profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY › 2011-7
 

2011-7

 
  DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 422,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 380,05 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

A Data Field method for speech enhancement incorporating Binary Time-Frequency Masking
 
Jianjun HUANG  Yafei ZHANG  Xiongwei ZHANG  Tao ZHU  
A data field approach coupled with binary time-frequency masking is presented for the speech enhancement problem. In this proposed approach, data field method is employed to model the time and frequency dependencies of speech. This formulation has proved to be very helpful in enhancing speech quality by exploiting the correlation of speech both in time and in frequency. The experimental results demonstrate that the proposed algorithm offers improved signal to noise ratio and less spectral distortion. Streszczenie. Do poprawy jakości dźwięku mowy zastosowano metodę pola danych (Data field) połączoną z binarnym maskowanie czasowoczęstotliwościowym. Pozwoliło to znacząco poprawić jakość dźwięku przez wykorzystanie korelacji czasowej i częstotliwościowej. Uzyskano poprawę stosunku sygnału do szumu i zmniejszenie poziomu zniekształceń. (Metoda pola danych oraz maskowania czasowoczęstotliwościowego wykorzystana do poprawy jakości dźwięku) Keywords: speech enhancement; data field; time-frequency masking; noise estimate Słowa kluczowe: poprawa jakości dźwięku mowy, pole danych. 1 Introduction This paper addressed the problem of suppressing the background noise in noisy speech. Speech can be corrupted by noise in various situations, such as trains, cars, airport etc. When noisy speech is transmitted over communication channel its quality at the other end can be significantly degraded, while the performance of services that use automatic speech recognition can deteriorate. Moreover, noise causes annoyance to listeners and induces fatigue on them. Hence, speech enhancement is essential to improve the performance of communication systems in noisy environments. The objective of this work is to develop a novel speech enhancement algorithm based on data field theory that will account for the time and frequency dependencies of speech. The Short Time Fourier Transformation (STFT) matrices of speech signal are known to have rich structure. Consecu[...]
 
A method of designing an adaptive uniform quantizer for LPC coefficients quantization
 
Zlatan ESKIC  Zoran PERIC  Jelena NIKOLIC  
This paper proposes a method of designing the adaptive uniform quantizer for frame by frame LPC coefficients quantization. The method firstly determines the support region thresholds of two uniform quantizers designated to quantize the minimal and the maximal value of LPC coefficients of each frame. Based on this, the uniform quantizer thresholds estimation for LPC coefficients quantization are provided. The results obtained by testing the proposed method in processing the speech signal from the TIMIT data base are presented and disscused in the paper. Streszczenie. W artykule zaproponowano metodę zuniformowane go adaptacyjne kwantowania współczynnika LPC (linear prediction coders). Początkowo obliczana jest minimalna i maksymalna wartość LPC dla każdej ramki. Następnie zuniformowany współczynnik jest określany. Zaprezentowano test metody na przykładzie przetwarzania sygnału mowy z bazy TIMIT. (Metoda projektowania adaptacyjnego kwantyzera LPC) Keywords: Linear predictive coding, LPC coefficients, Adaptive scalar quantization Słowa kluczowe: LPC, kwantowanie adaptacyjne. Introduction Linear prediction coding is one of the widest used speech processing methods. Many of the standardized speech coders at low bit rates are the Linear Prediction Coders (LPC) [1, 2, 3]. LPC coders are determined by the LPC coefficients (LPCs), which are, in general, inappropriate for quantization due to their wide dynamic range and concomitant instability issues in the synthesis filter [4]. On the other hand, it is shown that the quality of a quantized signal is generally influenced by the width of a quantizer’s support region and the number of quantization levels [5]. The importance of a suitable support region choice has been pointed out in [6], where the logarithmic decrease of the support region threshold with the number of quantization levels has been ascertained. The LPC coefficients are usually transformed, before vector or scalar quantizati[...]
 
A simple and robust Speed Tracking Control of PMSM
 
Kendouci KHADIJA  Mazari BENYOUNES  Bouserhane Ismain KHALIL  Benhadria Mohamed RACHID  
This paper presents a simple and robust speed control scheme of Permanent Magnet Synchronous Motor (PMSM). It is to achieve accurate control performance in the presence of load torque and plant parameter variation. A Kalman filter is used to estimate the rotor speed. A nonlinear backstepping control which is based on both feedback laws and Lyapunov theory is easily implemented on a PMSM driver using a TMS1103 DSP. The effectiveness of the proposed robust speed control approach is demonstrated by simulation and experimental results instructions Streszczenie. Artykuł przedstawia prosty i solidny system kontroli prędkości silnika synchronicznego z magnesem stałym (PMSM). Filtr Kalmana jest użyty aby oszacować prędkość wirnika. Nieliniowe sterowanieopiera się na wykorzystaniu sprzężenia zwrotnego. Układ opracowano przy użyciu procesora sygnałowego TMS1103 DSP. Eksperymentyy i symulacje potwierdziły skuteczność metody. (Skuteczne sterowanie prędkością silnika synchronicznego z magnesem stałym) Keywords: Permanent magnet synchronous motor, backstepping design, sensorless drive, Kalman filter, robustness. Słowa kluczowe: silnik synchroniczny, filtr Kalmana, sterowanie napędem. Introduction Permanent magnet synchronous motors (PMSM) are frequently used in industrial applications. Especially their compact design, high efficiency, high power/weight and torque/inertia ratios can be shown as the most important advantages of PMSMs. On the other hand, the high cost and their time-varying magnetic characteristics are the disadvantages of PMSMs [1-3]. However, the performance is sensitive to the variation of motor parameters, especially the rotor time-constant, and the saturation of the magnetizing inductance. Recently, much attention has been given to the possibility of identifying the changes in motor parameters of PMSM while the drive is in normal operation. This stimulated a significant research activity to develop PMSM vector control algorith[...]
 
Analiza oddziaływań układu cewka – płyta przewodząca
 
Tomasz KWAŚNIEWSKI  Mirosław WCIŚLIK  
W pracy rozważany jest układ cienka płyta przewodząca - cewka, wzbudzana napięciem z sinusoidalnym źródłem zasilania. Płytę zamodelowano jako zbiór koncentrycznych kołowych zwojów. Otrzymano w ten sposób układ równań, w którym parametrami są rezystancje oraz indukcyjności własne i wzajemne. Korzystając z prawa Biota-Savarta wyprowadzono zależności opisujące sprzężenia magnetyczne między zwojami na płycie a zwojem. Na tej podstawie określono parametry układów równań. Przeprowadzono wstępną analizę układu korzystając ze schematu zastępczego wraz z weryfikacją pomiarów. Abstract. The paper deals with analysis, of the thin conducting plate - coil system, induced with sinusoidal voltage power source. The plate was modelled as a set of concentric circular conductors. A set of equations which contains resistances, self-inductances and mutual inductances as parameters was obtained in this way. Using Biot-Savart law describing relations of magnetic coupling between rings on plate and the single coil were led. On the base of parameters of the equations were determined. A preliminary analysis of the system using the equivalent diagram and verify measurements. (Analysis of the interactions of the conducting plate - coil system). Słowa kluczowe: płyta, sprzężenie magnetyczne, równania obwodowe. Keywords: conducting plate, magnetic couplings, circuit equations. Wstęp Oddziaływania elektromagnetyczne w urządzeniach elektrotermicznych występują w zagadnieniach dotyczących nagrzewania indukcyjnego oraz ekranowania pola elektromagnetycznego. Rozważany układ to zwój wymuszający i płyta kołowa modelowana jako zbiór koncentrycznych zwojów kołowych o promieniu przewodu zwoju równym połowie grubości płyty. Oznacza to, że w przypadku płyty o promieniu 17 cm i grubości 0,6 mm należy rozważać kilkuset zwojowy model płyty. W obiektach symetrycznych cylindrycznie wymiarowość problemu zmniejsza się. Z symetrii układu wynika, że prąd w płycie posiada tylko skła[...]
 
