ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2011-6 |
| |
|
|
Prenumerata
|
|
|
Bezrdzeniowy silnik tarczowy z magnesami do napędu pojazdu jednośladowego
|
|
Piotr Paplicki  Wojciech Futyma Krzysztof Garecki
|
W artykule przedstawiono projekt i budowę bezszczotkowego
silnika tarczowego z magnesami trwałymi do napędu
pojazdu jednośladowego. W tym celu w programie Flux3D,
opracowano trójwymiarowy model polowy maszyny, który
posłużył do wyznaczenia podstawowych parametrów elektromagnetycznych
i użytkowych silnika. Pokazano konstrukcję
silnika z dwutarczowym wirnikiem i stojanem bezrdzeniowym
wraz z technologią jego budowy wewnątrz piasty koła
pojazdu.
Nowoczesny i bardziej ekologiczny transport (zwłaszcza komunikacji
miejskiej, gdzie wciąż rosnąca liczba pojazdów spalinowych
pogłębia problem zatłoczonych ulic i szybkiego przemieszczania
się) to dziedzina przemysłu, która stawia bardzo wysokie wymagania,
m.in. konstruktorom maszyn i urządzeń elektrycznych. Jest
to związane z rozwojem pojazdów całkowicie elektrycznych, które
są rozważane w strategiach niemal wszystkich światowych koncernów
motoryzacyjnych i zyskują coraz większe zainteresowanie
wśród użytkowników dróg. Skuter napędzany energią elektryczną
jest niedużym pojazdem miejskim umożliwiającym skuteczne, tanie
i szybkie przemieszczanie się, a przy okazji jest ekologiczny - nie
emituje zanieczyszczeń do atmosfery oraz nie generuje dużego hałasu.
Silniki elektryczne stosowane w tego typu pojazdach są zazwyczaj
bezszczotkowe, wykonywane głównie jako magnetoelektryczne,
czyli wzbudzane od magnesów trwałych zamocowanych na wirniku
o mocy nie przekraczającej kilka kW. Zaletą takiego rozwiązania
jest uzyskiwanie stosunkowo dużego momentu oraz sprawności silników
przy niedużych jego gabarytach. Ponadto możliwość umieszczenia
takiego silnika bezpośrednio w piaście koła (napędzającego
np. skuter elektryczny) daje napęd bez przekładni, co doda[...]
|
|
|
|
Dwa warianty zasilania silnika BLDC
|
|
|
Andrzej Sikora Adam Zielonka
|
Zasilanie silnika prądu stałego z magnesami trwałymi zabudowanymi
na wirniku wymaga sekwencyjnego przełączania
napięcia na poszczególne uzwojenia silnika. Silniki te charakteryzują
się najwyższą sprawnością.
Konstrukcja silnika z magnesami trwałymi na wirniku nie wymaga
doprowadzania energii elektrycznej do wirnika, co pozwala na
wyeliminowanie układu szczotek i klasycznego komutatora. Zasilanie
silnika odbywa się poprzez komutator elektroniczny. Regulacja
prędkości obrotowej jest realizowana poprzez zmianę wartości
średniej napięcia zasilającego silnik. W artykule przedstawiono dwa
warianty układu zasilania i regulacji prędkości obrotowej silnika
bezszczotkowego.
Układy sterowania
Praca silnika bezszczotkowego odbywa się w zadanej sekwencji
napięć zasilających poszczególne uzwojenia. Sekwencja ta dla danego
kierunku wirowania jednoznacznie zależy od pozycji kątowej
wirnika. W obydwu przedstawionych wariantach układu sterowania
zasilanie uzwojeń trójfazowego silnika BLDC następuje poprzez
układ sześciu tranzystorów pracujących w układzie trójfazowego
mostka. Tranzystory pracujące jako klu[...]
|
|
|
|
Inteligentne sterowanie silnikiem elektrycznym
|
|
Müller P.O., Ukil A., Andenna A.: Intelligent
motor control. The UMC100 is an excellent
example of a flexible, modular and
scalable motor controller. ABB Review 2010
nr 4. Opracował - Witold Bobrowski.
