ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2011-5 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Analiza prowadzenia ruchu elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej SN na podstawie wybranych kryteriów jakości dostaw energii elektrycznej
|
|
Grzegorz Dąbrowski 
|
Zapewnienie wymaganej jakości dostaw energii elektrycznej
[9] można zdefiniować jako stan niezawodnego dostarczania
energii elektrycznej o wymaganych parametrach, pozwalający
odbiorcom na korzystanie z urządzeń elektrycznych oraz
realizację procesów technologicznych zgodnie z określonymi
wymaganiami eksploatacyjnymi. Istotne jest przy tym dążenie
do maksymalnego ograniczenia uciążliwości w przypadku
wystąpienia awarii sieci zasilającej. W celu zapewnienia
właściwej jakości dostaw energii elektrycznej konieczne jest
podjęcie działań w trzech obszarach: niezawodności zasilania,
jakości dostarczanej energii elektrycznej oraz jakości
obsługi odbiorców.
Powszechne stosowanie urządzeń (odbiorników) wprowadzających
zakłócenia do sieci energetyki zawodowej powoduje stały
wzrost problemów związanych z eksploatacją i prowadzeniem ruchu
tej sieci, jednocześnie stan techniczny sieci ma znaczący wpływ na
pracę przyłączonych urządzeń elektrycznych. Prowadzone w ramach
programu badawczo-edukacyjnego "Leonardo Power Quality Initiative"
badania mające na celu wyjaśnienie wzajemnego wpływu pracy
urządzeń elektrycznych na jakość energii elektrycznej w sieci oraz
jakości energii elektrycznej w sieci na pracę przyłączonych urządzeń
pokazały, iż negatywne oddziaływanie sieci na odbiory dotyczy głównie
przerw w zasilaniu, zapadów i wzrostów napięcia, odkształcenia
napięcia oraz asymetrii. Jednocześnie odbiory wpływają negatywnie
na sieć zasilającą, powodując głównie wahania napięcia, niesymetrię
prądów, harmoniczne prądu, przepływy mocy biernej [8].
Niezawodność i dostępność zasilania
Niezawodność zasilania często bywa zaliczana do cech jakości
energii elektrycznej. W ocenie autora należy jednak zgodzić się
z podejściem prezentowanym w [6], które taką kwalifikację określa
jako błędną. Czym innym jest bowiem transport (dostarczanie)
towaru, w tym przypadku energii elektrycznej (charakteryzowany
niezawodnością), a czym innym jakość dostarczanego tow[...]
|
|
|
|
Automatyczna kompensacja łatwiejsza niż myślisz (część II)
|
|
|
Bogusław Zębik
|
Od lat toczy się wśród energetyków dyskusja, czy lepszym
sposobem uziemienia punktu zerowego w sieciach średniego
napięcia jest połączenie przez rezystor, czy przez dławik
gaszący (cewkę Petersena). Jak zwykle w takich wypadkach
bywa, każdy ze sposobów ma swoje grono zwolenników i przeciwników.
Nie będę nawet próbował brać udziału w tej dyskusji,
ale - przysłuchując się argumentom obu stron - można
zauważyć, iż zależnie od rodzaju położenia i konfiguracji sieci
przewagę uzyskuje jedno bądź drugie rozwiązanie. Jest więc
raczej mało prawdopodobne, by w dającej się przewidzieć
przyszłości któraś z tych metod uzyskała znaczącą przewagę.
Dlatego poszukiwanie rozwiązań mogących usprawnić działanie
obu tych metod jest jak najbardziej usprawiedliwione.
Rys. 1. Miernik KKZ
Napięcie znamionowe 230 V
Moc pobierana 4 W
Zakres wejść prądowych 0-5 A
Zakres wejść napięciowych 0-24 V AC/DC
Interfejsy 2×R[...]
|
|
|
|
Bezkonfliktowa współpraca systemów WLAN i Bluetooth w środowisku przemysłowym
|
|
|
Andrzej Górczak
|
Stosowanie transmisji bezprzewodowej to nie tylko oszczędności
na złączach i okablowaniu. Istotne korzyści w stosunku
do klasycznych instalacji uzyskujemy dzięki zwiększeniu
mobilności i elastyczności urządzeń, przy niezużywającym
się medium transmisji. Te wartości szczególnie zyskują, gdy
komunikujemy się z urządzeniami ruchomymi. Przykładem
mogą być automatycznie sterowane pojazdy (AGV - Automated
Guided Vehicles).
Tymczasem każda aplikacja to różne wymagania. Dopóki nie ma
takiego systemu radiowego, który spełniałby wszystkie nasze oczekiwania,
może się zdarzyć, że do różnych zadań trzeba będzie wykorzystać
kilka standardów komunikacji jednocześnie.
Transmisja bezprzewodowa to sposób komunikacji wykorzystujący
otaczające nas powietrze. Spotykamy się tutaj jednak z ograniczeniem
dostępnych częstotliwości. Mówimy o wolnych pasmach,
ściśle wyznaczonych, za to powszechnie dostępnych dla każdego.
Dlatego też służby IT, administratorzy budynków, logistyka i produkcja
muszą współpracować, gdy planują wykorzystanie transmisji
bezprzewodowej.
