora habilitowanego, a w 1995 r. tytuł profesora
nauk technicznych. W pracy naukowej
zajmuje się inżynierią materiałową, opisywaniem
struktury i modelowaniem właściwości
materiałów, badaniami nad nanomateriałami,
kwestią degradacji materiałów konstrukcyjnych
i funkcjonalnych. Od 1993 do 1999 r.
zajmował stanowisko prorektora Politechniki
Warszawskiej. W latach 1999-2003 r. był
dziekanem Wydziału Inżynierii Materiałowej
tej uczelni, pracuje nada[...]
|
|
|
|
POLSKIE FIRMY CHEMICZNE W INTERNECIE
|
|
Część XI
Firma Dane teleadresowe e-mail Strona www
Burnus Polska Sp. z o.o. ul. Świętokrzyska 36 lok. 48, 00-116 Warszawa
tel.: (22) 620 03 38
fax: (22) 654 19 55
office@burnus.pl www.burnus.com.pl
But-Gaz Sp. z o.o. ul. Łagiewnicka 34, 41-902 Bytom
tel.: (32) 281 34 41
fax: (32) 281 34 42
biuro@but-gaz.pl www.but-gaz.pl
BWT Polska Sp. z o.o. ul. Połczyńska 116, 01-304 Warszawa
tel.: (22) 533 57 00
fax: (22) 533 57 19, 664 96 12
bwt@bwt.pl[...]
|
|
|
|
Postępy w Technologii Farb i Lakierów ACT’10
|
|
|
Zofia Machowska
|
W dniach 23-25 listopada 2010 r.
w na terenie Międzynarodowych Targów
Katowickich odbyła się międzynarodowa konferencja
poświęcona postępom w technologii
powłok lakierowych, zorganizowana przez
Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych
i Barwników w Toruniu, Oddział Zamiejscowy
Farb i Tworzyw w Gliwicach. W konferencji
wzięło udział ok. 120 uczestników z 14 krajów
(Austrii, Bułgarii, Cypru, Finlandii, Francji,
Holandii, Niemiec, Republiki Czeskiej, Rosji,
Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy, Wlk. Brytanii
i Polski). Nie przybyli zapowiedziani naukowcy
z Iranu i Izraela. Przedstawiciele przemysłu
stanowili 76% wszystkich uczestników,
reprezentując 72 firmy (w tym prawie połowa
spoza Polski). Świat nauki reprezentowało 19
placówek naukowych z kraju i z zagranicy.
Uczestników konferencji powitali: dr
Stefan Kubica, dyrektor Instytutu IMPiB
w Toruniu, i Pani Anna Pająk, przewodnicząca
Komitetu Organizacyjnego konferencji.
Trzydniowe obrady konferencji podzielono
na 3 bloki tematyczne (nowości w zakresie
bazy surowcowej, w tym polimery, spoiwa,
żywice, pigmenty i zagadnienia kolorystyki,
wypełniacze oraz środki pomocnicze; nowoczesne
technologie i urządzenia; oraz badania
i pomiary). Wygłoszono 29 referatów (aż 26
przez uczestników z zagranicy), w tym 19
przez przedstawicieli z przemysłu. Skromna
sesja plakatowa (6 doniesień z placówek
naukowych Republiki Czeskiej, Rosji i Polski)
była ściśle związania z tematyką konferencji.
W bloku tematycznym "baza surowcowa"
wygłoszono 13 referatów. Pierwszy wystąpił
Pan dr Uwe Kubillus i omówił Crylcoat E, nową
eksperymentalną żywicę opracowaną w Cytec
Surface Specialties (Niemcy) do farb proszkowych
do zastosowań na zewnątrz. Wprawdzie
ma ona nieco gorsze właściwości mechaniczne
od dotychczas stosowanych, ale cechuje ją lepsza
rozlewność, dłuższy czas składowania bez
zmiany właściwości i odporność na zbrylanie.
Opracowano różne wersje tej żywicy dla sektora
przemysłowego (architekto[...]
|
|
|
|
Prof. dr hab. Barbara Gworek, Dyrektor IOŚ-PIB
|
|
Prof. dr hab. Barbara Gworek jest absolwentką
Szkoły Głównej Gospodarstwa
Wiejskiego w Warszawie. Studia ukończyła
pisząc w Instytucie Gleboznawstwa i Chemii
SGGW pracę magisterską na temat izotopów
promieniotwórczych w środowisku (opiekun
prof. Stanisław Moskal). W tymże Instytucie,
kierowanym wówczas przez prof. Bohdana
Dobrzańskiego, zgłębiała tajniki pracy naukowej,
pisząc pracę doktorską na temat występowania
metali ciężkich w środowisku (promotor
prof. Krystyna Czarnowska) i habilitując się też
w tym zakresie. Z SGGW związana jest do dziś.
Prowadzi tam wykłady z zakresu ochrony środowiska
a także prace magisterskie i doktorskie.
W 1996 r. prof. B. Gworek powołana została
na stanowisko d[...]
|
|
|
|
Prof. dr hab. Maciej J. Sadowski, Przewodniczący Rady Naukowej IOŚ-PIB
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Prof. dr hab. Maciej J. Sadowski urodził
się dn. 9 grudnia 1936 r. w Warszawie.