W wielkich zakładach przemysłowych,
mających często kilka tysięcy silników
elektrycznych w ciągłym ruchu, nieplanowane,
nagłe zatrzymanie się silnika może
spowodować zakłócenia w procesie technologicznym,
pociągające za sobą znaczne
koszty. Niezawodne zarządzanie tymi silnikami
oraz odpowiednie zabezpieczenie ma
istotny wpływ na zapewni[...]
|
|
|
|
Konkurs o tytuł najaktywniejszego Koła SEP w roku 2010
|
|
Komisja konkursowa pod przewodnictwem kol. Andrzeja Klaczkowskiego
(Oddział Zagłębia Węglowego SEP) podsumowała rywalizację
Kół za rok 2010. W konkursie uczestniczyły 32 Koła z 12
Oddziałów. W poszczególnych kategoriach zwyciężyły następujące
Koła:
Grupa "A" (koła do 30 członków)
Lokata [...]
|
|
|
|
Modelowanie silnika indukcyjnego do symulacji zwarć wewnętrznych doziemnych
|
|
|
Maciej Wieczorek Eugeniusz Rosołowski
|
Ochrona zwarciowa silników indukcyjnych jest bardzo ważnym
zagadnieniem, zwłaszcza w odniesieniu do silników dużej
mocy. Układ zabezpieczenia powinien być prosty, a jednocześnie
powinien zapewniać dużą selektywność działania,
która jest zazwyczaj uwarunkowana możliwością rozróżnienia
prądu zwarciowego od prądu rozruchowego silnika.
Uszkodzenia izolacji stojana należą do najczęściej spotykanych
uszkodzeń w silnikach elektrycznych. Bardzo częstym uszkodzeniem
jest też utrata zasilania w jednej z faz, co jest główną przyczyną
niepoprawnej pracy silników elektrycznych. Diagnozowanie
uszkodzeń w silnikach elektrycznych jest bardzo ważną czynnością,
pozwalającą zabezpieczyć silnik przed skutkami zakłóceń. Do
szczegółowej analizy zjawisk towarzyszących zwarciom w silniku
można posłużyć się adekwatnym modelem maszyny.
Tradycyjne modele maszyn elektrycznych bazują na równaniach
obwodu elektrycznego oraz równaniach ruchu (tzw. modele obwodowe).
Model matematyczny silnika indukcyjnego opisany w ten
sposób składa się zarówno z równań różniczkowych, jak i algebraicznych.
Jest to układ wysokiego rzędu zawierający funkcje nieliniowe
o okresowo zmiennych współczynnikach. Parametry silnika
występujące we wspomnianych wzorach są trudno identyfikowalne,
co sprawia, że model ten jest wyjątkowo trudny do bezpośredniego
zastosowania [8].
Występujące podczas pracy silnika wibracje, mogą prowadzić do
poluzowania śrub na zaciskach maszyny lub naprężeń mechanicznych,
które w konsekwencji mogą doprowadzić do utraty zasilania
w jednej z faz uzwojeń. Zwarcia zwojowe i międzyzwojowe powodowane
przez różne czynniki oddziałujące bezpośrednio na stojan,
np. mechaniczne naprężenia podczas montażu lub podczas pracy
maszyny, a także wyładowania niezupełne wywołane wysokim
napięciem między zwojami (w sytuacji, kiedy stojan jest zasilany
ze źródła z modulacją szerokości impulsów) mogą powodować
uszkodzenia izolacji, a w konsekwencji przepływ prądu zwarciowego
[[...]
|
|
|
|
Monitorowanie obiektów elektroenergetycznych SN i SN/nN
|
|
Na jakość zaopatrywania odbiorców w energię elektryczną mają
wpływ czynniki, które można podzielić na trzy grupy: jakość dostarczanej
energii elektrycznej, niezawodność dostawy tejże energii
oraz jakość obsługi odbiorców. Niezawodność dostaw energii zależy
od niezawodności sieci dystrybucyjnej. Dostawca musi zapewnić
taki poziom funkcjonowania elementów systemu, aby odbiorca
otrzymał energię elektryczną w wymaganej ilości i o parametrach
mieszczących się w granicach ustalonych standardów.
Czynnikiem decydującym o zachowaniu wysokiego poziomu niezawodności
systemu jest stała kontrola pracy poszczególnych elementów
sieci oraz szybka reakcja na zaistniałą awarię. Dlatego też
coraz częściej spółki dystrybucyjne decydują się na zdalny nadzór
stacji energetycznych przeznaczonych do zasilania sieci rozdzielczej
niskiego napięcia (w tym stacji wnętrzowych i słupowych). Podstawowym
problemem przy nadzorze tych obiektów jest brak trwałego
łącza komunikacyjnego do zdalnego punktu dyspozytorskiego.