Analiza odkształceń prądów i napięć w terenowych sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia
 
Grzegorz HOŁDYŃSKI  Zbigniew SKIBKO  
W artykule przedstawiono wyniki badań pomiarowych oraz analizy odkształceń prądów i napięć od przebiegów sinusoidalnych w terenowych sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia. W artykule przedstawiono także wymagania norm i przepisów dotyczących tego zagadnienia oraz wyniki analizy zgodności zarejestrowanych parametrów z wymaganiami tych przepisów. Abstract. The article presents the results of measurement and analysis of currents and voltages deformations in the rural medium voltage electric power networks. The article presents the requirements of standards and the results of the analysis of the recorded parameters of compliance with the requirements of these standards. (Analysis of currents and voltages deformations in rural medium voltage electric power networks). Słowa kluczowe: Odkształcenia prądów i napięć, wyższe harmoniczne, terenowe sieci elektroenergetyczne. Keywords: currents and voltages deformations, higher harmonics, rural electric power networks. Wstęp Głównym celem sieci elektroenergetycznych jest dostarczanie odbiorcom energii elektrycznej o odpowiednich parametrach. Jej jakość w dużym stopniu uzależniona jest od odbiorcy finalnego. Bardzo niekorzystnym zjawiskiem jest pojawienie się obok dużych urządzeń nieliniowych (np. napędów dużej mocy), zlokalizowanych w jednym punkcie systemu zasilającego odbiorników nieliniowych, których moc jednostkowa jest mała, ale ich bardzo duża liczba wywołuje znaczący efekt negatywny (źródła światła, sprzęt elektroniczny). Wśród przyłączanych do sieci elektroenergetycznych źródeł wyższych harmonicznych można wyróżnić trzy podstawowe grupy: urządzenia łukowe (np. piece łukowe, spawarki, wyładowcze źródła światła), urządzenia z rdzeniami magnetycznymi (np. generatory, silniki, transformatory) oraz urządzenia elektroniczne i energoelektroniczne (np. komputery, przemienniki częstotliwości) [1]. Sprzęt codziennego użytku (a w szczególności sprzęt komputerowy, radiowo-telewizyjny o[...]
 
Analiza stanów przejściowych w transformatorze piezoelektrycznym typu Rosena
 
Jerzy LUCIŃSKI  
W artykule omówiono stany przejściowe w transformatorze piezoelektrycznym podwyższającym napięcie, płytkowym typu Rosena. Model obwodowy w programie SPICE dla typowego transformatora małej mocy użyto z dwoma łącznikami po stronie pierwotnej i wtórnej. Przeprowadzono symulacje przebiegów napięcia wyjściowego przy przełączaniu zasilania oraz oddzielnie - obciążenia. Przedyskutowano wpływ różnych parametrów układu na czasy załączania i wyłączania transformatora. Opisano interesujące zachowanie się transformatora w nietypowych warunkach pracy Abstract. In the paper the transient response of Rosen-type step-up piezotransformer (PZT) is described. A circuit SPICE model of chosen the typical PZT during switching process on primary and also on secondary side are simulated. The influence of various circuit parameters on turn-on and turn-off times are discussed. An interesting behaviour of transformer in non-typical conditions are observed and described. (Transient state analysis of Rosen-type transformer) Słowa kluczowe: transformator piezoelektryczny, symulacje SPICE Keywords: piezoelectric transformer, SPICE simulations Wstęp Transformatory piezoelektryczne (PZT) z racji swoich wielu zalet znajdują obecnie szerokie zastosowanie w zminiaturyzowanym sprzęcie elektronicznym. Ich właściwości statyczne są obszernie opisane w literaturze. Do nielicznych należą wzmianki o zachowaniu się transformatora w stanach przejściowych. Artykuł niniejszy próbuje ta tematykę rozszerzyć. Transformator piezoelektryczny (rys. 1) pracuje na zasadzie wykorzystania dwóch odmian efektu piezoelektrycznego w materiale zaliczanym do grupy piezoelektryków: efektu piezoelektrycznego odwrotnego (transverse mode) w sekcji wzbudnika oraz efektu piezoelektrycznego prostego (longitudinal mode) w sekcji przetwornika (generatora). Te dwie sekcje występują w każdym transformatorze niezależnie od tego, czy jest to transformator płytkowy, podwyższający napięcie typu Rosena (r[...]
 
Analysis and evaluation for the Scalability Mechanisms of H.264/SVC
 
Xiong-wei ZHANG  Tao ZHU  Xiao-cun SHU3  Qiang XIAO  
Compared with the scalable parts of previous video coding specifications, the Scalable Video Coding (SVC) extension of H.264 Advanced Video Coding (AVC) standard (short for H.264/SVC) has demonstrated significant improvement of video compression performance. In this paper, different coding methods for scalability are analyzed and their influence on the performance of H.264/SVC is investigated through extensive experiments. The conclusions derived from experimental results would serve as solid bases for the future improvement of encoder design. Streszczenie. W porównaniu z wcześniejszymi metodami kodowania sygnału video rozszerzenie SVC (Scalable Video Coding) znane jako standard H.264/SVC wykazuje znaczą poprawę jakości kompresji. W artykule analizowano i porównano różne eksperymentalnie metody kodowania. (Analiza i ocena metody kodowania sygnału video H.264/SVC) Keywords: temporal scalability; spatial scalability; quality scalability; H.264/SVC Słowa kluczowe: kodowanie video, kompresja, H264. 1 Introduction The modern communication systems present several new characteristics, such as heterogeneous network, timevarying bandwidth, and various terminal equipments, which promote the challenge to video coding technology. With the desire for meeting these challenges, the scalable video coding has become the research focus of video coding for several years and the effort for standardizing it produced the newest scalable video coding standard, i.e. H.264/SVC, in 2007 [1]. Based on the excellent coding performance of H.264/AVC and several new coding tools, H.264/SVC outperforms all the scalable parts of previous video coding standards and can be the promising specification deployed extensively into the practical commercial applications. Although the Joint Video Team (JVT) has discussed some other scalability mechanisms [2,3], H.264/SVC mainly supports three kinds of scalabilities, i.e. temporal scalability, spatial scalability and qualit[...]
 
Application of fractional calculus in modelling of the transducer and the measurement system
 
Mirosław LUFT  Radosław CIOĆ  Daniel PIETRUSZCZAK  
W artykule przedstawiono przykład modelowania przetwornika pomiarowego oraz rzeczywistego systemu pomiarowego za pomocą rachunku różniczkowo-całkowego ułamkowych rzędów (rachunku ułamkowego). Przedstawiono algorytm wyznaczania tych modeli zapisem ułamkowym oraz porównano ich z modelami opisanymi klasycznymi równaniami różniczkowymi. Badania symulacyjne wykonano w środowisku programistycznym Matlab-Simulink. (Zastosowanie rachunku różniczkowo-całkowego ułamkowych rzędów do modelowania przetworników i systemów pomiarowych) Abstract. The paper outlines an example of modelling the measurement transducer and actual measurement system with the use of fractional calculus. The algorithm determining these models is presented in the form of a fractional calculus notation and then the models are compared to the ones described by means of classical differential equations. Tests are executed in the programming environment Matlab-Simulink. ( Słowa kluczowe: rachunek różniczkowo-całkowy ułamkowych rzędów, przetwornik pomiarowy, system pomiarowy, metoda ARX Keywords: fractional calculus, measurement transducer, measurement system, ARX method Introduction Modelling of an actual measurement system consisting of many devices requires considering the response dynamics of each of them [2], [3], [4]. When one knows the input signal and the response signal, it is possible to obtain a description of the system dynamics in the form of a differential equation. The accuracy of a thus obtained model depends mainly on the applied method of identification. Application of fractional order derivative-integral calculus (in brief: fractional calculus) for identification purposes provides new possibilities of obtaining a model which reflects the dynamics of the examined object in a more accurate way [8], [9], [10]. Fractional calculus is not a new concept. It dates back to the 17th century. References to it can be found in the letters of G. W. Leibnitz to de l&#8217[...]
 