Jego matka była nauczycielką francuskiego,
a ojciec oficerem lotnictwa (zginął
w Wielkiej Brytanii w 1942 r.) Po zdaniu
w 1954 r. egzaminu maturalnego w Liceum
Ogólnokształcącym w Cieplicach k. Jeleniej
Góry podjął studia na Wydziale
Nauk Przyrodniczych na Uniwersytecie
Wrocławskim. Po ukończeniu studiów
w 1959 r. (specjalność klimatologia)
podjął pracę w Państwowym Instytucie
Hydrologiczno-Meteorologicznym (obecnie
Instytut Meteorologii i Gospodar[...]
|
|
|
|
Przydatność metod oznaczania biodegradowalnego węgla organicznego do oceny jakości wody przeznaczonej do celów komunalnych
|
|
|
Magdalena Pierścieniak Natalia Ziemińska Tomasz SłomczyńskI Jacek Wąsowski
|
Jednym z głównych problemów związanych
z systemami uzdatniania i dystrybucji wody
jest występowanie wtórnego jej zanieczyszczenia.
Wskaźnikami, które obrazują podatność
wody na wtórne zanieczyszczenia są stężenia
przyswajalnych form węgla. Szczególną
uwagę zwraca się na zawartości biodegradowalnego
rozpuszczonego węgla organicznego
(BDOC) oraz asymilowanego węgla organicznego
(AOC). W celu zbadania efektywności
stosowanych procesów uzdatniania wody
przeprowadzono analizę biodegradowalnych
form węgla metodami van der Kooija i Joreta.
Pozwoliło to na zbadanie zmian wybranych
wskaźników po kolejnych etapach uzdatniania
wody oraz na ocenę badanego układu technologicznego
w kontekście jego przydatności do
usuwania różnych form węgla. Poboru prób
dokonano w stacji pilotowej jednej z warszawskich
Stacji Uzdatniania Wody (SUW)
cechującej się typowym układem technologicznym
uzdatniania wody. Miejsca poboru
prób dobrano tak, by zaobserwować zmiany
badanych wskaźników. Przeprowadzenie
badań pozwoliło nie tylko na ocenę jakości
wody uzdatnionej, ale także na ocenę przydatności
wykorzystanych metodyk do oznaczania
biodegradowalnych form węgla.
Water samples collected in various sites of a com. H2O
treatment plant (on inlet, after oxidn. with O3, after filtration,
after disinfection) were studied for COD, oxidizability,
color, turbidity, pH, as well as for contents of ammonium
N, phosphates, assimilable and dissolved biodegradable
org. C (AOC and BDOC, resp.). The AOC content was detd.
by the van der Kooij method under use of Pseudomonas
fluorescens bacteria. The BDOC content was detd. by the
Joret method under use of microorganisms taken of from
the biolog. bed. The oxidn. with O3 resulted in decrease
in AOC and BDOC contents after the treatment and in an
improvement of the H2O quality.
Węgiel organiczny występuje w wodzie w różnych formach.
Zawartość przyswajalnych form węgla AOC i BDOC, stanowi istotny
wskaźnik przydatności w[...]
|
|
|
|
Relacje N/Ca i S/Ca w roślinach jako wskaźniki oddziaływania przemysłowych emisji siarki i azotu na środowisko
|
|
|
Apolonia Ostrowska Jadwiga Sienkiewicz
|
Przedstawiono wyniki badań zawartości siarki,
azotu i wapnia w igliwiu sosny i świerka w okolicy
przemysłowych emitorów siarki i azotu
oraz relacje ilościowe N/Ca i S/Ca w biomasie.
Porównano wartości tych relacji w badanym
materiale w zasięgu i poza zasięgiem bezpośredniego
oddziaływania emisji. Stwierdzono,
że wartości relacji N/Ca i S/Ca wskazują na
zakwaszanie środowiska.
Effect of N and S contents in plant biomass (spruce and
pine needles, wheat seed) on Ca content was studied.
Acidification of the environment resulted in the Ca deficiency
in plants.
Oddziaływanie przemysłu na środowisko było i jest dokumentowane
w wielu pracach1-3) dotyczących oceny niekontrolowanego
dopływu składników, ich akumulacji w atmosferze, wodach, glebach
oraz w łańcuchu troficznym (w którym uczestniczą rośliny i zwierzęta),
ich toksyczności oraz możliwości przeciwdziałania negatywnym
skutkom. Powyższe prace stanowią podsumowania wyników badań
prowadzonych w kraju i zagranicą, a syntezy problemów są publikowane
w wydawnictwach Instytutu Ochrony Środowiska.
Na cykle produkcyjne w działalności gospodarczej składają się procesy
związane z przekształcaniem surowców i materiałów w produkty
gotowe. Procesy te w znacznej mierze pozostają otwarte, co ma znaczące
konsekwencje dla przestrzeni przyrodniczej. Na poszczególnych
etapach produkcji i w jej fazie końcowej powstają różnorodne odpady,
tak pod względem postaci (gazowe, płynne, stałe), jak i ich jakości
oraz ilości. Innym źródłem strumienia odpadów jest użytkowanie produktów
wytworzonych. Wraz z odpadami w sposób niekontrolowany
dostają się do środowiska pierwiastki i/lub związki chemiczne w ilościach
naturalnie tam niespotykanych, oddziałujące na funkcjonowanie
organizmów żywych i ekosystemów, a zasięg ich oddziaływania
jest przestrzennie nieograniczony. Najwięcej trudności przysparza
prawidłowa ocena reakcji środowiska, tu i teraz, na depozyt odpadów
w postaci gazowej i płynnej. Jak wiadomo, s[...]
|
|
|
|
Rozwój internetowych systemów informacyjnych dotyczących jakości powietrza
|
|
|
Dominik Kobus
|
Dokonano przeglądu przykładowych inicjatyw
związanych z rozwojem systemów informacyjnych
w Polsce oraz na poziomie europejskim.
