BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
SZKŁO I CERAMIKA ›
2011-2 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Badania masy ceramicznej i szkliw detali architektonicznych z Katedry pw. św. Jana Chrzciciela w Kamieniu Pomorskim w celu ich rekonstrukcji
|
|
HENRYK STOKSIK 
|
Badaniom poddano neogotyckie kształtki ceramiczne,
pochodzące z południowej elewacji Katedry
pw. św. Jana Chrzciciela w Kamieniu Pomorskim. Wykonane
analizy fizykochemiczne, pozwoliły określić
skład użytej masy ceramicznej oraz rodzaj szkliw kolorowych
zastosowanych do wykonania wymienionych
detali. Wyniki badań były podstawą do odtworzenia
masy ceramicznej i szkliw o takiej samej tonacji barw
w celach rekonstrukcji elewacji katedry.
Słowa kluczowe: ceramiczny detal architektoniczny,
analizy fizykochemiczne, katedra w Kamieniu Pomorskim.Katedra pw. św. Jana Chrzciciela
jest najstarszym zabytkiem architektury
sakralnej i zarazem murowanej
na terenie Pomorza Zachodniego
[1]. Wznoszona od XII do XV wieku
jest jedną z najważniejszych budowli
gotyckich i najwspanialszym zabytkiem
Kamienia Pomorskiego.
Katedrę ufundował w 1176 roku książę
pomorski Kazimierz I w miejscu wcześniejszego
drewnianego kościółka przygrodowego.
Budowa świątyni związana
była z przeniesieniem siedziby biskupów
pomorskich z pobliskiego Wolina.
Pierwotnie świątynia była wznoszona
w stylu romańskim, jednak w 1308 roku
nieukończoną budowlę zniszczyły wojska
brandenburskie. Po wznowieniu prac,
budowę katedry kontynuowano w stylu
gotyckim. Kościół ukończono pod koniec
XV wieku. Obecnie nad całością budowli
dominuje masywny neogotycki blok wie-
Fot. 1. Elewacja południowa katedry w Kamieniu Pomorskim
Szkło i Ceramika 27
ROCZNIK 62 (2011)
żowy z 1934 roku, zwieńczony czterospadowym hełmem,
na szczycie którego ustawiony jest duży łaciński
krzyż [2].
Pracom konserwatorskim poddana została bogato
udekorowana neogotycka fasada południowa[...]
|
|
|
|
Badanie stopnia zdefektowania struktury szkieł tellurowych metodą pomiarów czasów życia pozytonów
|
|
|
JACEK FILIPECKI EDMUND GOLIS MANUELA REBEN JAN WASYLAK
|
Spektroskopię czasów życia pozytonów PALS wykorzystano
do określenia zmian stopnia zdefektowania
struktury szkieł tellurowych domieszkowanych jonami
lantanu. W wyniku przeprowadzonych badań, na podstawie
uzyskanych widma czasów życia pozytonów
obliczono wartości dwóch składowych τ i ich natężeń.
Przeprowadzona analiza wskazuje, że uzyskane składowe
czasów życia pozytonów odpowiadają w przypadku
τ1 za anihilację z elektronami swobodnymi oraz
anihilację w zdefektowanej strukturze typu wakans.
Druga składowa τ2 związana jest z występowaniem
defektów objętościowych powstałych na granicy ziaren
lub dyslokacji występujących w badanych szkłach.
Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono,
że w procentowym udziale natężeń poszczególnych
składowych czasów życia pozytonów τ, zdecydowanie
przeważają anihilacje swobodne i defekty atomowe
typu wakans.
Słowa kluczowe: szkła tellurowe, anihilacja pozytonu,
defekty typu wakans, czas życia.
Abstract
Investigation of the structure of the tellurite
glasses by means of positron lifetime measurements
Positron lifetime spectroscopy PALS has been
applied of the investigation of the structure of tellurite
glasses lanthanum ions doped. As a results of
the research of positron lifetimes two components
τ and its intensities were obtained. The analysis
shows that obtained lifetime components τ1 are
responsible for the occurrence of free positrons
annihilation with electrons, on the other hand the
intermediate lifetime τ2 is due to positron trapping
modes. The percentage of intensities of individual
components of positron lifetime shows that
strongly dominated by free positrons annihilation
and vacancy-type defects.
Keywords: tellurite glasses, positron annihilation,
vacancy-type defects, component lifetime.