Automatyczne sterowanie oświetleniem przednim pojazdów samochodowych
 
JANUSZ WALDEMAR MAZUR  
W pracy przedstawiono analizę istniejących systemów automatycznego sterowania układami oświetlenia pojazdów, z wykorzystaniem lokalnego doświetlenia drogi przez układy uzupełniające, takie jak: światła przeciwmgłowe, dzienne oraz zakrętowe. Systemy zwane, w literaturze przedmiotowej AFS (Adaptacyjny System Oświetlenia Przedniego) stanowią obecnie podstawę do aktywności projektantów oświetlenia samochodowego. Inteligentne systemy sterowania oświetleniem samochodowych zmierzają do ograniczenia roli kierowcy w podejmowaniu trudnych decyzji w zakresie jakości oświetlanej drogi, a więc poprawy jakości widzenia oraz bezpieczeństwa ruchu. Abstract: The paper presented an analysis of existing systems of automatic control of lighting systems of vehicles, with the use local illumination of the road by complementary systems, such as fog lights, daytime lights and cornering lights. Systems known in the literature AFS (Adaptive Frontlighting System) now provide a basis for the activity of automotive lighting designers. Intelligent lighting control systems for automotive are intended to reduce the role of the driver in making difficult decisions on the quality of illuminating the road, thus improving the quality of vision and traffic safety. (Automatic control of automotive front lighting systems). Słowa kluczowe: samochodowe projektory oświetleniowe; systemy inteligentne oświetlenia; AFS w pojazdach Keywords: automotive head lamps, intelligent lighting systems, AFS in vehicle Wstęp Oświetlenie stosowane w pojazdach samochodowych, często stanowi o poprawie bezpieczeństwa na drogach. Konstruktorzy proponują rozwiązania, które pozwalają ograniczyć ingerencję kierowcy w procesy związane z oświetleniem drogi przed pojazdem, szczególnie w zakresie decyzji niewywołujących pogorszenia warunków widzenia na drodze. Procesy takie mają zwykle na celu poprawę stanu oświetlenia drogi przed jadącym pojazdem, w jej charakterystycznych miejscach (np. skrzyżowania, [...]
 
BA-TORA: a Multipath Routing Protocol for MANETs by Inspiration from Bee and Ant Colonies
 
Shahram JAMALI  Sajjad JAHANBAKHSH  
A mobile ad hoc network (MANET) consists of a set of mobile nodes which communicate over radio. One of the major challenging issues in this kind of networks is to develop an efficient routing protocol. Since MANET nodes have restricted battery capacity, an energy-aware routing protocol can play an important role in its performance. On the other hand, in recent years nature has been emerged as source of inspiration to successfully solve of many scientific problems. Hence in this paper we present BA-TORA, a TORA-based reactive multipath energy-aware routing protocol that has been inspired from bee and ant colonies. Simulation results show that BA-TORA outperforms TORA in terms of number of delivered packets, life time of network and life time of system. Streszczenie. Sieci mobilne i ad-hoc MANET składają się z wielu ruchomych węzłów połączonych droga radiową. Dlatego bardzo ważna rolę odgrywa zastosowanie skutecznego protokołu transmisji. W sieciach MANET mogą być ograniczone pojemności baterii zasilających. W artykule zaprezentowano nowy protokół bazujący na protokole TORA inspirowany koloniami mrówek lub pszczół. Symulacje potwierdziły skuteczność protokołu opisywanego liczba przesłanych pakietów i czasem przesyłania. (BA-TORA protokół przesyłania danych w sieciach MANET inspirowany algorytmami mrówkowymi). Keywords: MANET, TORA, Routing, Bee Colony, Ant Colony Słowa kluczowe: MANET, TORA, sieci bezprzewodowe. Introduction MANET is a network consisting of a collection of mobile nodes with no centralized management [1]. In the absence of a fixed infrastructure, MANET nodes participate to provide routing services, relying on each other to forward packets to their destination [2]. MANET has characteristic such as dynamic topology, energy-constrained nodes and limited computing capability. Such network is highly suitable for applications involving emergencies, communications, natural disasters and military operations [3]. In this situatio[...]
 
Chaotic characteristics of time series of partial discharges in oilpaper insulation and their applications in pattern recognition
 
LUO YONGFEN  LI JUNHAO  HUANG PING  JI SHENGCHANG  LI YANMING  
In order to recognize partial discharges (PD), five kinds of typical defects in oil-paper insulation are built and measured with current pulse method, and chaos method is used to research the time series of PD signals. The results revealed that the PD is of obvious chaotic characteristic, and the PD process is chaotic one. The PD patterns can be qualitatively analyzed and recognized by using the chaotic time series of PD and their chaotic attractors. Phase space reconstruction parameters and post-reconstruction chaotic characteristic quantities can be selected to quantify the PD’s chaotic characteristics. Verification and comparison on pattern recognition effects of PRPD and CAPD were performed respectively by adopting the neural network of radial basis function (RBF), and the result showed that the effects of both were good and had their own advantages. Besides, statistical operators in PRPD mode and chaotic characteristic quantities in CAPD mode were comprehensively selected as the input vectors of neural network, and the average recognition rate can reach 95%, this result showed that the recognition on PD was improved by a relatively large scale. Streszczenie. Przeprowadzono badania pięciu typowych przypadków defektów izolacji papierowo-olejowej. Sygnały wyładowań niezupełnych przetworzono w szeregi czasowe. Stwierdzono że process ma character chaotyczny. Wykorzystano teorię przebiegów chaotycznych do analizy sygnału iklasyfikacji wad. (Analiza przebiegów chaotycznych wyładowań niezupełnych w izolacji papierowo-olejowej) Keywords: Oil-Paper Insulation; Partial Discharge; Time Series; Chaos; Pattern Recognition Słowa kluczowe: izolacja papierowa, wyładowania niezupełne, rozpoznawanie obrazów. Introduction Partial discharge(PD) is a major cause of insulation deterioration of power equipment and accidents in power system and meanwhile the main characteristic and manifestation of insulation deterioration. Monitoring and recognizing [...]
 