Najnowsze rozwiązania łączności bezprzewodowej, a szczególnie
łączności GPRS, umożliwiają zdalny nadzór najbardziej niedostępnych
elementów sieci.
Nowe modele sterowników do nadzoru obiektów SN i SN/nN
Firma ELKOMTECH SA, specjalizująca się w produkcji urządzeń
do zdalnego sterowania i nadzoru, wprowadziła w ostatnim czasie
na rynek dwa nowe modele sterowników:
 Ex-mBEL_S - przeznaczony do sterowania rozłącznikiem słupowym
w sieciach SN, który zapewnia m.in.:
- zdalny nadzór obiektu,
 Ex-mBEL_LVC - przeznaczony do zdalnego nadzoru stacji
elektroenergetycznej SN/nN,[...]
|
|
|
|
Nowoczesne napędy z silnikami asynchronicznymi do pojazdów trakcyjnych
|
|
|
Janusz Biliński Marek Niewiadomski Sylwester Buta Emil Gmurczyk
|
W konstrukcji nowoczesnych pojazdów trakcyjnych są coraz
częściej stosowane rozwiązania energoelektroniczne - przekształtniki
i falowniki do napędów elektrycznych zespołów
trakcyjnych (ezt), pociągów metra, tramwajów, lokomotyw
oraz tranzystorowe przetwornice statyczne, wykorzystywane
do zasilania pomocniczych instalacji AC i DC w tych
pojazdach. Urządzenia są wykonywane z zastosowaniem nowoczesnych
podzespołów, np. tranzystorów HV IGBT, oraz
rozwiązań technologicznych zapewniających wysoką niezawodność
oraz bardzo dobre parametry eksploatacyjne.
W pojazdach szynowych eksploatowanych w Polsce dominują rozwiązania
napędów trakcyjnych, w których są stosowane silniki prądu
stałego sterowane poprzez załączanie rezystorów rozruchowych.
Napęd z silnikami prądu stałego charakteryzuje się koniecznością
wykonywania częstych przeglądów: stycznikowo-rezystorowy
układ sterowania wymaga częstych regulacji i wymiany zużytych
elementów. Modernizacja napędu pojazdów szynowych polega na
zastosowaniu asynchronicznych silników trakcyjnych, zasilanych
z falowników trakcyjnych.
Można tu wskazać dwie drogi postępowania: zastosowanie zupełnie
nowego silnika lub zabudowa silnika indukcyjnego w korpusie
dotychczas używanego silnika prądu stałego. Zastosowanie
asynchronicznego silnika trakcyjnego pozwala na nawet dwukrotne
zwiększenie mocy zespołu napędowego. Zaprojektowanie nowego
silnika trakcyjnego oraz dobór nowej przekładni trakcyjnej pozwala
na osiągnięcie bardzo dobrych parametrów technicznych zespołu
napędowego. Mniejszy moment bezwładności wirnika silnika asynchronicznego
obniża również przeciążenia dynamiczne przekładni,
pochodzące od przełączeń poszczególnych pozycji nastawnika jazdy
oraz od udarów występujących na uskokach szyn.
Układy napędowe prądu przemiennego
Silnik[...]
|
|
|
|
Oświetlenie części wypoczynkowej hotelu
|
|
Urban P.: Osvetlenie Wellness & Spa v
Grand Hoteli Kempinski Vysoké Tatry.
Svĕtlo (Praha) 2010 nr 5. Opracował - Witold
Bobrowski.
Już od ponad stu lat nad Jeziorem Sztyrbskim
w Wysokich Tatrach stoi kompleks hotelowy
Kempinski. Budowa najstarszej części
kompleksu (noszącej nazwę Jánošík) została
ukończona w 1896 roku, pozostała część
została wybudowana w latach dwudziestych
ubiegłego stulecia. Pośród prominentnych
gości byli tu członkowie dynastii Habsburgów
oraz serbski król Milan[...]
|
|
|
|
Pierwsze stulecie nadprzewodników
|
|
Halda P., Abetti P.: Superconductivity’s
First Century. In the 100 years since superconductivity
was discoverted, only one
widespread application has emerged. IEEE
Spectrum (US) 2011, March. Opracował
- Witold Bobrowski.