1. Wprowadzenie
Przedstawiona w niniejszej pracy metoda spektroskopii
czasów życia pozytonów PALS jest jedną z najlepszych
technik badawczych do detek[...]
|
|
|
|
Charakterystyka mineralogiczna surowców ilastych z plioceńskich iłów z KWB "Bełchatów"
|
|
|
RYSZARD SAŁACIŃSKI ARKADIUSZ GĄSIŃSKI
|
Skład mineralny plioceńskich iłów z nadkładu złoża
w kopalni węgla brunatnego (KWB) "Bełchatów"
jest bardzo zróżnicowany. W latach 1960-1963, wraz
z prowadzeniem w rejonie Bełchatowa prac dokumentacyjnych
złoża węgla brunatnego, zostały one rozpoznane
jako kopaliny towarzyszące. Trwające obecnie
w KWB "Bełchatów" prace udostępniania do eksploatacji
pola "Szczerców" stwarzają unikalną okazję do
wykonania dokładnych surowcowych badań jakościowych
i technologicznych odsłanianych w odkrywce kopalin
ilastych oraz do ocen porównawczych w stosunku
do iłów wyróżnionych wcześniej na obszarze pola
"Bełchatów". Na potrzeby wykonania koniecznych do
tego celu badań pobrano próbki z poziomu III i IV nadkładu
pola "Szczerców". Próbki zostały tak dobrane,
by reprezentować dwie typowe, lecz makroskopowo
różne skały ilaste z plioceńskich poziomów ilastopiaszczystych.
Dodatkowo, dla celów porównawczych
pobrana została próbka z iłów podwęglowych z pola
"Bełchatów", ze składowiska kopalin towarzyszących.
Wykonane analizy uziarnienia, składu mineralnego
i chemicznego surowca mogą pozwolić na ocenę potencjalnego
zastosowania badanych kopalin jako sorbentu
mineralnego, jako surowców ceramicznych lub
surowców do budowy przesłon mineralnych.
Słowa kluczowe: iły plioceńskie z Bełchatowa, kopaliny
towarzyszące w KWB Bełchatów.
Abstract
The mineral composition of pliocene clays from
brown coal mine “Bełchatów" is highly varied. These
clay rocks were classified as accompanying raw materials
during documentation works on the brown coal
deposit. Exploitation of coal deposit through open-pit
mine creates an unique possibility to study quality and
technological properties of clay materials overlying
brown coal beds. Two different samples typical for theses
rocks were collected from III and IV overlying rocks
levels from the “Szczerców" field. Additionally one
sample of clays underlying lignite deposit was taken
from “Bełchatów" field[...]
|
|
|
|
Elektrolity stałe w układzie CeO2-Sm2O3-Nd2O3
|
|
|
MAGDALENA DUDEK ALICJA RAPACZ-KMITA MAJA MROCZKOWSKA MICHAŁ MOSIAŁEK GRZEGORZ MORDARSKI PIOTR DUDEK
|
Jednofazowe proszki roztworów stałych w układzie
CeO2-Sm2O3-Nd2O3 syntezowano metodą Pechiniego.
Metodą dyfrakcji rentgenowskiej określono wielkości
krystalitów d(hkl). Na podstawie tych pomiarów
stwierdzono, że wielkości cząstek d(hkl) tych proszków
wynoszą od ok. 17 do ok. 21 nm. Budowę morfologiczną
otrzymanych proszków obserwowano pod
transmisyjnym mikroskopem elektronowym. Wypraski
sporządzone z otrzymanych proszków na bazie CeO2
zagęszczają się w temperaturze 1500oC na poziomie
95-97% gęstości względnej. Obserwacji mikrostruktury
dokonano pod skaningowym mikroskopem
elektronowym. Zastosowanie metody spektroskopii
impedancyjnej pozwoliło na określenie zmian wielkości
przewodności jonowej spieków roztworów stałych
Ce0.8Sm0.2-xNdxO2. Na podstawie wykonanych pomiarów
stwierdzono, że stopniowa zamiana kationów Sm3+
kationami Nd3+ w roztworze stałym Ce0.8Sm0.2-xNdxO2
prowadzi do poprawy przewodności jonowej w porównaniu
do spieków Ce0.8 M0.2O2, M = Sm, Gd. Materiał
Ce0.8Sm0.1Nd0.1O2 wydaje się bardziej predysponowanym
elektrolitem tlenkowym do pracy w stałotlenkowych
ogniwach paliwowych o obniżonej temperaturze
pracy (600-800oC).
Słowa kluczowe: elektrolity stałe, przewodnictwo
jonowe, roztwory stałe.Tlenkowe elektrolity stałe stanowią grupę materiałów
ceramicznych coraz częściej stosowaną do
budowy nowoczesnych urządzeń elektrochemicznych.