Charakterystyki symetrycznego obwodu pieca łukowego w stanie ustalonym w czasie roztapiania
 
Mirosław WCIŚLIK  
W artykule przedstawiono analityczne rozwiązanie równań symetrycznego obwodu trójfazowego pieca łukowego z obciążeniem nieliniowym w stanie ustalonym. Charakterystyka prądowo-napięciowa tego obciążenia została opisana z wykorzystaniem funkcji signum i modeluje łuk elektryczny w etapie roztapiania. Wyznaczono amplitudy i fazy harmonicznych prądów. Opracowano schemat zastępczy obciążenia nieliniowego dla pierwszej harmonicznej, zawierający indukcyjność i rezystancję. Przeprowadzono dyskusję bilansu mocy czynnej i biernej w obwodzie Abstract. The paper deals with analytical solution of equations of the arc furnace symmetrical three-phase circuit in the steady state with the nonlinear load. The current-voltage characteristic of the load was described using the signum function. It is the arc discharge model during scrap melting. Formulas of amplitudes and phases of all harmonic currents were appointed. An equivalent diagram of the non-linear load for first harmonics was worked out. The discussion of the active and reactive power balance in the circuit is presented. (Characteristics of the symmetrical circuit of arc furnace in steady state during the melting). Słowa kluczowe: nieliniowe obciążenie, schemat zastępczy, moc bierna, piec łukowy. Keywords: Nonlinear load, equivalent circuit, reactive power, arc furnace. Wstęp Tor elektryczny pieca łukowego o najczęściej zawiera transformator sieciowy, dławik trójfazowy, transformator piecowy oraz piec łukowy. Obciążenie tego obwodu stanowią łuki elektryczne, które modelowane są jako elementy nieliniowe. Nieliniowość ta jest szczególnie widoczna, gdy jest zimne otoczenie łuku, nie jest on "okryty" żużlem spienionym. Takie warunki występują w trakcie roztapiania złomu, pierwszego etapu procesu wytopu stali w piecu łukowym. Identyfikacja charakterystyk łuków jest bardzo trudna z dwu powodów: braku możliwości pomiaru długości łuku z oraz braku bezpośredniej obserwacji napięcia łuku. Długość łuku je[...]
 
Comparative study of neural networks used in modeling and control of dynamic systems
 
Hocine TILIOUINE  
In this paper, a diagonal recurrent neural network that contains two recurrent weights in the hidden layer is proposed for the designing of a synchronous generator control system. To demonstrate the superiority of the proposed neural network, a comparative study of performances, with two other neural networks, has been made. The investigated neural networks were: a feedforward neural network (FFNN), a first-order diagonal recurrent neural network (1_DRNN) and the proposed second-order diagonal recurrent neural network (2_DRNN). Moreover, to confirm the superiority of the proposed 2_DRNN, the results obtained with this network were also compared with those of the IEEE recommended conventional excitation control system (CECS). Streszczenie: W artykule przedstawiono diagonalną rekurencyjną sieć neuronową do projektowania układu regulacji generatora synchronicznego. Proponowana sieć posiada dwie rekurencyjne wagi w warstwie ukrytej. Aby wykazać wyższość proponowanej sieci dokonano analizy porównawczej efektywności z dwoma innymi sieciami neuronowymi. Badanymi sieciami neuronowymi były: jednokierunkowa sieć neuronowa (FFNN), diagonalna rekurencyjna sieć neuronowa pierwszego rzędu (1_DRNN) oraz proponowana diagonalna rekurencyjna sieć neuronowa drugiego rzędu (2_DRNN). Ponadto, aby potwierdzić wyższość proponowanej sieci (2_DRNN), uzyskane wyniki dla tej sieci porównano z wynikami uzyskanymi dla konwencjonalnego układu regulacji (CECS) zalecanego przez IEEE. (Studium porównawcze sieci neuronowych używanych w modelowaniu i sterowaniu systemami dynamicznymi) Keywords: feedforward neural network, diagonal recurrent neural network, neurocontrol, turbogenerator. Słowa kluczowe: sieci neuronowe, modelowanie. Introduction In the last three decades various neural network architectures have been used in modeling and control of dynamic systems [1÷16]. In most of these works feedforward neural network (FFNN), combined with tapped delays and using backpr[...]
 
Computation of electromagnetic and temperature fields of bridge transducer
 
Vasil TCHABAN  Dmytro PELESHKO  
Zaproponowano model matematyczny obliczenia elektromagnetycznego i cieplnego jednofazowego konwertera mostkowego zasilanego zadanym napięciem. Funkcje prostowania opisane za pomocą idealnego przełącznika. Przestrzenno-czasowo dyskretyzowane równania algebraiczne rozwiązano metodą górnej relaksacji. Podane rezultaty symulacji komputerowej. (Obliczania elektromagnetyczne i cieplne konwertera mostkowego) Abstract. There is proposed the mathematical model of calculation of electromagnetic and thermal fields of single phase bridge converter by given voltage. The electric valve action is circumscribed by ideal key method. The spatial-time discretization algebraic equations are solved by the top relaxation method. The results of computation are given. Slowa kluczowe: model matematyczny, konwertrr mostkowy, pole elektromagnetyczne, pole cieplne. Keywords: mathematical model, bridge converter, electromagnetic filed, temperature filed Introduction Modern mathematical theory of high precision electronic systems indispensable run into the problem of the most modern mathematical models elaboration of devices of converter techniques. The analysis of the problem show that such mathematical models must be design with employment of electromagnetic field theory methods only because the electromagnetic circuit theory methods reach the limit of their resources completely. The theoretical results [5, 7-9] are base of subsequent our scientific research. Fig. 1. Function scheme of single-phase bridge transducer In this paper we propose new generation mathematical model of single-phase bridge convector that transforms DC voltage into DC voltage. Its functional scheme is shown on Fig.1. The device function action is circumscribed by nonlinear differential equations of quasi stationary electromagnetic filed vector potential. The control by thyristor scheme in primary winding circuit is realized by external impulse generator that with commutation capacitor[...]
 
Cost-effective image acquisition system for precise PC-based measurement
 
Ondrej PRIBULA  Jan ŠEDIVÝ  Jan FISCHER  
Image sensors based on the CMOS technology became commonly used sources of image information in PC-based vision systems. Image information is converted directly on the chip to a stream of synchronous digital data which can be transferred to a PC using the cost-effective interface introduced in this contribution. The CMOS image sensor together with the developed interface can be considered as a simple image acquisition system - USB camera matching all features of distributed image acquisition and processing model described in this article. Concept of the USB camera is enhanced by additional data merged with each image frame transferred to the PC. This feature makes the developed device suitable for tasks where the precise timing of image acquisition together with an external synchronization is required. Based on the VHDL model of the used CMOS image sensor and the designed PC interface with the USB driver, the critical timing and maximal USB data throughput limitations are analyzed and discussed. Streszczenie. Informacja o obrazie z czujnika obrazu typu CMOS jest bezpośrednio przetwarzana w strumień transferowany do komputera. Kamera USB może być traktowana jako system pobierania i przetwarzania informacji. W artkule analizowany jest taki system, a szczególnie timing i szybkość przepływu danych. (System akwizycji obrazu w pomiarach z wykorzystaniem komputera) Keywords: Digital image processing; High-Speed USB interface; CMOS image sensor; Programmable logic device Słowa kluczowe: cyfrowe przetwarzanie obrazu, czujnik obrazu. Introduction The fundamental part of all computer vision chains is the image acquisition unit. It is limiting many of the resulting system key features - especially the time of reaction and the error of measured parameters if the system is used for precise image-based measurement (e.g. physical dimensions of objects). Two basic factors are limiting the response time of measurement system: the maximal number of image[...]
 