Zero absolutne - jak sama nazwa wskazuje
- jest najniższą temperaturą, jaką można
otrzymać. W roku 1848, wielki fizyk brytyjski
Lord Kelvin ustalił, że wynosi ona ‑273oC.
Myślał, że doprowadzenie dowolnego ciała
do tej temperatury spowoduje zamrożenie
ruchu elektronów na ich orbitach i to, co normalnie
było przewodnikiem, stanie się doskonałym
izolat[...]
|
|
|
|
Początki technologii selektywnego wyłączania zwarć
|
|
Schossig W.: History. The start of Protection.
PAC 2007 nr 3. Opracował - Piotr
Olszowiec.
W początkowym okresie rozwoju elektroenergetyki
nie poświęcano większej
uwagi sposobom przyłączania i wyłączania
prądnic z sieci. Pierwsze generatory prądu
stałego włączano ręcznie rozłącznikami
nożowymi, zaś chroniono od zwarć bezpiecznikami
topikowymi. Jeszcze w latach
80. XIX wieku te najprostsze łączniki i zabezpieczenia
uważano za wystarczające dla
maszyn o mocach do 25 kW.
Pierwsze wyłączniki o napędzie ręcznym,
bez samoczynnego wyzwalania w razie awarii,
miały charakter prototypów wykonanych dla
zbierania doświadczeń. Ponieważ te rozwiązania
nie zapewniały wymaganej obciążalności
prądowej i zdolności wyłączalnej, starano się
uzyskać szybsze odwzbudzanie generatorów.
Gdy w latach następnych wprowadzano
prąd przemienny, za odpowiednie medium
do gaszenia łuku uważano olej. Jako pierwszy
użył go do tego celu Ferranti w 1894 r.,
zaś C. Brown - jeden z założycieli szwajcarskiej
firmy BBC - opracował pierwszą
konstrukcję pełnoolejowego wyłącznika
SN. Od tej pory obsługa mogła ręc[...]
|
|
|
|
Przegrzewanie się konstrukcji przekładników prądowych
|
|
Naivert R., Kubánek M.: Přehřívání konstrukcje
nosniku mĕřicích transformátorů
proudů. Elektro (Praha) 2010 nr 8-9. Opracował
- Witold Bobrowski.
Czeska spółka energetyczna Dalkia zajmuje
się produkcją, rozdziałem i sprzedażą
energii cieplnej oraz energii elektrycznej.
Energia cieplna oraz elektryczna jest produkowana
w licznych elektrociepłowniach,
które pokrywają znaczny obszar Czech.
Ostatnio zainteresowano się rozszerzeniem
dostaw zimna, umożliwiającego pełną klimatyzację
obiektów klientów.
W regionie północnych Moraw spó[...]
|
|
|
|
Rys historyczny Oddziału Toruńskiego SEP
|
|
|
Mirosław Nowak
|
Początek XIX wieku przyniósł wiele odkryć naukowych z dziedziny
elektryczności i magnetyzmu. Dokonali tego wielcy fizycy, jak
m.in. A.M. Amper, M. Faraday, A. Volt i G. Ohm. To spowodowało,
że pod koniec XIX wieku świat wszedł w erę elektryczności. Burzliwy
rozwój elektryki spowodował, że coraz więcej ludzi zaczęło
zajmować się tą dziedziną nauki i techniki. Naturalną konsekwencją
tego było tworzenie się w wielu krajach grup środowiskowych elektryków.
Podobnie było na przełomie XIX i XX wieku na ziemiach
polskich - jeszcze pod zaborami.
Elektrycy polscy zaczęli się zrzeszać najpierw w sześciu środowiskach
elektrotechników: w Warszawie (1899), we Lwowie (1908),
w Krakowie (1914), w Zagłębiu Dąbrowskim (1911), w Poznaniu
(1906) i w Łodzi (1898). Ważnym wydarzeniem, integrującym polskich
elektryków, było zorganizowanie w październiku 1903 roku
(a więc na kilkanaście lat przed odzyskaniem niepodległości) w Warszawie
Pierwszego Zjazdu Elektrotechników w Polsce. Uczestniczyło
w nim 42 elektryków z terenów Królestwa Polskiego, z Rosji
i z zagranicy. Odzyskanie w 1918 roku przez Polskę niepodległości
przyśpieszyło działania integracyjne ruchów stowarzyszeniowych.
Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich (taka była pierwotna
nazwa) powstało już w wolnej Polsce - w czerwcu 1919 roku, na
zjeździe w Warszawie. Do Stowarzyszenia przystąpiły Koła: Warszawskie,
Łódzkie, Lwowskie i Krakowskie (wtedy Toruń i Pomorze
było jeszcze pod zaborem pruskim). Wyzwolenie przyszło z początkiem
1920 roku i wówczas zaczęto tworzyć w Toruniu urząd
wojewódzki. Jego pracownikiem przez kilka miesięcy był inż.
Alfons Hoffmann.
Alfons Hoffmann - założyciel
Koła Elektrotechników w Toruniu
i jego długoletni prezes
Alfons Hoffmann wraz z ekipą budowlaną przy
budowie elektrowni wodnej w Gródku
W połowie 1920 roku, na polecenie
Ministerstwa Przemysłu, objął kierownictwo
budowy elektrowni wodnej w Gródku
nad Wdą z siedzibą (kierownictwa)
w Toruniu. Jest to istot[...]
|
|
|
|
Seminarium naukowo-techniczne "Turbogeneratory asynchronizowane"
|
|
|
Tadeusz Sobczyk Andrzej Bytnar
|
1 marca br. w Politechnice Krakowskiej odbyło się seminarium
poświęcone turbogeneratorom asynchronizowanym. Zostało ono
zorganizowane przez Instytut Elektromechanicznych Przemian
Energii Politechniki Krakowskiej oraz Instytut Energetyki w Warszawie.
Patronat nad seminarium objęła Komisja Elektrotechniki,
Automatyki i Informatyki Krakowskiego Oddziału PAN. Prelegentami
na seminarium byli: prof. J.G. Szakarjan - dyrektor naukowy
Naukowo-Technicznego Centrum Elektroenergetyki w Moskwie,
dr inż. P.W. Sokur - kierownik Zakładu Maszyn Asynchronizowanych
Naukowo-Technicznego Centrum Elektroenergetyki w Moskwie
oraz dr inż. N.D. Pinczuk - główny konstruktor koncernu "Siłowyje
masziny" w St. Petersburgu.Seminarium miało na celu popularyzację w środowisku p[...]
|
|
|
|
Silnik z wałem drążonym do zastosowań specjalnych
|
|
|
Stanisław Gawron
|
Branżowy Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Maszyn Elektrycznych
KOMEL zajmuje się projektowaniem, konstrukcją,
badaniami laboratoryjnymi i stanowiskowymi oraz eksploatacją
i diagnostyką maszyn elektrycznych wirujących
[1]. W tematyce maszyn elektrycznych wirujących KOMEL
jest w Polsce liderem. Głównymi zagadnieniami, jakimi zajmuje
się Ośrodek, są [2]:
 silniki o dużej częstości rozruchów, silniki o dopuszczalnym
długim czasie rozruchu, silniki o zmniejszonych stratach
mocy,
 silniki indukcyjne dużej mocy zasilane z falowników,
 silniki w wykonaniu morskim,
 silniki górnicze,
 silniki trakcyjne,
 silniki pierścieniowe,
 silniki specjalne, np. szybkoobrotowe, z wałem drążonym itp.
Zupełnie odrębną grupą są maszyny z magnesami trwałymi [3].
Maszyny te w wykonaniu prądnicowym znajdują szerokie zastosowanie
w elektrowniach wiatrowych, hydroelektrowniach i innych
[4, 5], natomiast silniki z magnesami trwałymi stosowane są w napędach,
w których istnieje konieczność szerokiej regulacji prędkości
obrotowej [6]. Silniki tego typu znalazły zastosowanie w pojazdach
trakcyjnych [7] (np. lokomotywa kopalniana, samochody elektryczne)
i w innych pojazdach o napędzie elektrycznym. Maszyny elektryczne
z magnesami trwałymi uzyskują największą moc z jednostki
masy w stosunku do innych typów maszyn [8].