Systemy bezprzewodowe w środowisku przemysłowym
- dostępność zakresów częstotliwości
Powszechna dostępność częstotliwości regulowana jest zarówno
przez poszczególne kraje, jak i normy międzynarodowe. W całym
zakresie częstotliwości otrzymujemy pasma swobodnie dostępne
(tzw. bezlicencyjne) oraz te, które wymagają specjalnych pozwoleń.
Systemy automatyki wykorzystują najczęściej zaledwie kilka
zakresów (rys. 1).
Pasma częstotliwości nazywane pasmami ISM (nazwa jest składową
angielskich słów: przemysł, nauka oraz medycyna - industrial,
scientific and medical) są to częstotliwości zatwierdzone
przez organizacje międzynarodowe i normy dla różnych aplikacji
bezprzewodowych. Ich przewagą jest to, że stosowane urządzenia
mogą być swobodnie wykorzystywane, o ile spełniają określone
normy i dyrektywy. Wadą natomiast, że te częstotliwości są powszechnie
i często wykorzystywane (właśnie dlatego, że są [...]
|
|
|
|
Kompensacja mocy biernej w rozległej sieci kablowej SN
|
|
|
Ryszard Skliński Wojciech Dzienis
|
W artykule przedstawiono wyniki badań mocy biernej
w sieci kablowej średniego napięcia. Wykonana
została analiza przepływów mocy biernej, w wyniku
której zaproponowano zastosowanie dławików kompensacyjnych
w celu ograniczenia poziomu oddawanej
mocy biernej pojemnościowej.
Większość odbiorników podczas normalnej pracy pobiera
z sieci moc bierną indukcyjną [5], należy ją zatem
dostarczyć do odbiorników. Skutkiem przepływu mocy
biernej jest głównie zwiększenie się prądu w stosunku do
prądu wynikającego z mocy czynnej, który jest użyteczny.
Większa wartość prądu niekorzystnie wpływa na parametry sieci
a w konsekwencji również na wynik ekonomiczny [6]. Dlatego operator
systemu dystrybucyjnego (OSD), na podstawie rozporządzenia
[3] żąda, aby współczynnik mocy tgφ zawierał się w przedziale
0,00÷0,40. W przypadku, kiedy z układu elektroenergetycznego
zasilane są maszyny synchroniczne oraz występuje rozległa sieć
elektroenergetycznych linii kablowych może wystąpić oddawanie
mocy biernej pojemnościowej - tgφ < 0. Przekompensowanie sieci,
oprócz skutków ekonomicznych, może również powodować podwyższenie
napięcia.
Badania sieci kablowej
Przyczyną przeprowadzonych badań i analiz jest występowanie
znacznych opłat za energię bierną pojemnościową oddawaną do
sieci SN. W artykule zaprezentowane zostaną wyniki badań przepływów
mocy czynnej i biernej oraz rozwiązania umożliwiające
skompensowanie mocy biernej pojemnościowej. Przeanalizowany
zostanie przypadek przyłączenia nowych, stosunkowo długich linii
kablowych L2 i L3, pracujących z obciążeniem i bez obciążenia.
Schemat układu linii kablowych SN przedstawiono rysunku 1.
Stacja transformatorowo-rozdzielcza ST-1 zasilana jest z sieci
SN. Z tej stacji wyprowadzone są dwie linie kablowe SN: L1 i L2
(rys. 1). Linia L1 wykonana jest kablem o przekroju 120 mm2, a jej
zakładane obciążenie wynosi 300 kW. Natomiast przekrój kabli linii
L2 i L3 wynosi 70 mm2 i przewiduje się, że będą one o[...]
|
|
|
|
KONFERENCJE - SPOTKANIA - WYDARZENIA
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
W Centrum Wystawienniczym EXPO XXI w Warszawie w dniach
od 23 do 25 marca 2011 roku odbyły się IX Międzynarodowe Targi
ELEKTROTECHNIKA 2011 oraz III Targi Czystej Energii CENERG
2011 i XIX Targi ŚWIATŁO 2011. W targach uczestniczyło
ponad 300 firm z kraju i zagranicy, które miały do dyspozycji
10 tys. m2 powierzchni wystawienniczej.
Targi ELEKTROTECHNIKA są adresowane do użytkowników
sprzętu niskiego napięcia oraz systemów alarmowych i rozwiązań
umożliwiających instalację przewodów elektrycznych w nowoczesnych
budynkach. Po raz pierwszy w ramach targów pojawiła
się wystawa TELETECHNIKA, która prezentowała kompleksowe
rozwiązania dla telekomunikacji i teletechniki.
W czasie Targów odbyło się 17 konferencji, szkoleń i warsztatów
tematycznych przeznaczonych dla inżynierów elektryków, instalatorów
i projektantów, m.in. "Technologia LED i jej zastosowanie
- możliwości, ograniczenia, przyszłość", "Nowe rozwiązania
oświetlenia dróg oraz terenów miejskich", "Jakość energii i kompensacja
mocy biernej", "Nowoczesne linie kablowe i napowietrzne,
osprzęt", "Ochrona odgromowa i przepięciowa", "Instalacje
elektryczne w budownictwie".