Cyfrowa stabilizacja mocy grzejnej w układzie nagrzewania indukcyjnego obracającego się walca
 
Andrzej FRĄCZYK  Jacek KUCHARSKI  Piotr URBANEK  
W artykule zaprezentowano metodę stabilizacji mocy grzejnej w nagrzewaniu indukcyjnym wirującego walca stalowego kilkoma wzbudnikami zasilanymi generatorami w.cz. Zaproponowano sterowanie generatorami w układzie sprzężenia zwrotnego z pośrednim pomiarem mocy i z wykorzystaniem wielokanałowego komputerowego systemu pomiarowo-sterującego. Przeprowadzono identyfikację właściwości dynamicznych generatorów oraz przeanalizowano jakość regulacji, zarówno w przypadku regulatora typu PID, jak i regulatora predykcyjnego Smitha. Abstract. In the paper the method of power stabilization for high frequency generator has been proposed. The set of such generators are used for induction heating of rotating steel cylinder. Closed loop control with indirect power measurement has been implemented within computer-based data acquisition and processing system. Experimental identification of generator dynamics has been performed and modelled by simple transfer function. PID control algorithm as well as Smith predictor have been considered and tested. The proposed solution has been successfully verified experimentally. (Digital power stabilization for induction heated rotating steel cylinder). Słowa kluczowe: komputerowy system pomiarowo-sterujący, nagrzewanie indukcyjne. Keywords: computer data aquisition and control system, induction heating. Wstęp Wśród wielu obszarów zastosowań nagrzewania indukcyjnego ważne miejsce zajmuje nagrzewanie wsadów będących w ruchu, gdzie szczególnym przypadkiem jest nagrzewanie obracającego się stalowego walca. Wiele zalet tego typu nagrzewania sprawia, że jest ono chętnie wykorzystywane między innymi w przemyśle papierniczym czy tekstylnym. Jednocześnie, wysokie wymagania technologiczne dotyczące rozkładu temperatury na powierzchni walca powodują konieczność stosowania kilku wzbudników rozmieszczonych wzdłuż tworzącej walca, a także wyposażania układu w precyzyjne mechanizmy regulacji temperatury. Ze względu na wielowymiarow[...]
 
Design of Rogowski Coil with external integrator for measurement of lightning current up to 400kA
 
Zhou LI  Qiaogen ZHANG  Lu ZHANG  Fenglian LIU  Xiaoya TAN  
Lightning is one of the most serious disasters in the electrical power grid, especially in the ultra-high and extra-high voltage power systems. The measurement of the lightning current parameters is of great importance for the investigation of lightning protection. The literature shows given its significant advantages over equivalent current transducers, the Rogowski coil is an increasingly popular method for current measurement of high amplitude and high frequency. However, there is little report focus on the lightning measurement on the transmission lines. In this paper, the lumped parameter model of the Rogowski coil with an external integrator is established to deduce the transfer functions as well as the bandwidth of the coil. Relationships between the sensitivity and coil parameters, such as coil dimension, integral parameters and number of turns of the coil, are investigated. Results show that the sensitivity of the coil increases with the increase of the sectional area and number of turns, or with the decrease of effective magnetic path, resistance and capacitance of the integrator. Based on the analysis of the experimental results, a Rogowski coil of the bandwidth from 2 kHz to 2 MHz and average sensitivity of 0.1144V/kA is developed for the measurement of lightning current up to 400kA. Furthermore, it is found that the measuring uncertainty is always caused by the off-center position of the current flowing through the coil. Combined with the affiliate circuit, the lightning current transducer is used to measure and locate the lightning current on the transmission line based on the designed Rogowski coil with external integrator. Streszczenie. Pomiary prądów wyładowań atmosferycznych odgrywają dużą rolę w zabezpieczeniach. Obecnie pasek Rogowskiego staje sioę coraz popularniejszym narzędziem pomiaru prądów o dużej amplitudzie i dużej częstotliwości. W artykule przedstawiono cewki Rogowskiego w zastosowaniu do pomiarów w liniach przes[...]
 
Determination of safety zones in the context of the magnetic field impact on the surrounding during magnetic therapy
 
Antoni CIEŚLA  Wojciech KRASZEWSKI  Mikołaj SKOWRON  Przemysław SYREK  
The impact of pulsating magnetic field in the vicinity of applicators used in magnetotherapy is important in the context of the influence of this field on the environment, especially when there are people with cardiac pacemakers nearby. The authors assess the safety zones mentioned in labor laws, depending on the design of the applicator. Streszczenie. Oddziaływanie pulsującego pola magnetycznego aplikatorów stosowanych w magnetoterapii jest istotne w aspekcie wpływu tego pola na otoczenie, zwłaszcza w przypadku, gdy w pobliżu znajdują się osoby ze stymulatorami pracy serca. Autorzy przeprowadzają ocenę zasięgu stref bezpieczeństwa wymienianych w przepisach prawa pracy, w zależności od konstrukcji aplikatora. (Wyznaczenie stref bezpieczeństwa w kontekście oddziaływania pola magnetycznego na otoczenie w trakcie terapii magnetycznej). Keywords: magnetotherapy, magnetic field, security requirements, safety zones, biomedical engineering. Słowa kluczowe: magnetoterapia, pole magnetyczne, wymogi bezpieczeństwa, strefy bezpieczeństwa, inżynieria biomedyczna. Introduction In case of many diseases and ailments, application of pulsating magnetic field contributes to acceleration and improvement of treatment conditions. In some circumstances (e.g. lack of bone adhesion), it may be the last opportunity, that remains in the arsenal of methods used by orthopaedists in injury treatment. In 2009, diseases of bone and joint, muscle and connective tissue were the reason for 12.1% of sickness absence in Poland [1]. Among the effects that improve treatment conditions there is e.g. pain relief. Another advantage of magnetic therapy is the patient's high tolerance to it - as a noninvasive and painless method, it does not cause any immediate ailments. Short exposure time during treatments - just a few minutes a day for the duration of treatment (several days on average) - causes no side effects (e.g. carcinogenic) over a longer period of time after heal[...]
 
Diagram of daily consumption of electricity, houses appliances, distribution them into categories by importance of electricity supply
 
Petr ZÁVADA  Karel SOKANSKÝ  
Today, the development of power generation from renewable sources is an effort to maximize the share of total energy consumption. Big source of energy in solar and wind power plants are mostly connected to the distribution network and supply the energy only if it produces (solar power station produced during the day and wind power station produced when is a wind acceptable). For this reason, the energy from these sources are not available for all day and must be taken from other power station (atomic power plant, coal-fired power plant). Our project is designed the source of power which is combined solar power plane, wind power plane and batteries so that electrical energy will be supplied during the all day. The article deals with the study of power consumption of electricity of family house. These houses can be in less occupied areas with their own heating systems. Next step is distribution of household appliances into several categories by the most importance electrical power supplying. Streszczenie. Aktualny rozwój produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych powoduje starania o mozliwie największy udział tej energii w stosunku do całkowitego[...]
 
Draughts playing system with vision-based interface
 
Paweł SUCHECKI  Marcin IWANOWSKI  
In this paper the draughtsplaying system based on the vision user feedback, is presented. The system plays draughts with a human players. It consists of two sub-systems: vision-based human-computer interface and draughts-playing engine. Two variants of vision user interface are introduced: the first one with application of computer and camera, the second one with application of computer, camera and overhead projector. The draughts-playing engine is based on the minimax algorithm with position estimation and some modifications: alpha-beta pruning, transposition tables, iterative deepening, quiescence search and null window heuristics. The efficiency of the systems has been proved by two draughts matches (eight games): between the system and the Champions of Poland in classical draughts. The results of the games prove that the application based on the method introduced in this paper is not only offering easy-to-use smart user interface but is able to compete with the best human players. Streszczenie. W niniejszym artykule prezentowany jest system graja˛cy w warcaby wykorzystuja˛cy do komunikacji z uz˙ytkownikiem wizyjne sprze˛z˙enie zwrotne. Przedstawione sa˛ dwa warianty wizyjnego interfejsu uz˙ytkownika - pierwszy do zastosowania z komputerem oraz kamera˛, drugi do zastosowania z komputerem, kamera˛ oraz projektorem. Silnik gry w warcaby oparty jest na algorytmie minimax oraz jego usprawnieniach: odcinaniu alpha-beta, tablicach transpozycji, pogł˛ebianiu iteracyjnym, przeszukiwaniu stanów stabilnych oraz pustym oknie przeszukiwa´ n. O efektywno´sci systemu s´wiadcza˛ wyniki dwóch meczów warcabowych (osiem partii): pomie˛dzy systemem a Mistrzami Polski w warcabach klasycznych. Rezultaty partii dowodza˛, z˙e aplikacja zrealizowana w oparciu o przedstawiona˛ w niniejszym artykule metode˛ nie tylko oferuje łatwy w uz˙yciu inteligentny interfejs uz˙ytkownika ale takz˙e jest w stanie rywalizowac´ z najlepszymi zawodnikami.(System graja˛cy w warcaby [...]
 