W artykule przedstawiono problematykę projektowania specjalnego
silnika indukcyjnego klatkowego przeznaczonego do zabudowania
w maszynie technologicznej do produkcji słupów betonowych.
Na rysunku 1 pokazano umiejscowienie silnika podczas procesu
technologicznego cementowania słupa.[...]
|
|
|
|
Silniki elektryczne z proszkowymi obwodami magnetycznymi
|
|
|
Barbara Ślusarek Bartosz Jankowski Dariusz Kapelski Marcin Karbowiak Marek Przybylski
|
Nowe technologie wytwarzania elementów maszyn i urządzeń
elektrycznych stwarzają nowe możliwości ich konstruktorom.
Jedną z technologii, która pozwala na duże zmiany
w konstruowaniu maszyn elektrycznych jest metalurgia
proszków. Rozwój metalurgii proszków, nowe materiały
proszkowe oraz nowe metody wytwarzania elementów metodą
metalurgii proszków dają nowe narzędzia konstruktorom
maszyn elektrycznych z obwodami magnetycznymi.
Jak wiadomo obwód magnetyczny maszyny elektrycznej może zawierać
elementy magnetycznie miękkie lub magnetycznie miękkie
i twarde. W dotychczas produkowanych maszynach elektrycznych
magnetycznie miękkie części obwodu magnetycznego są wytwarzane
głównie z blach elektrotechnicznych. Blachy elektrotechniczne
charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami magnetycznymi,
ale ich wadą jest stosunkowo wysoka cena. Związana
jest ona z wysoką ceną wykrawania kształtek przeznaczonych na
magnetowód, ich pakietowaniem, a także z kosztem wytwarzania
wykrojnika, który umożliwia wycinanie kształtek. Ostatnio kształtki
wycina się też metodą cięcia laserem. Ta technologia wytwarzania
kształtek jest bardzo droga i stosowana głównie do wytwarzania
niewielkich serii.
Jako magnetycznie twarde części obwodu magnetycznego powszechnie
są stosowane spiekane magnesy z ferrytu baru lub ferrytu
strontu. Zaletą tych magnesów jest niska cena, ale ich właściwości
magnetyczne też są małe. W maszynach elektrycznych, gdzie są
wymagane magnesy o bardzo dobrych właściwościach magnetycznych
są stosowane magnesy z grupy Sm-Co lub Nd-Fe-B. Jednak
ze względu na wysoką cenę pierwiastków ziem rzadkich i kobaltu
są drogie.
Metalurgia proszków umożliwia konstruowanie nowej generacji
maszyn elektrycznych o nowych strukturach obwodów magnetycznych.
Technologią, która stwarza takie możliwości jest jedna z metod
metalurgii proszków - metoda spajania proszku tworzywem
[1]. Może być ona stosowana do wytwarzania elementów magnetycznie
twardych i eleme[...]
|
|
|
|
Sterowniki WAGO z komunikacją wg IEC 61850 w projektach smart-grid
|
|
Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na energię elektryczną
następuje gwałtowny rozwój technologii związanych z jej
wytwarzaniem i dystrybucją. Oprócz klasycznych komponentów
stacyjnych, takich jak łączniki, przekładniki, transformatory,
pojawiła się cała gama urządzeń elektronicznych
nowej generacji (zabezpieczenia, liczniki, rejestratory, analizatory
itp.), których obsługa jest związana z przesyłem
ogromnej liczby informacji. Systemy nadzoru pracy elektrowni
czy stacji elektroenergetycznej mają zapewnić dzisiaj
nie tylko automatyzację danego obiektu, ale również
szybką wymianę danych pomiędzy urządzeniami i komunikację
z centrami dystrybucji. Dodatkowo mają zmniejszyć
koszty operacyjne, przy jednoczesnym zwiększeniu poziomu
bezpieczeństwa. W efekcie powstają nowe międzynarodowe
standardy, których założenia pozwalają zwiększyć kompatybilność
poszczególnych systemów elektroenergetycznych
i umożliwić ich elastyczne łączenie w duże, zdalnie zarządzane
zespoły.
Przykładem takiego standardu jest norma IEC 61850, która
określa zasady automatyzacji stacji elektroenergetycznych.