Istotne wydaje się zaprojektowanie i wdrożenie
krajowego systemu prezentującego wiarygodne
informacje oparte na wysokiej jakości
badaniach monitoringowych oraz na wynikach
modelowania matematycznego prowadzonego
z wykorzystaniem najlepszych dostępnych
obecnie technik. Ważne jest przy tym
wykorzystywanie doświadczeń innych krajów,
zdobytych podczas budowy i utrzymywania
systemów tego typu, jak również osiągnięć
wypracowanych w ramach międzynarodowych
projektów badawczych. W systemach funkcjonujących
w kraju na różnych poziomach mogłyby
być prezentowane również elementy będące
produktami tych projektów, zwłaszcza po
ich przejściu w fazę operacyjną.
A review of methods and systems for evaluation and publication
of air quality data.
Wraz z rozwojem możliwości technicznych w zakresie przetwarzania
i upowszechniania danych nastąpił znaczący wzrost liczby oraz
podniesienie jakości internetowych systemów prezentacji informacji
o jakości powietrza. Wiele instytucji na świecie, zaangażowanych
w monitoring powietrza lub prowadzących badania związane z jego
jakością, korzysta z tej formy upowszechniania danych. Systemy te
mają różnorodną formę i treść, czyli zakres prezentowanych informacji.
Prawidłowo zaprojektowany i funkcjonujący serwis prezentacji
danych o jakości powietrza może stanowić istotny element realizacji
prawa społeczeństwa do informacji o jakości środowiska, które jest
jednym z niezbędnych warunków społecznego udziału w ochronie
środowiska.
Gromadzenie, przetwarzanie i analiza danych pochodzących
z monitoringu jakości powietrza następuje zarówno na poziomie
lokalnym, regionalnym (wojewódzkim), krajowym, jak i międzynarodowym
(Unia Europejska). Źródłem informacji wykorzystywanych
na potrzeby systemów informacyjnych mogą być bazy danych gromadzące
wyniki pomiarów stężeń zanieczyszczeń powietr[...]
|
|
|
|
Ważne elementy dotyczące obowiązków wynikających z rozporządzenia REACH.Część V. Udzielanie zezwoleń
|
|
|
Lesław Górniak Marcela Palczewska-Tulińska Andrzej Krześlak
|
Przebrzmiały echa pierwszych rejestracji
oraz zgłaszania klasyfikacji do wykazu
CLP. Skończyły się telefony typu: "Czy ja
muszę coś rejestrować? Przecież REACH, to
chemia - mnie to nie dotyczy!" Nadchodzą
kolejne etapy. Jeżeli do tej pory zajmowaliśmy
się REACH z naciskiem na R - rejestrację,
to obecnie proces wchodzi w etap
następnych obowiązków: REACH - oceny
(evaluation) i wynikających z niej działań,
jak weryfikacja i uzupełnianie dokumentacji
technicznej, propozycje badań i sprawdzenie
zgodności z przepisami. Działania te
prowadzi Europejska Agencja Chemikaliów
(ECHA) we współpracy z zainteresowanymi
przedsiębiorstwami, które rejestrowały substancje,
a dyskusje między nimi są w dużej
mierze poufne, stąd pomijamy ją w naszym
cyklu przeznaczonym dla szerokiego odbiorcy.
Chcemy się natomiast skupić na kolejnym
elemencie wynikającym z rozporządzenia
REACH: systemie udzielania zezwoleń
(authorization). Samo pojęcie będące nazwą
Tytułu VII rozporządzenia REACH może
być mylące, ponieważ sugeruje powstanie
obowiązków z chwilą złożenia wniosku
o uzyskanie zezwolenia. Tak jednak nie jest.
Wynika to z dwoistej struktury tego tytułu.
Jego podmiotem są substancje wzbudzające
szczególnie wysokie obawy SVHC (substances
of very high concern), a przedmiotem -
zezwolenia na zastosowania tych substancji,
przy czym każdy kierunek zastosowania
wymaga uzyskania oddzielnego zezwolenia.
Gdyby proces objęty Tytułem VII podzielić
na sześć etapów: identyfikację, ustalenie
priorytetów, włączenie do Załącznika XIV,
złożenie wniosku, udzielenie zezwolenia
i przegląd, to trzy pierwsze będą dotyczyć
substancji, a trzy kolejne jej zastosowań.
Pewne obowiązki pojawiają się już
w pierwszym etapie, kiedy substancja SVHC
umieszczana jest na tzw. liście kandydackiej
(aktualną listę kandydacką substancji SVHC
można znaleźć na stronach ECHA pod adresem
internetowym:
http://echa.europa.eu/chem_data/authorisation_
process/candidate_list_table_
e[...]
|
|
|
|
Właściwości biologiczne kompleksów żelaza(II) z 1,10-fenantroliną i 4,7-difenylo-1,10-fenantroliną
|
|
|
Urszula Dawid Florian P. Pruchnik Adam Wilczok Alicja Zajdel Joanna Paździor-Makowska Stanisław Ułaszewski
|
Związki żelaza(II) z 1,10-fenantroliną
[Fe(phen)3]2[FeCl4]Cl2·5H2O i jej fenylową
pochodną 4,7-difenylo-1,10-fenantroliną
[Fe(bphen)3]2[FeCl4]Cl2·5H2O zostały zsyntezowane
i scharakteryzowane metodami spektroskopowymi.