Organizatorzy przyznali następujące nagro[...]
|
|
|
|
Modernizacja przenośników taśmowych ciągów węglowych na odkrywkach w KWB Konin z wykorzystaniem przetwornic częstotliwości VLT® firmy Danfoss
|
|
Danfoss Drivers - wiodący dostawca regulowanych napędów
elektrycznych - dzięki planowym działaniom osiąga
sukces, zwiększając swój udział w ogólnoświatowym rynku
automatyki przemysłowej. Przetwornice częstotliwości firmy
Danfoss, dzięki zastosowaniu nowoczesnych algorytmów sterowania,
znajdują zastosowanie w wymagających i odpowiedzialnych
aplikacjach.
W technologii budowy maszyn ważny obszar projektowania i modernizacji
istniejących instalacji to zmniejszenie kosztów eksploatacji
i m.in. zwiększenie energooszczędności. Niezwykle istotną rolę
odgrywają tu napędy elektryczne. Są one najbardziej efektywnym
rozwiązaniem, pozwalającym szybko i w istotny sposób zredukować
zużycie energii, a także ograniczyć zużycie podzespołów mechanicznych
instalacji przemysłowej. Tematem tego artykułu jest
zastosowanie przetwornic do napędu przenośników taśmowych
w kopalni odkrywkowej KWB w Koninie.
Przenośniki taśmowe
Przenośniki taśmowe są zasadniczymi elementami ciągu węglowego
w KWB Konin. Ciągi węglowe składają się z kilku (ok.
6-8) przenośników o długościach 800-2000 m. Służą do transportu
węgla brunatnego oraz nadkładu (ziemia usuwana z odkrywanych
pokładów węgla). Koszty eksploatacji przenośników stanowią znaczący
procent kosztów energii elektrycznej zużywanej przez kopalnię
(8-12%), dlatego też zagadnienie optymalizacji wielkości
zużycia energii przez podajniki taśmowe ma[...]
|
|
|
|
Monitoring skuteczności procesu kompensacji mocy biernej oraz kontrola warunków eksploatacji baterii kondensatorów
|
|
|
Przemysław Kwaśnik Krzysztof Dąbrowski
|
Samo zaprojektowanie i wykonanie systemów kompensacji
mocy biernej nie zapewni wymiernych korzyści w długim
okresie eksploatacji. Ze względu na fakt, że w dobie elektronicznych
liczników energii elektrycznej każda niesprawność
czy awaria systemu kompensacji mocy biernej natychmiast
skutkuje wzrostem opłat za nieskompensowaną energię bierną,
konieczne jest szybkie i skuteczne wykrycie wszelkich
nieprawidłowości, które w nim wystąpiły. Powody awarii
mogą być losowe (przepięcia, zawodność osprzętu) lub eksploatacyjne,
wynikające z niedotrzymania wymaganych warunków
pracy (nieprawidłowa temperatura otoczenia, zbyt
duża dynamika zmian obciążenia). Opłaty może też spowodować
zmiana w umowie o dostawę energii wartości tangensa
zadanego lub zmiana charakteru i wielkości obciążeń. Jak
widać, jest wiele powodów, które negatywnie wpływają na
skuteczność procesu kompensacji, a tym samym zwiększają
ponoszone opłaty.
Decydującym czynnikiem kształtującym wielkość opłat jest czas
trwania awarii wywołanej wymienionymi czynnikami. Z tego powodu
duże znaczenie w optymalizacji kosztów - poza szybkim wykryciem
niesprawności systemu kompensacji - odgrywa szybkie ich
usunięcie. Ostatni warunek jest możliwy do spełnienia tylko przy
założeniu, że monitorowanie systemu kompensacji mocy biernej
będzie ciągłe (najlepiej on-line), a informacja o wykrytych nieprawidłowościach
zostanie szybko przesłana do odpowiednich służb
energetycznych. Kompleksowym rozwiązaniem w tym zakresie jest
zintegrowany system monitorowania skuteczności procesu kompensacji
i kontroli warunków eksploatacji baterii kondensatorów
Multi-Q, oparty na analizatorach sieci AS-3 i specjalistycznym
oprogramowaniu. Analizatory i program są wykonywane i dostarczane
przez firmę Twelve Electric.
Warunki eksploatacji układów kompensacji mocy biernej
Zainstalowanie w konstrukcji baterii kondensatorów BK-T-95 lub
BK-T-3f analizatora sieci AS-3 mini/UPS umożliwiło poszerzenie
w pełni automatyc[...]
|
|
|
|
Obowiązkowe wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych oraz wymagania stawiane tym urządzeniom
|
|
|
Grzegorz Hołdyński Zbigniew Skibko
|
Instalacje elektryczne muszą być wykonane zgodnie z przepisami
obowiązującymi w czasie ich projektowania. Główne
wymagania stawiane instalacjom elektrycznym określają
ustawy: Prawo budowlane [2] oraz Prawo energetyczne
[3] wraz z ogłoszonymi do nich rozporządzeniami, normy
powołane w poszczególnych rozporządzeniach, a także wiedza
techniczna opublikowana w pozostałych normach oraz
w literaturze fachowej. W artykule omówiono obowiązkowe
wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych
wynikające z obowiązujących obecnie aktów
prawnych.