W praktyce zał[...]
|
|
|
|
Światowe standardy bezpieczeństwa w konstrukcjach kablowych
|
|
|
Jakub Siemiński
|
Zapewnienie bezpiecznej drogi ewakuacji osób znajdujących
się w budynkach objętych pożarem jest jednym
z priorytetów projektantów i konsultantów współczesnych
budynków. Dotyczy to zwłaszcza miejsc o dużej gęstości zaludnienia
oraz budynków użyteczności publicznej, takich
jak szpitale, centra handlowe, metro czy lotniska. W takich
miejscach wymagane są szczególne rozwiązania, zapewniające
bezpieczeństwo na wypadek pożaru. Nowoczesne technologie
wdrażane w budownictwie przewidują zastosowanie
materiałów o zwiększonej odporności na ogień. Jeżeli dojdzie
do rozniecenia ognia, materiały, z których budowane są
poszczególne konstrukcje oraz systemy przeciwpożarowe,
powinny umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację, a także
szybkie ugaszenie pożaru.
Najwięcej zagrożeń pożarowych powstaje z powodu zwarcia w instalacji
elektrycznej, wybuchu gazu czy zaprószenia ognia. Tam też
najczęściej interweniuje straż pożarna.
Brak odpowiedniego systemu bezpieczeństwa może spowodować
śmierć ludzi oraz ogromne straty materialne. Przykłady tragicznych
w skutkach pożarów w ostatnich latach: Dusseldorf Airport (Niemcy),
Garly Building (Hong Kong), Credit Lyonnais Bank (Francja),
Mont Blanc Tunnel (Francja/Szwajcaria), Rockefeller Center
(USA), Bangkok President Tower (Tajlandia), Heathrow Airport
(Wielka Brytania).
Troska władz o bezpieczeństwo obywateli wyraża się zarówno
w normach i dyrektywach Unii Europejskiej, jak i regulacjach państwowych
oraz w ustawodawstwie lokalnym. Normy i wymagania
dotyczące kabli bądź systemów tras kablowych są różne w różnych
krajach, dlatego w artykule przedstawiono kryteria akceptacji systemów
kablowych w Niemczech, Anglii, Francji i Australii.
Podstawowym dokumentem stosowanym w Niemczech (oraz
w bardzo zbliżonej formie w Słowacji, Czechach, Ukrainie oraz
w Polsce) dotyczącym palności materiałów budowlanych i elementów
konstrukcyjnych jest norma DIN 4102, która w części 12
przedstawia badania służące do oceny podtrzym[...]
|
|
|
|
Wpływ zakłóceń w sieci przesyłowej na naprężenia zmęczeniowe wałów turbozespołów dużej mocy
|
|
|
Jan Machowski Piotr Kacejko
|
Zakłócenia w sieci przesyłowej, takie jak zwarcia i ich likwidacja
oraz załączenia i wyłączenia linii przesyłowych,
a także niedokładna synchronizacja generatora z siecią, powodują
duże udary prądu oraz nagłe zmiany mocy czynnej
generatorów. Zmiany te wywołują oscylacje skrętne wałów
turbozespołów i towarzyszące im naprężenia mechaniczne.
Kumulowanie się naprężeń może być przyczyną zmęczenia
materiału i uszkodzenia lub nawet zniszczenia turbozespołu.
W artykule omówiono wpływ zakłóceń elektrycznych w sieci
przesyłowej na naprężania zmęczeniowe materiału wałów
turbozespołów oraz podano kryterium, które powinno być
sprawdzane przy doborze nastawień urządzeń do kontroli
synchronizmu.
Zwarcia w sieci przesyłowej i ich likwidacja (w cyklu SPZ lub
bez SPZ) oraz wyłączenia i załączenia operacyjne linii przesyłowych
wywołują znaczne udary prądowe, które mogą powodować
rozmaite zagrożenia dla systemu elektroenergetycznego i jego elementów.
Dotyczą one przede wszystkim skutków działania prądu
o dużej wartości w pierwszej chwili po jego wystąpieniu. Zagadnieniom
zwarciowym poświęcony jest podręcznik [1], a ich likwidacji
- liczne podręczniki, np. [2-4].
Do najważniejszych czynników ograniczających możliwość wykonywania
załączeń operacyjnych w systemie elektroenergetycznym
można zaliczyć:
W1. Możliwość uszkodzenia wyłącznika wskutek przekroczenia
jego wytrzymałości mechanicznej.