Efektywność dwufazowego chłodzenia na przykładzie żebra z pokryciem siatkowym
 
Tadeusz ORZECHOWSKI  Anna TYBURCZYK  
W artykule przedstawiono wyniki badań pojedynczego żebra pracującego przy wrzeniu etanolu pod ciśnieniem atmosferycznym. Przy użyciu kamery termowizyjnej zmierzono rozkład temperatury dla dwóch próbek: o powierzchni gładkiej i z nałożoną strukturą siatkową intensyfikującą wymianę ciepła. Obliczona efektywność powierzchni rozwiniętej wskazuje na występowanie lokalnego maksimum przy przegrzaniu 13K, którą przyjmuje się jako projektową. Abstract. The paper presents research results on a single fin working with boiling ethanol under the atmospheric pressure. The temperature distribution has been measured with thermal camera for two samples: with smooth surface and with mesh structure, that intensifies the heat transfer. The efficiency of advanced surface proves local maximum at temperature 13K, which has been assumed as operating. (Two-phase cooling efficiency on the basis of fin with mesh structure). Słowa kluczowe: chłodzenie, żebro, struktura siatkowa, THV-pomiar. Keywords: cooling, fin, mesh structure, THV-measurement. Wstęp Zapotrzebowanie na nowoczesne urządzenia cieplne charakteryzujące się małymi gabarytami oraz wysoką mocą chłodniczą lub grzewczą spowodowało wzrost zainteresowania różnymi możliwościami intensyfikacji wymiany ciepła. W ostatnich latach wiele prac badawczych poświęcono opracowaniu nowej generacji urządzeń, które pracują przy zmianie fazy czynnika, co zwykle prowadzi do ograniczenia ich wymiarów i zwiększenia gęstości odprowadzanych strumieni ciepła. Wartość wymiany ciepła zależy zwłaszcza od rodzaju i wielkości powierzchni, na której zachodzi ten proces. Jedną z metod rozwijania powierzchni jest jej ożebrowanie. W technice spotyka się ożebrowanie o różnych przekrojach poprzecznych. Najprostszymi technologicznie są żebra o przekroju prostokątnym. Jednak ich efektywność nie jest zbyt duża. Powodem jest szybki spadek temperatury z wysokością. Wyraźną poprawę można osiągnąć poprzez zastosowanie innych przekrojów.[...]
 
Efficient coding of LSP parameters using Compressed Sensing on Approximate KLT Domain
 
Qiang XIAO  Liang CHEN  Tao ZHU  Ya WANG  
An efficient LSP parameters quantization scheme is proposed using the compressed sensing (CS). The LSP parameters extracted from consecutive speech frames are compressed by CS on the approximate KLT domain to produce a measurement vector, which is quantized using the split vector quantizer. Then, from the quantized measurements, the original LSP parameters are reconstructed by the orthogonal matching pursuit method. Experiments show that the scheme can obtain “transparent quality" at 5 bits/frame with drastic bits reduction compared to other methods. Streszczenie. Zaproponowano kwantyzację parametru LSP (Linear prediction coefficient) przy użyciu metody compressed sensing CS. Oryginalna wartośc LSP może być zrekonstruowana przy zastosowaniu metody ortogonalnego dopasowania. Uzyskano dobrą jakość ramki 5 bitów/ramka ze znacząca redukcją bitów w porównaniu z innymi metodami. (Skuteczne kodowanie parametru LSP przy użyciu metody Compressed Sensing) Keywords: low bit rate speech coding; line spectrum pair; compressed sensing; Karhunen-Loeve Transform (KLT) Słowa kluczowe: kodowanie mowy, metoda Compressed Sensing. 1 Introduction Speech coding at bit rates below 2400 bps has been widely used in digital wireless, short-wave and satellite communications. As we all known, the speech signal is often separated into a spectral envelope and a residual signal before coding, then the spectral envelope is typically represented with the Linear Prediction Coefficients (LPC) [1]. Commonly, the LPC coefficients are separately quantized using the Linear Spectrum Pair (LSP) parameters representation, which has good characteristics of quantization and interpolation. For low bit rate speech coding applications, it is very important to quantize the LSP parameters accurately using as few bits as possible without sacrificing the speech quality. The transparent Scalar Quantization (SQ) of LSP parameters requires typically 38 to 40 bits/frame [2]. Lower [...]
 
Eksperymentalne szacowanie materiałowych parametrów cieplnych w procesie pośredniego wyznaczania charakterystyk materiałowych indukcyjnie nagrzewanego wsadu
 
Jerzy ZGRAJA  
Dokładność procesu symulacji pracy indukcyjnego układu grzejnego jest w oczywisty sposób uwarunkowana znajomością charakterystyk temperaturowych, szczególnie materiału wsadu. W pracy omówiono metodę pośredniego wyznaczania charakterystyk materiałowych dla wsadów niemagnetycznych. Zaprezentowano techniki pozwalające na eksperymentalne oszacowanie niektórych poszukiwanych parametrów materiałowych, co pozwala podnieść efektywność i jednoznaczność prezentowanej metody pośredniego wyznaczania charakterystyk materiałowych. Abstract. The knowledge about charge material parameters in the function of the temperature has a significant role in the simulation of the induction heated systems. This characteristics can be determined by indirect method based on optimisation process. The efficiency of such method can be increased by preliminary estimating of material characteristics, as it was presented in the paper. (Experimental estimation of thermal properties during indirect determining of material characteristics of induction heated charge). Słowa kluczowe: nagrzewanie indukcyjne, charakterystyki materiałowe, parametry cieplne, optymalizacja. Keywords: induction heating, material characteristics, thermal properties, optimization. Wstęp Biorąc pod uwagę liczbę różnego rodzaju parametrów wpływających na proces nagrzewania indukcyjnego, dobór właściwego układu wzbudnik-wsad jest wykonywany głównie drogą symulacji komputerowych. Komputerowa analiza pola elektromagnetycznego, czy pola temperatury, w tym problemów sprzężonych, jest realizowana na bazie numerycznego rozwiązywania równań Maxwella oraz Fouriera-Kirchhoffa z odpowiednio ustalonymi warunkami brzegowymi. Równania te, opisujące w sposób makroskopowy fizyczne zjawiska mikroskopowe czy falowe bazują na znajomości stałych materiałowych, tj. rezystywność, przenikalność magnetyczna, przewodność cieplna właściwa czy ciepło właściwe. Bez dobrej znajomości wartości parametrów materiałowych zastoso[...]
 