Wykonano badania aktywności
cytotoksycznej na wybranych liniach
ludzkich komórek nowotworowych. Zbadano
także wpływ otrzymanych związków na szczepy
bakterii i grzybów. Kompleksy te wykazują
silną aktywność przeciwnowotworową in
vitro. Kompleks [Fe(bphen)3]2[FeCl4]Cl2·5H2O
działa efektywnie biobójczo na szczepy bakterii
Gram-dodatnich.
Two complexes of Fe(II) with 1,10-phenanthroline (phen)
and its Ph2 derivative (bphen) ([Fe(phen)3]2[FeCl4]Cl2·5H2O
and [Fe(bphen)3]2[FeCl4]Cl2·5H2O), resp., were synthesized,
characterized by UV, IR and NMR spectroscopies
and studied for cytotoxic activity against human cancer
cell lines and against some strains of bacteria and fungi.
The complexes showed an interaction with plasmid and
genome DNA and a strong antitumor activity. The bphen
complex was effective as an antibacterial agent against
Gram-pos. bacteria.
Kompleksy metali przejściowych stanowią liczną grupę związków
intensywnie badanych w ostatnich dziesięcioleciach ze względu na ich
interesujące właściwości biologiczne. Wiele z tych związków wykazuje
aktywność przeciwnowotworową. Odkrycie właściwości antyproliferacyjnych
cisplatyny, pod koniec lat sześćdziesiątych XX w.1),
zintensyfikowało poszukiwania innych związków metali jako efektywnych
i mało toksycznych leków. Aby zmniejszyć toksyczność i zwiększyć
skuteczność leczenia, przebadano wiele analogów cisplatyny,
jednak tylko nieliczne z nich są obecnie używane w chemioterapii
nowotworów2), a cisplatyna nadal pozostaje w czołówce stosowanych
cytostatyków. Wciąż poszukuje się nowych aktywnych kompleksów
z innymi metalami przejściowymi, lepiej tolerowanymi przez
organizm3, 4). Związkami żelaza stosowanymi w chemioterapii nowotworów
są sole [...]
|
|
|
|
Właściwości substancji humusowych gleb z poziomami rudy darniowej
|
|
|
Agnieszka Pastuszko Jerzy Pracz
|
Przedstawiono wyniki badań składu frakcyjnego
związków humusowych w glebach z poziomami
rudy darniowej. Z uwagi na bardzo
wysoką zawartość związków żelaza i węgla
organicznego w tych glebach spodziewano się
występowania połączeń humusowych z tym
pierwiastkiem. Wprowadzono autorską modyfikację
metody Tiurina polegającą na uzyskaniu
dodatkowej frakcji związków humusowych po
redukcji Fe3+ w pozostałości poekstrakcyjnej.
Three soils (8 profiles) from various regions of Poland
were extd. successively with EtOH-PhH (1:1 mixt.),
H2SO4, NaOH, and NaHCO3 + Na2S2O4 to remove humic
and fulvic acids and det. the fractional compn. of humus.
The org. acids were mostly free or weakly bounded with
Fe and Ca.
W pierwszych wiekach naszej ery rudy darniowe wykorzystywano
do wytopu żelaza. W okresie późniejszym (XIX i XX w.) służyły one
jako surowiec hutniczy oraz materiał budowlany. W wyniku badań
Państwowego Instytutu Geologicznego z lat 1931-1939 zarejestrowano
15 tys. km2 obszarów z rudą darniową1) (rys. 1). Część tych
złóż zostało wyeksploatowanych naruszając pierwotny układ gleby.
W wielu jednak miejscach bryły rudy darniowej wciąż zalegają pod
powierzchnią2).
Podstawowe warunki, umożliwiające aktualnie powstawanie
rud darniowych to ukształtowanie terenu (doliny rzeczne, obniżenia
terenowe, falista i pagórkowata rzeźba terenu), wysoki poziom
wód gruntowych, zasobnych w związki żelaza, zmieniający się
potencjał oksydacyjno-redukcyjny, skały piaszczyste i piaszczysto-
ilaste oraz obecność substancji organicznej3). Duża zawartość
węgla organicznego w poziomach powierzchniowych tych gleb
oraz jednocześnie zawartość związków żelaza sugerowała występowanie
określonych ilości i jakości związków próchniczych oraz
ich połączeń ze związkami żelaza, charakterystycznych dla tej
jednostki typologicznej.
Celem pracy było ilościowe i jakościowe poznanie związków
humusowych tych gleb oraz rozpoznanie stopnia powiązania związków
próchniczych ze związ[...]
|
|
|
|
Właściwości trójkomorowego mikrobiologicznego ogniwa paliwowego
|
|
|
Marta Gabryszewska Krzysztof W. Szewczyk
|
Badano właściwości mikrobiologicznego ogniwa
paliwowego, składającego się z trzech
komór: anodowej, katodowej i do dozowania
pożywki. Ogniwo było zaszczepiane osadem
beztlenowym świeżym i adaptowanym.
Rolę katolitu spełniał roztwór zawierający
K3Fe(CN)6, KH2PO4 i NaOH. Anolitem (pożywką)
były roztwory glukozy. Zbadano charakterystykę
elektrochemiczną ogniwa, wykorzystując
cykliczną woltamperometrię, chronopotencjometrię
i spektroskopowe pomiary impedancji
elektrochemicznej (metoda EIS). W ogniwie
uzyskano maksymalne wartości napięcia
721 mV i gęstości mocy 71,9·10-2 W/m2.