Oprzewodowanie
Podstawowym wyposażeniem każdej instalacji elektrycznej są
przewody i kable. Właściwy dobór tych urządzeń pozwala na bezawaryjne
użytkowanie instalacji nawet przez 25-30 lat. Prawidłowo
zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna, w całym okresie
jej użytkowania, powinna zapewniać możliwość bezpiecznego korzystania
z odbiorników energii elektrycznej, zgodnego z ich przeznaczeniem
[4].
W obwodach rozdzielczych i odbiorczych instalacji elektrycznych
należy stosować oddzielny przewód ochronny i neutralny. Oznacza
to, że punkt rozdziału przewodu ochronno-neutralnego powinien
znajdować się w złączu lub w rozdzielnicy głównej budynku. Żyły
przewodów o przekroju znamionowym nieprzekraczającym 10 mm2
powinny być wykonane wyłącznie z miedzi.
Przewody i kable elektryczne należy prowadzić w sposób umożliwiający
ich wymianę bez potrzeby naruszania konstrukcji budynku,
przy zachowaniu zasady prowadzenia ich tras w liniach
prostych, równoległych do krawędzi ścian i stropów. Ponadto prowadzenie
instalacji w budynku powinno zapewniać bezkolizyjność
z innymi instalacjami w zakresie odległości i ich wzajemnego usytuowania.
Obwody odbiorcze instalacji elektrycznej w budynku
wielorodzinnym należy prowadzić w obrębie każdego mieszkania
lub lokalu użytkowego. W instalacjach elektrycznych mogą być
wykorzystywane przewody wtynkowe, jedynie pod warunkiem
pokrycia ich warstwą tynku o grubo[...]
|
|
|
|
Przyczyny działania zabezpieczeń różnicowych transformatorów 110 kV/SN w wybranym oddziale spółki dystrybucyjnej
|
|
|
Grzegorz Dąbrowski Krzysztof Woliński
|
Oddział wybranej do analizy spółki dystrybucyjnej ma
w eksploatacji 54 rozdzielnie 110 kV/SN oraz 3 stacje 110 kV,
z których zasilana jest sieć średniego napięcia o łącznej długości
18 550 km. Jest to najdłuższa sieć średniego napięcia
eksploatowana przez oddział spółki dystrybucyjnej. Sieć SN
zasilana jest obecnie przez 105 transformatorów 110 kV/SN.
Podstawowym napięciem zasilającym odbiorców jest napięcie
15 kV (ok. 88%) i 20 kV (ok. 10%). Siecią zanikającą jest
sieć o napięciu 6 kV, która pracuje z izolowanym punktem
neutralnym [1].
Obecnie w oddziale spółki dystrybucyjnej pracuje 10 stacji 110/15
kV i 2 rozdzielnie 15 kV, które zasilają sieć 15 kV napowietrzną
i kablową uziemioną przez rezystor. Łączna długość tej sieci wynosi
1725 km, co stanowi 9,3% ogólnej długości sieci SN [6]. Pozostała
sieć średniego napięcia pracuje jako sieć kompensowana.
Na koniec 2010 roku w sieci średniego napięcia zainstalowanych
było 297 odłączników sterowanych radiem, w tym 116 odłączników
wyposażonych w zabezpieczenia cyfrowe MiROD. Zabezpieczenia
MiROD współpracują z automatyką SPZ w polu linii zasilającej
i w drugiej przerwie beznapięciowej samoczynnie wyłączają
uszkodzony odcinek sieci [7]. W sieci średniego napięcia zainstalowanych
jest 15 493 transformatorów SN/nN. Rodzaje transformatorów
i ich moce podane są w tabeli I (według stanu na koniec 2010
roku). Transformatory 110 kV/SN są wyposażone po stronie 110 kV
w następujące łączniki: wyłączniki (96,2%) oraz odłączniki szybkie
(3,8%). Ostatni układ odłącznik - zwieracz został zlikwidowany
w roku 2009 [4, 8].
Struktura zabezpieczeń różnicowych transformatorów
Tradycyjnym zabezpieczeniem różnicowym instalowanym do
ochrony transformatorów 110 kV/SN było zabezpieczenie typu
RRTT-6 lub RRTT-7 produkcji REFA Świebodzice. W kilku przypadkach
zainstalowane były zabezpieczenia różnicowe firmy ABB
oraz EAW z byłej NRD.