Estimation of voltage and current distortions in the power system supplying the AC arc furnace
 
Wiesław BROCIEK  Robert WILANOWICZ  
The paper presents a circuit model of three phase arc arrangement, taking into account the nonlinearity of the arc appearing In the particular phases as well as the windings vector groups of a furnace transformer. This model was designed on the ground of parameters, resulting from a voltage current characteristic of the arc. At modeling of changes of parameters of an arc we applied the random values of resistance. The values of higher harmonics of current and voltage for each considered case have been evaluated by using the simulation program MicroCap - 8. In the paper we have included the exemplary results of numerical calculations. Streszczenie W artykule przedstawiono model obwodowy trójfazowego urządzenia łukowego z uwzględnieniem nieliniowości łuku w poszczególnych fazach oraz grupy połączeń transformatora piecowego. Model ten opracowano na podstawie parametrów wynikających z nieliniowej charakterystyki napięciowo - prądowej łuku. Do symulacji zmian parametrów łuku elektrycznego wykorzystano generator zmienny losowo. Wszystkie obliczenia zostały przeprowadzone w programie MicroCap - 8. Obliczono wartości wyższych harmonicznych prądu i napięcia w odbiorniku oraz po stronie pierwotnej i wtórnej transformatora piecowego. Zamieszczono przykładowe rezultaty obliczeń numerycznych. (Zniekształcenia napięcia i prądu w układzie zasilania pieca łukowego) Keywords: nonlinear load of random parameters, higher harmonics of current and voltage. Słowa kluczowe: odbiornik nieliniowy o parametrach zmiennych losowo, wyższe harmoniczne prądu i napięcia. Introduction One of the crucial parameters describing the quality of the electrical energy are these describing the distortion of the voltage an current from the ideal sinusoid. They may be measured by the higher harmonics, i.e. contents of higher harmonics and their values. Because of consequences for power system followed by the higher harmonics the obligatory standards define the upper limits of di[...]
 
Evaluation of Fine Alignment Algorithm for inertial navigation
 
Michal REINSTEIN  
This paper describes results obtained during evaluation of a fine alignment algorithm for inertial navigation. The fine alignment algorithm is based on a full-state error model for extended Kalman filter and its purpose is to estimate random errors in accelerometers and angular rate sensors signals to improve the precision of determination of initial attitude angles. Precise determination of initial attitude is important in inertial navigation, since it is one of the most crucial sources of error during inertial data integration, which is performed to obtain velocity and position information. Streszczenie. Opisano zastosowanie algorytmu dokładnego wyrównania (fine alignement) do nawigacji inercyjnej. Algorytm ten wykorzystuje filtr Kalmana i jego celem jest wyznaczenie błędu przypadkowego przyśpieszeniomierza oraz zmianę kąta w celu precyzyjnego wyznaczenia kątów i początkowej wysokości. (Ocena możliwości zastosowania metody dokładnego wyrównania w nawigacji inercyjnej) Keywords: extended Kalman filter, inertial navigation, initial alignment. Słowa kluczowe: filtr Kalmana, nawigacja inercyjna. Introduction The traditional concept of inertial navigation usually exploits an Inertial Measuring Unit (IMU), which consists of three accelerometers to measure translational acceleration (can further be integrated to obtain velocity and position), and three angular rate sensors to measure rotational motion in order to get attitude information [1]. It was well proven in [2], [3] that this concept has to be enhanced by both advanced signal processing methods for sensor errors compensation [4], [5], as well as by additional sensors to provide aiding to the navigation system [6], [7]. Inertial navigation in general finds use in many fields of research, but mainly it concerns new sensor concepts [8] and algorithms for autonomous navigation in automotive [9], [10], submarine and airborne applications [11]. Results and conclusions presented in this [...]
 
Field distribution in separator's working space for various winding configuration
 
Antoni CIEŚLA  
Superconductor separators are a new generation of magnetic separators; as a source of magnetic field a dc superconductor electromagnet is used. It creates, between other things, a chance to reject weak-magnetic particles as well as extra small ones (the basic problem for beneficiation of useful minerals). The subject of this paper is field distribution in a magnetic separator containing ferromagnetic matrix where the magnetic field is generated by a dc superconducting magnet. To develop invariable conditions for the extraction of particles from the slurry in a matrix separator, it is necessary to create a homogenous magnetic field within the working space of the device. The source of the field is usually a solenoidal coil winding with superconducting wire and, in order to achieve the design objective of field uniformity, various configurations have been considered. Some results are presented and the most promising solutions are highlighted. Streszczenie. Separatory nadprzewodnikowe są nową generacją separatorów magnetycznych; do wzbudzania pola magnetycznego wykorzystywany jest elektromagnes nadprzewodnikowy. Ich zastosowanie stwarza, między innymi, szansę wydzielania cząstek o mikronowych rozmiarach a także słabo magnetycznych (jest to podstawowy problem przeróbki kopalin). Przedmiotem artykułu jest analiza rozkładu pola magnetycznego w separatorze zawierającym matrycę ferromagnetyczną, w którym pole wzbudzane jest przez stałoprądowy elektromagnes nadprzewodnikowy. Dla zapewnienia takich samych warunków ekstrakcji cząstek z przepływającej przez matrycę zawiesiny, konieczne jest w ukształtowanie jednorodnego pola magnetycznego w przestrzeni roboczej separatora. Źródłem pola w nadprzewodnikowym separatorze matrycowym jest zwykle solenoid nawinięty nadprzewodnikiem. Dla uzyskania jednorodnego pola Autor rozważa kilka konfiguracji uzwojeń. Prezentowane są rezultaty obliczeń. Rozkład pola magnetycznego w przestrzeni roboczej separatora dla różnyc[...]
 
Formation of sliding surface with texture by laser micromachining
 
Bogdan ANTOSZEWSKI  
W opracowaniu przedstawiono wybrane aspekty związane z technologią laserowego kształtowania tekstury powierzchniowej elementów z SiC współpracujących ślizgowo. W części opisowej analizowano cechy wiązki laserowej istotne z punktu widzenia wytwarzania tekstury. W części badawczej przedstawiono wyniki eksperymentów technologicznych i tribologicznych. Rezultatem pracy są wytyczne do technologii teksturowania przy wykorzystaniu lasera Nd:YAG. (Kształtowanie powierzchni ślizgowej z teksturą poprzez mikroobróbkę laserową). Abstract. The study presented chosen aspects connected with laser technology which forms texture of SiC sliding ring co-operating. In the descriptive part there were analyzed qualities of the laser bundle that are essential from the texture production point of view. The research part of the study showed the outcome technological experiments that were. The end results were guidelines to the texture technology with the use Nd:YAG laser. Słowa kluczowe: mikroobróbka laserowa, teksturyzacja, opory tarcia. Keywords: laser micromachining, texturing, friction resistance. Introduction Energy losses resulting from friction between contact surfaces in an internal combustion engine have been studied intensively by a considerable number of tribologists. Progress in this field has brought numerous economically effective solutions, which enable mass production of motor vehicles. Still, the automotive industry needs further improvements to reduce friction-related energy losses in engines and drive systems. For instance, the losses of energy generated in a piston-ring-cylinder system account for 45% of all the losses of energy due to friction in the whole engine. Numerous reports suggest that the problem can be solved by applying porous surfaces generated, for example, by laser surface texturing [1], [2]. The first publication on surface texturing appeared in Germany in 1995 [1]. It discussed the use of an excimer laser to texture ele[...]
 