Opór wewnętrzny ogniwa wynosił 3 Ω.
Microbial fuel cell (MFC) consisting of 3 (anodic, cathodic
and nourishment) chambers was inoculated with anaerobic
fresh or adapted sludge and used for studying its
properties. The catholyte consisted of K3Fe(CN)6, KH2PO4
and NaOH. The anolythe (nourishment) was a glucose
soln. Electrochem. characterization of MFC was carried
out by cyclic voltammetry, chronopotentiometry and spectroscopic
electrochem. impedance measurements. The
MFC accomplished max. values of voltage 721 mV and
power d. 71,9·10-2 W/m2. The internal resistance of MFC
was 3 Ω.
Typowe mikrobiologiczne ogniwa paliwowe składają się z dwóch
komór: komory anodowej, w której drobnoustroje utleniają substrat,
i komory katodowej, w której zachodzi redukcja utleniacza. W przypadku
ciągłego zasilania ogniwa substratem, mogą wystąpić kłopoty
związane z wymywaniem drobnoustrojów z komory anodowej. Można
tego uniknąć, unieruchamiając drobnoustroje na powierzchni granulowanego
złoża. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie membrany
półprzepuszczalnej do dostarczania substratu do komory anodowej.
W takim przypadku w ogniwie pojawia się dodatkowa komora, do
której doprowadzana jest pożywka.
Membrana oddzielająca komorę z pożywką od komory anodowej
ułatwia prowadzenie procesu ciągłego. Jednocześnie membrana
wprowadza do układu dodatkowe opory tran[...]
|
|
|
|
Wpływ ruchu drogowego na zanieczyszczenia gleb i roślin rtęcią
|
|
|
Barbara Gworek Piotr Dąbrowski Beata Poniecka Justyna Wrzosek
|
Badano zawartość rtęci w próbkach gleby i roślin
(Solidago virgaurea) pobranych w pobliżu trzech
tras komunikacyjnych w rejonie Warszawy
(odległość od osi drogi do 200 m, głębokość do
100 cm). Najwyższą zawartość rtęci stwierdzono
w próbkach gleby pobranych z wierzchniej warstwy
gleby w bezpośrednim sąsiedztwie drogi
oraz w odległości 50-100 m od drogi (odpowiednio
0,229 i 0,237 mg Hg/kg suchej masy
gleby). Zawartość rtęci w materiale roślinnym
była wyraźnie niższa i nie przekraczała 0,043 mg
Hg/kg suchej masy rośliny. Wyznaczone zawartości
były w każdym przypadku niższe od zawartości
przyjmowanych jako naturalne.
Content of Hg in soil and Solidago virgaurea plant samples
collected in the neighbourhood of 3 arterial roads in
Poland (distance up to 200 m, depth up to 100 cm) was
detd. by using an Hg analyzer. The highest Hg content
was found in the surface layer of the soil either close to
the road or 50-100 m remote from the road axis (0.229 or
0.237 ppm, resp.). The Hg contents in the plant samples
were remarkably lower (up to 0.043 ppm). The contents
detd. were lower than the values accepted as natural.
Procesy spalania węgla i innych paliw, procesy metalurgiczne oraz
spalanie odpadów komunalnych i przemysłowych to najważniejsze
antropogeniczne źródła emisji rtęci do środowiska. Dla Europy oszacowano,
że 69% zanieczyszczeń rtęcią pochodzi ze spalania paliw1), przy
czym 50% rtęci emitowanej w wyniku procesów spalania paliw uwalniana
jest w postaci elementarnej, a pozostałe 50% w postaci różnych
połączeń rtęci dwuwartościowej. Zawartość rtęci w ropie naftowej
waha się w granicach 0,002 mg/kg, zaś w benzynie wynosi średnio
0,002 mg/kg, co czyni transport samochodowy jednym z czynników
wpływających na zawartość tego pierwiastka w środowisku.
Rtęć w glebie występuje w postaci wielu form, które pod względem
właściwości można podzielić na formy: łatwo lotne (np. Hg0
i (CH3)2Hg), łatwo rozpuszczalne w wodzie (np. Hg2+, HgCl2 i [...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
|
|
Zgł. nr 388025; B22F 9/18
POLITECHNIKA ŚLĄSKA,
Gliwice
Dzido G., Jarzębski A.
Sposób otrzymywania zawiesin
cząstek srebra o rozdrobnieniu
submikronowym
Sposób otrzymywania zawiesin cząstek srebra
o rozmiarach submikronowych polega na
wykorzystaniu ciepła wytworzonego w wyniku
działania pola ultradźwiękowego do prowadzenia
reakcji redukcji soli srebra przez alkohole
wielowodorotlenowe. Roztwór octanu srebra
lub azotanu srebra o stężeniu 0,001-0,2% mas.
(w przeliczeniu na Ag) w alkoholu wielowodorotlenowym,
korzystnie glikolu etylenowym, propylenowym,
glicerynie, glikolu polietylenowym
wraz z substancją stabilizującą PVP (poliwinylopirolidon),
korzystnie o zawartości mol Ag: mol
PVP od 1:5 do 1:20 jest poddawany działaniu pola
ultradźwiękowego o natężeniu 0,2-0,5 W/mL,
aż do osiągnięcia temp. od 50 do 90°C przez ok.
30-60 min.