W roku 1984 zainstalowano pierwsze egzemplarze nowego analogowego
zabezpi[...]
|
|
|
|
Regulator farmy wiatrowej firmy BTC
|
|
Każdy nowy dostawca energii wiatrowej w punkcie
przyłączenia do sieci, w ramach tzw. usług dodatkowych
(SDL), musi spełniać wymagania operatora sieci
dotyczące zarządzania mocą czynną i bierną. Nowe turbiny
wiatrowe są budowane przede wszystkim w pobliżu
już istniejącej farmy wiatrowej, gdyż - po pierwsze - drogi
uzyskania pozwoleń są prostsze, a po drugie - dostępne jest
jedno przyłącze do sieci. W celu spełnienia warunków przyłączenia
do sieci elektroenergetycznej, niezbędny jest główny
regulator parku [...]
|
|
|
|
System monitorowania jakości energii elektrycznej w stacjach zasilających na przykładzie stacjonarnych analizatorów firmy A-EBERLE i oprogramowania WinPQ
|
|
|
Radosław Wiśniewski
|
Firma ASTAT od kilku lat z powodzeniem oferuje kompleksową
usługę dostawy i uruchamiania stacjonarnych analizatorów
jakości energii elektrycznej firmy A-EBERLE. Przeszkoleni
u producenta serwisanci posiadają pełną wiedzę i doświadczenie
z zakresu montażu, parametryzacji i komunikacji. Gwarantuje
to uzyskanie pełnego wsparcia technicznego ze strony
firmy ASTAT dla użytkowników tych systemów.
Analizatory PQI-D i PQI-DA są dedykowane do pomiarów w sieciach
elektroenergetycznych niskiego, średniego i wysokiego napięcia.
Specyficzne funkcje analizatorów, takie jak: zróżnicowany
sposób montażu, szeroki zakres rodzajów komunikacji, możliwość
ustawienia różnych typów raportów indywidualnie do każdego beneficjenta
oraz możliwość konfiguracji pod indywidualne potrzeby
instrukcji ruchowych zakładów energetycznych, predysponują ten
analizator do pracy przy sprawdzaniu jakości energii elektrycznej
elektrowni wiatrowych, stacji zasilających, gdzie często występuje
problem z komunikacją i dostępnością internetu. W tych przypadkach
komunikację realizujemy poprzez GPRS i kanały VPN.
Oprogramowanie WinPQ umożliwia realizację projektów z zakresu
Smart Grid, integrując dane z analizatorów innych producentów,
tj. Dranetz, Unipower czy Qualitrol, dane z liczników energii elektrycznej
oraz różnego rodzaju przetworników pomiarowych (natężenia
światła, prędkości wiatru itp.). Podobny system, składający
się z 240 analizatorów PQI-DA i 500 liczników energii elektrycznej,
został zainstalowany w EON-ie.
Całość systemu działa i komunikuje się poprzez moduły GPRS i kanały
VPN. Oprócz tego prezentowany system spełnia wymagania komunikacji
realizowane poprzez TCP/IP, GSM i E-LAN. Analizatory
generują informacje o zdarzeniach w formacie COMTRADE, przetwarzają
dane do standardu PQ-DIF oraz współpracują z nadrzędnymi
systema[...]
|
|
|
|
System zabezpieczania przed działaniem łuku elektrycznego
|
|
Hassan A.H., Wighh R.P.: Arc Guard System
™. A guard that saves lives and buisiness.
ABB Review 2010 nr 3. Opracował
- Witold Bobrowski.
Każdego dnia na całym świecie setki ludzi
zostaje poważnie poparzonych lub uśmierconych
w wyniku wypadków z towarzyszącym
łukiem elektrycznym. Wypadki te
nie ograniczają się jedynie do krajów z niskim
poziomem regulacji bezpieczeństwa.
Nawet w krajach o wysokich wymaganiach
w zakresie bezpieczeństwa spotyka się wypadki
śmiertelne oraz ciężkie poparzenia.
Zgodnie z danymi publicznymi w Stanach
Zjednoczonych, średnio codziennie w tym
kraju ginie jedna osoba, a kilka zostaje
popar[...]
|
|
|
|
Systemy szybkiego diagnozowania i lokalizacji zwarć w sieciach SN – poprawa ciągłości zasilania w energię elektryczną
|
|
|
Barbara Baprawska
|
Wszędzie na świecie niedostateczna jakość zasilania w energię
elektryczną przestaje być akceptowana przez konsumentów.
Główne wyzwania stojące dzisiaj przed spółkami dystrybucji
energii elektrycznej to:
 ciągłość i bezpieczeństwo zasilania w energię elektryczną,
 bezpieczeństwo ludzi i majątku,
 efektywność działania (rentowność),
 zapewnienie jakości zasilania (walka z zanieczyszczaniem
sieci),
 wdrażanie inteligentnych systemów elektroenergetycznych
(integrowanie rozproszonych źródeł energii, w tym energii odnawialnej,
systemy pomiarowe, optymalizacja produkcji i zużycia
energii, magazynowanie energii). Zapewnienie ciągłości
i bezpieczeństwa zasilania w energię elektryczną jest kluczowym
zadaniem, od którego prawidłowej realizacji zależy wynik ekonomiczny
dystrybutora oraz zadowolenie odbiorców energii.