W2. Możliwość zbędnego pobudzenia zabezpieczeń odległościowych.
W3. Zagrożenie związane z uszkodzeniem uzwojeń transformatorów
(blokowych i sieciowych) przez działanie sił dynamicznych
wywołanych dużą wartością prądu załączenia.
W4. Zagrożenie związane z uszkodzeniem uzwojeń generatorów
przez działanie sił dynamicznych wywołanych dużą wartością prądu
załączenia.
W5. Zagrożenie utratą stabilności systemu elektroenergetycznego
(dotyczy łączenia podsystemów pracujących asynchronicznie oraz
likwidacji zakłóceń w cyklu SPZ).
W6. Powstawanie naprężeń w wałach zesp[...]
|
|
|
|
Wspomnienie o Tadeuszu Zagajewskim - członku rzeczywistym PAN, doktorze honoris causa Politechniki Śląskiej
|
|
|
Lucjan Karwan
|
Prof. Tadeusz Zagajewski w 1945 roku przyjechał z żoną Ludwiką,
dziećmi Ewą i Adamem oraz z resztą rodziny do Gliwic i podjął
pracę w Politechnice Śląskiej. W książce "W moich oczach - 45 lat
z Profesorem Tadeuszem Zagajewskim", Jego wychowanek prof.
Stanisław Malzacher tak pisze: "Wiele lat później, syn profesora,
filozof, pisarz i poeta - p. Adam Zagajewski, w wywiadzie radiowym
zauważył, że Gliwice wcale nie były celem, do którego zmierzał z żoną
i dziećmi Tadeusz Zagajewski. Celem był Wrocław, a do opuszczenia
pociągu w Gliwicach, zmusiła całą rodzinę nagła choroba kilkumiesięcznego
Adasia. Czyż istnienie elektroniki w Politechnice Śląskiej
mielibyśmy zawdzięczać przyszłemu poecie?" - zastanawia się prof.
Stanisław Malzacher.
Prof. Tadeusz Zagajewski w 1946 roku na Politechnice Warszawskiej
obronił pracę doktorską pod kierunkiem prof. Janusza
Groszkowskiego i wkrótce objął Katedrę Radiotechniki w Politechnice
Śląskiej, której dotychczasowym opiekunem był prof.
Tadeusz Malarski (równocześnie kierownik Katedry Fizyki, uczony
o wielkim zamiłowaniu do zjawisk elektromagnetycznych).
Kontynuacją tej Katedry była Katedra Elektroniki Przemysłowej
i wreszcie Instytut Elektroniki, którym Profesor kierował do 1983
roku, z przerwą w latach 1968-1974 (po "wypadkach marcowych").
Był dziekanem Wydziału Elektrycznego w latach 1955-1956,
prorektorem ds. nauki w latach 1956-1959. W latach 1964-1968
prof. Tadeusz Zagajewski był pierwszym dziekanem nowego Wydziału
Automatyki, przy organizacji którego położył ogromne zasługi.
Umiejętność koncentrowania się na istotnych zagadnieniach, podejmowanie
pracy w każdych, nieraz bardzo trudnych warunkach,
systematyczność, wrażliwość i racjonalność pozwalały Mu skutecznie
osiągać założone cele. Umiał skupić wokół siebie zespół ludzi
i przekonać ich do osiągnięcia wytyczonego celu. Wrodzona skromność
i mini[...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA
|
|
Kontrola izolacji w sieciach prądu stałego
Piotr Olszowiec: Kontrola izolacji w sieciach
prądu stałego. Centralny Ośrodek Szkolenia
i Wydawnictw SEP, Warszawa 2011.We Wprowadzeniu Autor pisze: (…)
W niniejszej publikacji omówiono niektóre
zagadnienia pracy układów prądu stałego
oraz zachodzące w nich zjawiska i zakłócenia,
a także sposobów kontroli izolacji. Podano
szereg sposobów wyznaczania charakterystycznych
parametrów sieci za pomocą
obliczeń i pomiarów (…). Dokonano również
przeglądu krajowych i zagranicznych
urządzeń pomiaru i sygnalizacji stanu izolacji
oraz układów lokalizacji doziemień (…).
Książka jest adresowana do inżynierów
i techników elektryków zajmujących się
w pracy zawodowej eksp[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