(2 zastrzeżenia)
Zgł. nr 388078; C01B 21/38
ZAKŁADY CHEMICZNE ZŁOTNIKI
SPÓŁKA AKCYJNA,
Wrocław
Englander J., Świtluk W., Kudyba H.,
Stano A., Pułaczewski G.
Sposób wytwarzania
polimetalicznych azotanów
Wytwarzane azotany polimetaliczne
znajdują zastosowanie w procesie dezodoryzacji
ścieków komunalnych i przemysłowych,
a sposób ich wytwarzania
charakteryzuje się tym, że prowadzi się
ciągły przeciwprądowy proces, w którym
mieszaninę świeżo wytrąconych polimetalicznych
wodorotlenków poddaje się działaniu
kwasu azotowego o stężeniu z zakresu
30-80% w temp. 30-100°C. Świeżo
wytrącone wodorotlenki polimetaliczne
otrzymuje się przez trawienie minerałów
w kwasach nieorganicznych.
(4 zastrzeżenia)
Zgł. nr 388110; C01B 39/00
ZACHODNIOPOMORSKI
UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY
W SZCZECINIE,
Szczecin
Milchert E., Wróblewska A., Fajdek A.
Sposób otrzymywania tytanowego
zeolitu o strukturze MWW
Sposób otrzymywania tytanowego zeolitu
o strukturze MWW wg wynalazku polega na
otrzymaniu homogenicznego żelu z połączenia
roztworu koloidalnej krzemionki, kwasu borowego
w wodzie dejonizowanej z hydrolizatem[...]
|
|
|
|
Z półki księgarskiej
|
|
Czesława Rosik-Dulewska
PODSTAWY GOSPODARKI ODPA DAMI
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010 r., ISBN 978-83-01-16353-2, stron 377.Ostatnie dziesięciolecie to nieustanne
zmaganie się krajów przemysłowo rozwiniętych
z problematyką unieszkodliwiania
i zagospodarowywania odpadów przemysłowych
i komunalnych. Panuje powszechna
zgodność, co do tego, że odpady te stanowią
zazwyczaj cenny surowiec wtórny, ale ich
gromadzenie, selekcja i przerób wiąże się najczęściej
z tak znacznymi trudnościami logistycznymi
i technicznymi, że ich przerób jest
ekonomicznie mało opłacalny w przypadku
braku dodatkowych subwencji lub ulg podatkowych.
Cały czas utrzymuje się jednak duże
zainteresowanie problematyką zagospodarowywania
odpadów, o czym świadczy również
fakt, że recenzowana książka, która pojawiła
się po raz pierwszy na rynku wydawniczym
w 2000 r., doczekała się już piątego wydania.
Drugie jej wydanie było przedmiotem życzliwej
recenzji (Przem. Chem. 2004, 83, 205).
Autorka recenzowanego podręcznika jest
dyrektorem Instytutu Podstaw Inżynierii
Środowiska PAN w Zabrzu oraz kierownikiem
Katedry Ochrony Powierzchni Ziemi
na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym
Uniwersytetu Opolskiego. Jest ona uznanym
specjalistą z zakresu gospodarki odpadami,
ale do jej szczególnych osiągnięć należy praktyczne
wykorzystanie ciepła wód zrzutowych
z energetyki oraz wód geotermalnych do
produkcji roślinnej.
Obecne wydanie podręcznika zostało przez
autorkę rozszerzone i uaktualnione, zwłaszcza
w zakresie regulacji prawnych, wprowadzonych
w krajach Unii Europejskiej i w Polsce w ostatnich
latach. Książka reprezentuje stan prawny
obowiązujący dn. 31 grudnia 2009 r. Autorka
krótko omówiła organizację gospodarki odpadami
(ograniczanie ich ilości, odzyskiwanie
surowców i energii) a także korzyści płynące ze
stosowania surowców wtórnych oraz ograniczenia
w ich wykorzystywaniu. Obszernie przedstawiła
problematykę składowania i przetwarzania
odpadów komunalnych[...]
|
|
|
|
Z prasy zagranicznej
|
|
Międzynarodowe targi tworzyw
sztucznych K2010
Chem. Eng. News 2010, 88, nr 46, 26
CHEManager 2010, nr 10, 17 i 19
Ostatnie międzynarodowe targi tworzyw
sztucznych i kauczuku (International Trade
Fair for Plastics & Rubber) jakie miały miejsce
w Düsseldorfie (Niemcy) w dniach 27 października-
3 listopada ub. roku stały pod znakiem
innowacji i zrównoważonego rozwoju.
Wzięło w nich udział 3102 wystawców reprezentujących
zarówno producentów nowych
polimerów i materiałów polimerowych, jak
również maszyn służących do ich przetwórstwa.
Nowością, która przyciągała uwagę
zwiedzających (ok. 220 tys.) był m.in. samolot
napędzany wyłącznie energią słoneczną (realizowany
w ramach projektu Solar Impulse),
który w lecie 2010 r. dokonał 26-godzinnego
przelotu i obecnie jest przygotowywany do
lotów międzykontynentalnych. Konstrukcja
tego samolotu o rozpiętości skrzydeł Airbusa,
wadze przeciętnego samochodu i zużyciu energii
mniejszej niż skutera nie byłaby możliwa
bez zastosowania nowych, lekkich polimerów.
Producentem ich jest m.in. uczestnicząca
w projekcie Solar Impulse firma Solvay.
Z materiałów produkowanych przez tę firmę
wykonano ok. 6 tys. różnych części samolotu.