W wielu krajach, m.in. w Polsce, ustalono standardy mające zapewnić
minimalną jakość obsługi w zakresie dostaw, jak również
jakości energii elektrycznej. Spośród wielu wskaźników najpopularniejszymi
są:
SAIDI: Standard Average Interruption Duration Index - systemowy
wskaźnik średniego (przeciętnego) rocznego czasu trwania
przerw, wyznaczony jako roczna suma czasu trwania wszystkich
przerw (w minutach), podzielona przez całkowitą liczbę odbiorców
przyłączonych do sieci. Inaczej ujmując, jest to całkowity czas trwania
przerw w zasilaniu w energię elektryczną (w minutach), jakiego
może się spodziewać odbiorca średnio w ciągu roku. Może wynosić
od kilku minut do kilku godzin.
SAIFI: Standard Average Interruption Frequency Index - systemowy
wskaźnik średniej liczby (częstości) przerw na odbiorcę,
zdefiniowany jako iloraz liczby wszystkich przerw nieplanowanych
w ciągu roku do liczby odbiorców przyłączonych do sieci. Zatem
jest to średnia liczba nieplanowanych przerw w zasilaniu, jakiej
może oczekiwać odbiorca w ciągu roku.
Dystrybutorzy energii elektrycznej zobowiązani są do publikowania[...]
|
|
|
|
Telemetria danych rozproszonych jako istotna funkcjonalność inteligentnej sieci dystrybucyjnej
|
|
|
Jan Żurowski
|
Wiele organizacji rządowych deklaruje politykę wspierającą
rozwój nowego modelu systemu dystrybucji energii elektrycznej.
Model ten zakłada, że sieć powinna charakteryzować się
tym, że dostarczając energię elektryczną zapewni jednocześnie
oszczędności jej zużycia, redukcję kosztów i zwiększenie
niezawodności tych dostaw, wykorzystując dostępne technologie
cyfrowe ICT. W artykule przedstawiono propozycję
systemu wpisującego się z jednej strony w wymagania techniczne
nowego modelu sieci dystrybucji, a z drugiej strony
będącego systemem zbierania informacji rozproszonych w tej
sieci, jak również ich analizy, tworząc platformę rozwijania
aplikacji związanych z nowym modelem sieci dystrybucji
energii elektrycznej - sieci inteligentnej.
Model nowoczesnej sieci dystrybucyjnej - sieć inteligentna
Perspektywy zapotrzebowania na energię elektryczną znacznie
przekraczają możliwości przesyłowe i dystrybucyjne istniejących
systemów i stąd muszą się one zmienić, aby sprostać rosnącym
wymaganiom stawianym przez uczestników procesu jej dystrybucji.
Z drugiej strony zaspokojenie wzrostu zapotrzebowania
na energię elektryczną będzie skutkowało zwiększeniem się ilości
zdecentralizowanych jej źródeł, a to zmusi operatora systemu
dystrybucyjnego (OSD) do znaczącej poprawy systemów pomiarowych
i monitorujących strukturę sieci, w celu zoptymalizowania
dostaw energii.
Takim nowym podejściem, które ma sprostać tym wymaganiom
i nie tylko, jest wykorzystywanie inteligentnych technologii i uzyskanie
w efekcie inteligentnej sieci, która powinna charakteryzować
się elastycznością, dostępnością, niezawodnością i ekonomiką.
Stosowanie inteligentnych systemów energetycznych (Smart
Grid Solutions) ma doprowadzić do wykorzystania informacji
o sieci, uzyskiwanej dzięki rozległym systemom monitoringu,
przez różne funkcjonalności w ramach całkowicie zintegrowanych
rozwiązań.
Rola dostawców nowoczesnych technologii
W zadaniu rozwoju nowego modelu systemu dystry[...]
|
|
|
|
Uroczystość 90-lecia Oddziału Toruńskiego SEP
|
|
|
Władysław Wiatrowski
|
25 lutego 2011 r. - w reprezentacyjnych salach Dworu Artusa
w Toruniu - odbyła się uroczystość z okazji jubileuszu 90-lecia Oddziału
Toruńskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich.
W uroczystości udział wzięli: ze strony władz województwa kujawsko-
pomorskiego - wicemarszałek Dariusz Kurzawa, ze strony
władz miasta Torunia - wiceprezydent Torunia Zbigniew Rasielewski
i przewodniczący Rady Miasta Marian Frąckiewicz, ze strony
władz miasta Brodnicy - burmistrz Jarosław Radacz. Ze strony Zarządu
Głównego SEP udział wzięli - wiceprezes SEP Jerzy Szastałło
oraz Małgorzata Gregorczyk - z Biura Prezydialnego SEP.
Godność Zasłużonego Seniora: Jan Bartoszyński, Aleksandra Konklewska,
Mirosław Nowak,
Medal za współpracę z przemysłem w kadencji 2006-2010 otrzymał
prezes Apatora Janusz Niedźwiecki.
Zaproszenie przyjęli również: dziekan Rady Prezesów, prezes
Oddziału Ł[...]
|
|
|
|
Wspomnienie o prof. Wilibaldzie Winklerze
|
|
31 października 2010 roku w wieku 77 lat zmarł prof. dr hab. inż.
Wilibald Winkler - członek honorowy Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki
Teoretycznej i Stosowanej oraz Stowarzyszenia Elektryków
Polskich. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 4 listopada
2010 roku w Zabrzu, z udziałem licznych delegacji państwowych,
akademickich, szkolnych oraz przedstawicieli duchowieństwa. Dekretem
Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, profesor Wilibald
Winkler został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim
Orderu Odrodzenia Polski.