Stałotlenkowe ogniwa paliwowe (ang. Solid
Oxide Fuel Cell, SOFC), elektrochemiczne analizatory
gazowe, pompy tlenowe, reaktory chemiczne
to tylko nieliczne przykłady możliwości ich aplikacji
[1, 2]. Obecnie najczęściej stosowanym elektrolitem
tlenkowym w urządzeniach elektrochemicznych
jest ZrO2 stabilizowany 8% mol Y2O3 (8YSZ). Podstawowymi
zaletami, decydującymi o komercyjnym
stosowaniu 8YSZ są: stabilność chemiczna i termiczna
w temperaturach nawet powyżej 1000oC,
szeroki zakres ciśnień parcjalnych, w którym materiał
ten jest przewodnikiem jonów tlenkowych, dobre
właściwości me[...]
|
|
|
|
Laserowa dekoracja wyrobów ceramicznych
|
|
|
DANUTA CHMIELEWSKA ROMAN GEBEL JAN MARCZAK ANDRZEJ OLSZYNA ANTONI SARZYŃSKI MAREK STRZELEC BARBARA SYNOWIEC
|
Artykuł przedstawia krótki przegląd badań nad
stworzeniem podstaw pod wdrożenie optymalnego
i uniwersalnego procesu dekoracji laserowej wyrobów
ceramicznych przy wykorzystaniu nowych, krajowych
środków barwnych. Przedstawiono kryteria doboru
środków barwnych w laserowej dekoracji ceramiki oraz
krótko omówiono wpływ zjawisk fizycznych towarzyszących
oddziaływaniu promieniowania laserowego
z materiałem. Analizom wybranych wyników eksperymentalnych
towarzyszą opisy działań podjętych dla
optymalizacji procesu, ilustrowane zdjęciami otrzymanych
oznakowań i dekoracji.
Słowa kluczowe: znakowanie laserowe, badania
profilometryczne, dekoracje laserowe.Od wielu lat technologie laserowe znajdują zastosowanie
w wielu sektorach przemysłu do dekoracji, znakowania
i identyfikacji metali, polimerów, a ostatnio również
szkła, ceramiki i wielu innych materiałów. Najbardziej
rozpowszechnionym procesem jest znakowanie
laserowe, w którym wiązka laserowa zmienia własności
powierzchni naświetlanego materiału, wytwarzając znak
o wysokim kontraście lub o zmienionym kolorze, przy
czym do otrzymywania trwałych liter, kodów i znaków
na szkle oraz ceramice używane są różne techniki i metody.
Wymienić tu można ablację laserową, stapianie
fragmentu materiału podłoża poprzez maskę, skanowanie
wiązką laserową [1] lub pokrywanie powierzchni
powłokami o kontrastowym kolorze i kontrastowe usunięcie
określonego wzoru [2]. Inne techniki polegają na
naświetlaniu glazur i szkieł, przygotowanych z różnych
barwników nieorganicznych, które wytwarzają znaczną
zmianę barwy materiału [3-4]. Metody te są zazwyczaj
stosowane do znakowania i dekoracji takich produktów
jak wyroby szklane, nakrycia s[...]
|
|
|
|
Materiały szkło-ceramika na bazie InF
|
|
|
MARIA ŚLĘZOK
|
Materiały typu szkło-ceramika łączą w sobie zalety
ośrodka szklistego oraz cechy ośrodka krystalicznego.
W artykule przedstawiono wyniki badań mających na
celu opracowanie na bazie InF3 materiałów typu szkłoceramika,
zawierających w ich fazach krystalicznych
pierwiastki aktywne (Pr+3 i Tm+3) o właściwościach
pozwalających na użycie tych nowych produktów do
budowy elementów optoelektronicznych. Określono
technologiczne warunki tworzenia się faz krystalicznych,
a także wyznaczono luminescencyjne charakterystyki
powstałych materiałów.
Słowa kluczowe: szkło-ceramika, kontrolowana
krystalizacja, jony ziem rzadkich.Ciągły wzrost zastosowań optyki, a w szczególności
techniki światłowodowej skłania do poszukiwania
nowych materiałów spełniających wynikające z tych
aplikacji nowe wymagania stawiane materiałom optycznym.
Obok znanych już i stosowanych w optoelektronice
szkieł fluorkowych i fluorocyrkonowych, w ostatnich
latach coraz większym zainteresowaniem cieszą się
szkła fluoroindowe. Z racji ich wewnętrznej struktury,
mogą one być doskonałymi matrycami akceptującymi
znaczne w porównaniu z dotąd znanymi szkłami
ilości pierwiastków ziem rzadkich. Szkła te charakteryzują
się bowiem dobrą stabilnością mechaniczną
i chemiczną. Charakteryzują się również szerszym
zakresem przepuszczalności w podczerwieni [1, 2].