Partnerami tego przedsięwzięcia jest również
wiele innych firm chemicznych, w tym firma
Bayer MaterialScience, producent materiałów,
które posłużyły do konstrukcji kabiny pilota
i innych części samolotu. Lekkie tworzywa
polimerowe prezentowały na K2010 także
takie firmy jak Rhodia, producent kompozytu
termoplastycznego na podstawie nylonu, który,
jej zdaniem, utoruje kompozytom drogę do
większego zastosowania w konstrukcji samochodów
oraz firma DuPont, producent nowych
typów nylonu o wysokiej wytrzymałości
i przedłużonych czasach użytkowania.
Niezależnie od tego, wiele firm uczestniczących
w K2010 przedstawiło swe plany
dotyczącej produkcji polimerów z surowców
odnawialnych. Na przykład, brazylijska firma
Braskem oznajmiła, że planuje budowę zakładu
służącego[...]
|
|
|
|
Zanieczyszczenie powietrza metalami ciężkimi w rejonie huty cynku i ołowiu w Bukownie koło Olkusza
|
|
|
Wojciech Dmuchowski Barbara Gworek Dariusz Gozdowski Aneta Baczewska Agnieszka Muszyńska
|
Dokonano oceny zanieczyszczenia powietrza
metalami na podstawie sk.adu chemicznego
mchow. Do bada. wykorzystano mech naturalnie
rosn.cy w rejonie Olkusza Pleurosium
schreberi oraz transplantowany Sphagnum
fallax (metoda moss bag) z terenu uznanego
za niezanieczyszczony. Kompleks metalurgiczny
Boles.aw zidentyfikowano jako wyra.ne
.rod.o emisji przede wszystkim o.owiu,
kadmu, cynku i arsenu, w mniejszym stopniu
miedzi i .elaza, a w najmniejszym chromu
i niklu. Zanieczyszczenie powietrza o.owiem
by.o 350 razy wi.ksze, arsenem 184, kadmem
74, a cynkiem 47 razy wi.ksze w porownaniu
z terenami niezanieczyszczonymi. Mimo
ro.nic bezwzgl.dnych w akumulacji metali
ci..kich w mchach mi.dzy dwiema metodami
badawczymi, potwierdzony statystyczn.
analiz. obraz zanieczyszczenia powietrza na
mapach imisji o.owiu, kadmu, cynku i arsenu,
by. podobny.
Pleurosium schreberi moss from the heavy metals-polluted
Olkusz region (i) and Sphagnum fallax moss transplanted
from non-polluted Augustow region and exposed in bags
for 12 weeks during summer time in the Olkusz region (ii)
were dry mineralized in a muffle furnace, dissolved in 30%
HCl soln. and analyzed for Pd, Cd, Zn, Cu, Fe, Cr, Ni and
AS contents by at. absorption spectrometry. The metal
contents in (i) and (ii) were correlated to show the extent
of air pollution with the metals. In the polluted region, the
air pollution with Pb was 350 times, with As 184 times, with
Cd 74 times, and with Zn 47 times higher than in the nonpolluted
area. The picture of air pollution with Pb, Cd, Zn
and As was on the immission maps similar in both cases
according to both methods as verified by statistical anal.
Pomiary imisji zanieczyszczenia powietrza wymagaj. d.ugoterminowego
pobierania probek oraz du.ej liczby punktow pomiarowych.
Mo.liwo.. wykonywania takich pomiarow z u.yciem sprz.tu technicznego
jest ograniczona, g.ownie z powodu wysokich kosztow oraz
braku odpowiednio wra.liwych i niedrogich tech[...]
|
|
|
|
Zastosowanie zeolitów do adsorpcji pozostałości środków ochrony roślin. Modelowe badania porównawcze
|
|
|
Justyna Wrzosek Barbara Gworek
|
Zjawisko adsorpcji na ciałach stałych jest
powszechnie wykorzystywane w procesach
oczyszczania i rozdzielania związków, wymiany
jonowej, katalizy kontaktowej, a także chromatografii.
Oceniono przydatności sit molekularnych,
jakimi są zeolity naturalne oraz syntetyczne
typu 5A i 13X do adsorpcji środków
ochrony roślin. Badano wpływ syntetycznych
oraz naturalnych zeolitów na adsorpcję linuronu
oraz pendimetaliny w środowisku wodnym.
Najlepszy efekt uzyskano dla pendimetaliny,
wchodzącej w skład środka ochrony
roślin Panida 330 EC, niezależnie od stężenia
początkowego.
N’-(3,4-Dichlorophenyl)-1-methoxy-1-methylurea (linuron) and
3,4-dimethyl-2,6-dinitro-N-pentan-3-yl-aniline (pendimethalin)
herbicides were sepd. by adsorption on 3 com. zeolites from
aq. solns. (initial concns. 10 and 20 mg/L) at 24°C for 3 h.
Pendimethalin was removed more efficiently (more than 80%)
than linuron (only 10%).
Współczesne rolnictwo, prowadzone w sposób intensywny,
powszechnie stosuje agrochemikalia w produkcji rolniczej. Środki
ochrony roślin gwarantują efektywną ochronę upraw przed szkodnikami
i chorobami, a co za tym idzie, zapewniają roślinom uprawnym
odpowiednią ilość substancji pokarmowych oraz w konsekwencji wyższe
plony. Środki ochrony roślin charakteryzują się dużą aktywnością
biologiczną oraz szerokim zakresem szkodliwego oddziaływania na
środowisko, a zatem są substancjami chemicznymi, które stwarzają
potencjalne zagrożenie dla środowiska1-3). Substancje aktywne lub
produkty ich degradacji mogą przemieszczać się w poszczególnych
elementach środowiska i przenikać do łańcucha troficznego na etapie
gleba-roślina-człowiek. Są to główne przyczyny, dla których należy
zmierzać do ograniczenia toksycznego działania pozostałości środków
ochrony roślin na organizmy nie będące celem zwalczania.