3 lutego 2011 roku, podczas zebrania plenarnego Komitetu Automatyki
Elektroenergetycznej SEP, uczciliśmy minutą ciszy Jego
pamięć. Wysłuchaliśmy też [...]
|
|
|
|
Wybrane aspekty przyłączenia farmy wiatrowej do sieci elektroenergetycznej na przykładzie parku wiatrowego Piecki
|
|
|
Andrzej Sasinowski Jacek Popławski
|
W ostatnich latach głośno jest o dyrektywie Unii Europejskiej
dotyczącej planów energetycznych w Polsce. Plany te
- tzw. polityka 3 × 20, oznaczają m.in., że do roku 2020 udział
odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym ma
wynieść nie mniej niż 20% (dla Polski - 15%). Jako że najbardziej
popularną i efektywną metodą produkcji zielonej
energii są elektrownie wiatrowe, Polska przechodzi właśnie
okres rozkwitu w obszarze wzrastającej z każdym dniem
liczby pracujących turbin, przybliżając nas tym samym do
założeń wspomnianej wyżej dyrektywy.
Obecnie w Polsce zainstalowanych jest ponad 1100 MW mocy
z samych tylko parków wiatrowych, a największe z nich (np. Margonin
- 120 MW) w niczym nie ustępują obiektom tego typu na zachodzie
Europy. Warto w tym miejscu wspomnieć również o sytuacji
energetyki wiatrowej w rejonie północno-wschodniej Polski. Na terenie
PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok do sieci dystrybucyjnej
średniego napięcia przyłączonych jest 11 elektrowni wiatrowych
o sumarycznej mocy 9,5 MW, zaś do sieci 110 kV - 3 parki wiatrowe
(Potasznia - 41,4 MW, Piecki - 32 MW, Wronki - 48 MW). Jak
widać, moc zainstalowana w tym regionie wynosi 131 MW, czyli ok.
12% mocy pozyskiwanej z energetyki wiatrowej w Polsce.
Budowa i uruchomienie farmy wiatrowej jest niewątpliwie bardzo
skomplikowanym zadaniem, wymagającym czasu, wiedzy i ogromnych
nakładów - zarówno finansowych, jak i pracy ludzkiej. Jednakże
najbardziej ambitnym i zarazem jednym z najtrudniejszych
zadań okazuje się przyłączenie takiego obiektu do sieci elektroenergetycznej.
W tym artykule podjęto ten temat na podstawie doświadczeń
związanych z budową i uruchomieniem FW Piecki, utworzonej
w okolicy Suwałk w województwie podlaskim. Inwestor - Gamesa
Energia Polska, we współpracy z firmą Electrum - doprowadził do
wybudowania i uruchomienia parku składającego się z 16 turbin
o łącznej mocy 32 MW, w tym do rozwiązania wszystkich kwestii
związanych z przebiegiem inwe[...]
|
|
|
|
Wymagania prawne dotyczące instalacji elektrycznych w obiektach rolniczych i ogrodniczych
|
|
|
Marcin A. Sulkowski
|
Konieczność dostosowania warunków fitosanitarnych produkcji
rolnej do wymagań stawianych przez prawodawstwo
unijne wymusza u rodzimych rolników prowadzenie modernizacji
gospodarstw rolnych. Przebudowy te nie ograniczają
się tylko do wymiany urządzeń służących do produkcji rolnej,
ale także wymagają modernizacji oraz budowy nowych
obiektów. Dlatego też istotne jest, aby instalacje elektryczne
w owych budynkach spełniały najnowsze wymagania prawne,
zapewniające wysokie standardy bezpieczeństwa nie tylko
dla osób je eksploatujących, ale także inwentarza żywego
trzymanego w tych obiektach.
Zgodnie z najnowszą nowelizacją (z 10 grudnia 2010 r.) rozporządzenia
ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych
jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującą
normą w zakresie instalacji elektrycznych w obiektach rolniczych
i ogrodniczych jest PN-IEC 60364-7-705:1999. Jednak w KT
55 ds. Instalacji Elektrycznych i Ochrony Odgromowej, działającym
w Polskim Komitecie Normalizacyjnym, prowadzone są prace
normalizacyjne mające na celu wprowadzenie do prawodawstwa
polskiego normy europejskiej HD 60364-7-705:2007.
Norma ta wprowadza wiele nowych wymagań. Dotyczą one zarówno
kwestii zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania instalacji
elektrycznych (arkusze grupy 4 normy PN-HD 60364), jak i zagadnień
związanych z doborem i montażem wyposażenia elektrycznego
(arkusze grupy 5 normy PN-HD 60364). W nowej normie - znacznie
dokładniej niż w obowiązującej obecnie wersji - określono zakres
jej stosowania poprzez zdefiniowanie rodzaju pomieszczeń, do
których odnoszą się jej wymagania.