Wyżej wymienione cechy szkieł fluoroindowych predysponują
je jako materiały do budowy światłowodów
włóknistych [3]. Charakteryzują się one też lepszą
stabilnością w stosunku do innych szkieł fluorkowych.
Trudności w wytwarzaniu szkieł fluorkowych,
a w szczególności fluoroindowych, wiążą się między
innymi z ich specyficznym składem chemicznym, który
sprawia, że obszary szkłotwórcze tych szkieł w porównaniu
ze szkłami tlenkowymi są znacznie ograniczone
[4]. Także technologia tych szkieł, ze względu na ich
skłonność do krystalizacji wymaga wielu zabiegów, co
sprawia, że otrzymywanie szkieł fluoroindowych jest
nieporównywalnie[...]
|
|
|
|
Przemysł ceramiczny w Unii Europejskiej - stan i wyzwania
|
|
|
JERZY CZECHOWSKI
|
Przedstawiono wartość produkcji oraz bilans handlu
zagranicznego przemysłu ceramicznego w Unii
Europejskiej w rozbiciu na poszczególne sektory.
Podkreślono wpływ kryzysu gospodarczego oraz
niektóre wyniki hamujące procesy wzrostu.
Przedstawiono problemy surowcowe, ze szczególnym
uwzględnieniem sektora materiałów ogniotrwałych
i materiałów ściernych oraz podejmowane
przez Komisję Europejską próby ich rozwiązania.
Omówiono wpływ ustawodawstwa unijnego na sytuacje
przemysłu ceramicznego podkreślając rolę Unii
Ceramicznej w lobbowaniu na rzecz tego przemysłu
na szczeblu Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.
Słowa kluczowe: przemysł ceramiczny, produkcja,
handel, surowce, ustawodawstwo w UE.Przemysł ceramiczny jest jedną z najważniejszych
dziedzin w Unii Europejskiej. Zatrudnia ponad 300 000
pracowników (347 300 w 2007 r.), a wartość jego sprzedaży
stanowi ok. ¼ wartości światowej produkcji ceramiki.
Zakłady ceramiczne w Europie należą do najnowocześniejszych,
a w ich polityce rozwojowej główną
rolę odgrywa innowacyjność. Udział poszczególnych
sektorów w sprzedaży jest zróżnicowany (tab.1). Dominującą
rolę w produkcji ceramiki odgrywają Włochy,
dalej Hiszpania i Niemcy. Wartość produkcji w tych
państwach wyniosła w 2008 r. odpowiednio 8,3 mld,
4,9 mld i 4,8 mld euro. Polski przemysł ceramiczny
zajmuje w UE wysokie 6 miejsce (ok. 1,2 mld euro)
głównie dzięki dynamicznemu rozwojowi produkcji płytek
ceramicznych, której wartość wyniosła w 2008 r.
ok. 500 mln euro. Polskę w sektorze płytek w UE wyprzedzają
tylko Włochy i Hiszpania, a w całej Europie
jeszcze tylko Turcja.
W latach 2004-2007 nastąpił 25% wzrost produkcji
przemysły ceramicznego w UE, z ok. 30 mld euro do
ponad 37 mld euro, w czym największy udział miał sektor
płytek ceramicznych (rys. 1)
Światowy kryzys gospodarczy spowodował gwałtowny
spadek produkcji ceramiki, który wyniósł ponad 30%
w 2009 r. w stosunku do roku 2007 (tab. 1). Największy
spadek [...]
|
|
|
|
Z historii ceramiki szlachetnej - Mgr inż. Stanisław Wojnarowski
|
|
Mam przyjemność przedstawić jeszcze jednego kolegę
z "rodziny ceramików" - absolwenta Wydziału Ceramicznego
Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
- mgr inż. Stanisława Wojnarowskiego.
Stanisław szczyci się pochodzeniem ze starego rodu
herbu "Strzemień", o którym można znaleźć wzmianki
w źródłach historycznych z XI wieku.
Stanisław Wojnarowski urodził się 26 września 1935 r.
w Brzezinach koło Ropczyc. Czasy II-wojny światowej
pod okupacją niemiecką, a pod jej koniec wysiedlenia
przez władze radzieckie nazywa latami głodu i strachu.
Natomiast mile wspomina szkołę podstawową
w Brzezinach i nauczycieli - Kotowską, Wilczyńską,
Koczana.
W 1955 roku ukończył Liceum Ogólnokształcące
w Dębicy i rozpoczął studia na Wydziale Ceramicznym
AGH, które ukończył w 1960 r. Pracę magisterską nt.
"Podwyższenie termicznej wytr[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