Celem pracy było poszukiwanie metod przyspieszenia rozkładu
nadmiaru pozostałości środków ochrony roślin obecnych w wodach
powierzchniowych i pod[...]
|
|
|
|
Zastosowanie zeolitów typu A do oczyszczania ścieków komunalnych z wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych
|
|
|
Paulina Chaber Barbara Gworek
|
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
(WWA) są związkami kancerogennymi,
mutagennymi i odpornymi na degradację,
szczególnie gdy zawierają 4 lub więcej pierścieni
aromatycznych w cząsteczce. Zeolity
mają wyjątkowe właściwości sorpcyjne oraz
są silnymi katalizatorami różnych reakcji chemicznych.
Dobranie właściwych parametrów
usuwania WWA przez zeolity pozwalałoby
w przyszłości na ich używanie jako czynnika
wspomagającego proces oczyszczania
ścieków. W badaniach użyto zeolitów syntetycznych
3A i 5A. Badania te potwierdziły
efektywność zeolitów w procesie usuwania
WWA ze ścieków.
Thirteen polycyclic arom. hydrocarbons (PAH) were detd.
by liq. chromatog. in a wastewater before and after its
treatment with zeolite A under static and dynamic conditions.
A substantial decrease in concn. of 5 and 6 ring
PAH was obsd. The concn. of 3 and 4 ring PAH decreased
slightly because of their formation by degradn. of 5 and
6 ring PAH.
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) zostały
zidentyfikowane przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska
(USEPA) jako niebezpieczne zanieczyszczenia środowiska z uwagi
na ich kancerogenne i mutagenne właściwości. Źródłem WWA
mogą być ścieki przemysłowe i komunalne. Na ogół są to związki
o małej rozpuszczalności w wodzie i dużej odporności na degradację.
Podczas oczyszczania ścieków są one usuwane z fazy wodnej
i akumulują się w osadach. Biorąc pod uwagę ich trwałość i właściwości
konieczne jest oszacowanie bezpiecznej dawki osadów ściekowych
oraz ścieków w przypadku przyrodniczego ich stosowania.
Jedną z możliwości ograniczenia WWA w osadach ściekowych
może być odpowiednie filtrowanie ścieku przed usuwaniem osadu
z fazy wodnej. Najczęściej do usuwania WWA ze ścieków i osadów
ściekowych stosowane są metody związane z ich biodegradacją
przez mikroorganizmy lub fitoremediacją. Związki o 4 lub więcej
pierścieniach w łańcuchu trudniej ulegają biodegradacji niż związki
o mniejszej liczbie pierś[...]
|
|
|
|
Zmiany stężeń zanieczyszczeń powietrza w centrum Warszawy w latach 1992–2009
|
|
|
Jacek Iwanek
|
Zaprezentowane zostały wartości wybranych
parametrów statystycznych z rocznych serii
pomiarów stężeń zanieczyszczeń powietrza
prowadzonych w latach 1992-2009 na stacji
monitoringu jakości powietrza Instytutu
Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu
Badawczego w Warszawie. W okresie objętym
badaniami wystąpiło wyraźne zmniejszenie
zanieczyszczenia powietrza ditlenkiem
siarki, tlenkiem węgla i pyłem zawieszonym.
Stężenia ditlenku azotu są obecnie niższe niż
w latach 1994-1995, chociaż od 2003 r. utrzymuje
się niewielki trend wzrostowy stężeń
NO2. Stężenia ozonu w latach 2001-2009 były
wyższe niż na początku poprzedniej dekady.
Od 2001 r. obserwuje się niewielką tendencję
spadkową stężeń tego zanieczyszczenia.
Concns. of CO, NO2, SO2, O3 and suspended particulate
matter in atm. air were monitored. A permanent decrease in
the concs. at urban background station was obsd.
W Instytucie Ochrony Środowiska w 1989 r., we współpracy z Agencją
Ochrony Środowiska USA (US EPA), została utworzona automatyczna
stacja monitoringu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego IOŚ-
EPA. Stację wyposażono w rzadko wówczas dostępną, nowoczesną
aparaturę pomiarową zgodną z obecnie obowiązującymi wymaganiami
dotyczącymi metody i jakości pomiarów. Na stacji, od czasu jej utworzenia
do chwili obecnej, prowadzone są pomiary stężeń podstawowych
zanieczyszczeń powietrza. Tak długi okres funkcjonowania stacji pozwala
na przeprowadzenie analizy wieloletnich trendów zmian stężeń zanieczyszczeń
powietrza w centrum Warszawy, gdzie znajduje się stacja.
Stacja jest zlokalizowana na drugim piętrze w budynku Instytutu
Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego przy ul.
Kruczej 5/11 w Warszawie. Czerpnia powietrza jest zainstalowana na
dachu budynku na wysokości ok. 12 m nad poziomem gruntu. Stacja
mieści się pomiędzy ulicami Kruczą, Piękną, Marszałkowską i Wilczą; jest
odizolowana od ulic otaczającymi Instytut budynkami (rys. 1) i nie znajdu-
Rys.[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