Ochrona przeciwporażeniowa w obiektach rolniczych
Nowa norma wprowadza wiele zmian w zakresie wymagań dotyczących
ochrony przeciwporażeniowej. Podstawowa zmi[...]
|
|
|
|
Wymiarowanie układów elektroenergetycznych zasilających odbiorniki nieliniowe
|
|
|
Grzegorz Hołdyński Zbigniew Skibko
|
Do współczesnych sieci elektroenergetycznych przyłączanych
jest coraz więcej odbiorników nieliniowych: sprzęt komputerowy
i radiowo-telewizyjny, pompy klimatyzacyjne, oświetlenie
wyładowcze wraz z coraz bardziej popularnymi świetlówkami
kompaktowymi z zapłonnikami elektronicznymi.
W artykule przedstawiono podstawowe zagadnienia związane
z doborem przekroju żył kabli i przewodów elektroenergetycznych
oraz mocy transformatorów energetycznych SN/nn
do pracy w warunkach odkształcenia prądów i napięć.
W sieciach elektroenergetycznych, w ogólnej mocy zainstalowanej
coraz większy udział stanowią odbiorniki nieliniowe. W wyniku
tego w sieci występuje przepływ prądów odkształconych od przebiegu
sinusoidalnego, które mogą powodować w poszczególnych
elementach sieciowych wiele niekorzystnych zjawisk, takich jak:
przeciążenie linii zasilających (szczególnie przewodu neutralnego),
wzrost spadków napięcia, przeciążenie cieplne transformatorów,
awarie baterii kondensatorów czy przyspieszenie degradacji izolacji.
Aby nie dopuścić do takich zjawisk, należy im zapobiegać już
na etapie projektowania poprzez odpowiedni dobór urządzeń, będących
elementami składowymi układów zasilających.
Na rysunku 1 przedstawiono przykładowe przebiegi odkształconych
prądów obciążenia szyn zbiorczych niskiego napięcia stacji
transformatorowo-rozdzielczej SN/nn, zasilającej budynek biurowy
(uzyskane na podstawie badań przeprowadzonych przez autorów).
Dobór mocy transformatorów energetycznych
zasilających odbiorniki nieliniowe
Straty mocy w transformatorach można podzielić na dwie składowe:
straty jałowe (zależne od napięcia zasilającego) oraz straty
obciążeniowe (zależne od prądu obciążenia). Straty jałowe w transformatorach
(ΔPj ) powstają na skutek przepływu prądu magnesującego
wywołanego przyłożonym napięciem o stałej, w przybliżeniu,
wartości i przebiegu najczęściej zbliżonym do sinusoidalnego.
W związku z tym straty te są niezależne od obciążenia i kszt[...]
|
|
|
|
Zwarcia łukowe – doświadczenia eksploatacyjne w polskiej energetyce zawodowej i przemysłowej
|
|
|
Michał Kaźmierczak
|
W artykule podjęto próbę zobrazowania zależności pomiędzy
czasem trwania wysokenergetycznych zwarć łukowych
a poziomem uszkodzeń urządzeń elektroenergetycznych,
jakie mają miejsce w realnych sytuacjach. Przedstawione
konkretne przypadki zwarć łukowych na obiektach polskiej
energetyki zawodowej i przemysłowej wskazują, że skutecznym
sposobem ochrony ludzi i urządzeń jest instalowanie dodatkowych
zabezpieczeń łukoochronnych.
Zwarcia łukowe ciągle obecne i niebezpieczne
W polskiej energetyce zawodowej i przemysłowej każdego roku
dochodzi do kilkudziesięciu awarii, którym towarzyszą wysokoenergetyczne
zwarcia łukowe. Są to zwarcia pojawiające się zazwyczaj
w rozdzielniach średniego napięcia, gdzie prąd zwarciowy wynosi
od kilku do kilkudziesięciu kA. Według danych Zakładu Bezpieczeństwa
Pracy Instytutu Energetyki, średnia częstość wypadków
spowodowanych prądem z udziałem łuku elektrycznego zawiera się
w zakresie 0,35-0,45 wypadków na 1000 zatrudnionych.
Należy pamiętać, że przytaczane statystyki dotyczą wyłącznie
tej części wydarzeń, w których poszkodowani zostali ludzie. Wiele
innych przypadków nie jest podawanych do wiadomości, a część
z nich jest ukrywana. Należy podkreślić, że przypadki zwarć łukowych
miały miejsce w zdecydowanej większości obiektów energetyki
zawodowej i przemysłowej w Polsce i że są to zjawiska niezwykle
niebezpieczne. Co roku występuje ich co najmniej kilkadziesiąt
i niestety, kilka z nich kończy się śmiercią.
Wpływ czasu trwania na niszczącą energię zwarcia
Dobrze znane i opisane są najważniejsze przyczyny powstawania
zwarć łukowych - starzenie się materiałów, złe rozwiązania konstrukcyjne,
warunki środowiskowe i te najczęstsze - błędy ludzkie
(60% wszystkich wypadków). W wielu teoretycznych opracowaniach
można znaleźć opisy modelu zwarcia łukowego oraz zjawisk,
które mu towarzyszą.
Energia cieplna zwarcia jest uzależniona od dwóch zmiennych
- czasu jego trwania oraz poziomu prądu zwarciowego, według
w[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