Identyfikacja parametrów modelu Wienera z członem opóźniającym w części liniowej
 
Michał ŁASKAWSKI  Mirosław WCIŚLIK  
W artykule przedstawiono metodę aproksymacji obiektu elektrotermicznego przy pomocy modelu Wienera, którego część liniowa opisana jest modelem Kupfmullera. Procedura identyfikacji wykorzystuje różnicę pomiędzy odpowiedzią na skok jednostkowy i jej rekonstrukcją uzyskaną na podstawie odpowiedzi na impuls prostokątny. Opracowaną metodę sprawdzono dla obiektów wyższego rzędu. Abstract. The paper deal with an approximation method of electro-heating systems by use of Wiener model with Kupfmuller model as linear part. The identification procedure was based on the difference between system step response and its reconstruction from pulse response. Worked out procedure was tested on higher order systems. (Identification of the parameters of the Wiener model with delayed linear part). Słowa kluczowe: Model Wienera, model Kupfmullera, nieliniowość, identyfikacja. Keywords: Wiener model, Kupfmuller model, nonilnearity, identyfication. Wstęp Obiekty elektrotermiczne, jak piece komorowe, charakteryzują się różnymi stałymi czasowymi dla procesów nagrzewania i stygnięcia. Zjawisko to nosi nazwę asymetrii dynamicznej [1]. Może ono być uwzględnione przy pomocy modelu Wienera, będącego szeregowym połączeniem modelu liniowego i funkcji nieliniowej (rys. 1) [1]. Oddzielenie części liniowej od nieliniowej umożliwia łatwą kompensację nieliniowych właściwości obiektu [2]. Znacząco upraszcza to syntezę układu regulacji. Rys.1. Nieliniowy model szeregowy - model Wienera Charakterystyka nieliniowości statycznej adekwatna dla obiektów elektrotermicznych (rys. 2) aproksymowana jest często przy pomocy funkcji, których współczynnik nieliniowości definiowany jest jako stosunek stałych czasowych dla procesów nagrzewania i stygnięcia [1,3] lub jako iloraz wzmocnienia części liniowej modelu i temperatury w stanie ustalonym [1]. Rys.2. Charakterystyka nieliniowości statycznej Zaproponowane w pracach [1,3,4] metody wyznaczania współczynnika nieliniowości mogą być t[...]
 
Komora temperaturowa na bazie modułów Peltiera
 
Adam CZAPLICKI  Ryszard NIEDBAŁA  Marcin WESOŁOWSKI  
W niniejszym artykule przedstawiono propozycję urządzenia chłodniczo-grzejnego zbudowanego na bazie modułów Peltiera. Na rynku znajduje się niewiele urządzeń chłodniczo-grzewczych, które bez przerywania procesu badawczego mogą przechodzić z trybu grzania w tryb chłodzenia i na odwrót. Funkcję taką doskonale spełnia ogniwo Peltiera, które dzięki zjawisku Peltiera pełni rolę pompy ciepła. W artykule przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań komory temperaturowej sterowanej mikroprocesorowo. Abstract. This article presents a proposal of device for refrigeration and heating constructed on the basis of Peltier modules. On the market there is little refrigeration and heating equipment, which, without interrupting the process of research may move from heating mode to cooling mode and vice versa. Peltier modules performs this task with no problem. They fulfill the function of the heat pump. The article presents results of studies conducted on microprocessor-controlled temperature chamber. (The temperature chamber based on Peltier modules). Słowa kluczowe: moduł Peltiera, termostos, komora temperaturowa Keywords: Peltier modules, thermopile, temperature chamber Wstęp Moduł Peltiera jest elementem półprzewodnikowym o kilku charakterystycznych cechach, które umożliwiają jego wykorzystanie w różnych gałęziach techniki. Powszechnie stosowane są w systemach chłodzenia podzespołów elektronicznych, takich jak procesory lub tranzystory mocy w wysokiej klasy sprzęcie audio i wszędzie tam, gdzie dryft temperaturowy ma duży wpływ na parametry osiągane przez urządzenie. W zastosowaniach wielomodułowych Peltiery stosowane są do chłodzenia detektorów promieniowania podczerwonego. Jak wiadomo, detektory te ze względu na szumy powinny pracować w bardzo niskich temperaturach. Dzięki ogniwom Peltiera wykonuje się miniaturowe detektory o objętości rzędu kilku, kilkunastu cm3, o mocach elektrycznych termoelementu od 0,5W...3W. Jedno- i wielostopniowe moduły [...]
 
Krytyka artykułu "Propozycje zaleceń w zakresie uzupełnienia wytycznych koordynacji izolacji i ochrony odgromowej urządzeń rozległych stacji 110-400 kV przy narażeniach piorunowych." Mikulski J.L., Przegląd Elektrotechniczny Nr11b/2010, s.90
 
Edward ANDERSON  Edward JASIŃSKI  
W artykule Autor twierdzi, że rozwiązania ochrony od przepięć piorunowych rozległych stacji 110 - 400 kV, ustalone w specyfikacjach technicznych PSE Operator S.A.: "Zasady ochrony od przepięć i koordynacja izolacji sieci elektroenergetycznych najwyższych napięć"[1], są nieskuteczne. Stanowczo sprzeciwiamy się temu stwierdzeniu. Poniżej uzasadniamy to, dlaczego. W laboratoryjnych próbach wytrzymałości izolacji urządzeń i aparatów stacyjnych 110 - 400 kV na przepięcia piorunowe stosowane są znormalizowane udary napięciowe 1,2/50 μs [2]. Wieloletnie doświadczenia eksploatacyjne wykazują, że izolacja stacyjna zbadana udarami znormalizowanymi 1,2/50 μs wytrzymuje występujące w eksploatacji rzeczywiste przepięcia piorunowe, jeżeli stacja jest skutecznie chroniona od bezpośrednich uderzeń piorunów i przepięć przenoszonych przewodami roboczymi sieci. Taką ochronę zapewniają rozwiązania ustanowione w Zasadach. Skuteczność rozwiązań ochrony od przepięć piorunowych według Zasad została potwierdzona doświadczalnie w wieloletnim okresie ich stosowania w sieciach elektroenergetycznych 110 - 400 kV w Polsce. Dotychczas nie są znane doniesienia o występowaniu zakłóceń piorunowych w stacjach 110 - 400 kV w Polsce. Praktycznie zamyka to sprawę. Aby podtrzymać swoją tezę o nieskuteczności Zasad, Autor wystąpił z twierdzeniem, że "rzeczywiste narażenia piorunowe zagrażające izolacji urządzeń stacyjnych 110 - 400 kV jako powiązane z charakterystycznymi przebiegami czasowymi wyładowań piorunowych mają z reguły inne czasy narastania, najczęściej dłuższe niż standardowe 1,2 ± 30% μs, bo rzędu co najmniej 2,0 - 5,5 μs." W konsekwencji tego błędnego twierdzenia, Zakład Wysokich Napięć IEn (ZWN IEn) zastosował do badań wytrzymałości izolatorów wsporczych i odłączników 110 - 400 kV na przepięcia piorunowe udary nieznormalizowane, to znaczy udary napięciowe aperiodyczne o stałym czasie do półszczytu T2 = 50 μs i czasach trwania czoła T1,[...]
 
Local attenuation of electromagnetic field generated by wireless communication system inside the building
 
Agnieszka CHOROSZUCHO  Bogusław BUTRYŁO  
The aim of this paper is an analysis of propagation of a high frequency electromagnetic wave (f=1.8 GHz) in a part of the building. Three typical technologies (i.e. the brick, the reinforced slabs, and the passive building), commonly used in construction of buildings are evaluated. Some phenomena connected with interaction of electromagnetic field with the complex, non-ideal material structures are presented and discussed. The influence of physical properties of materials, and the effect of obstacles such as additional wall are examined. A discussion connected with the influence of the reinforcement and the additional walls on the distribution of electromagnetic field is useful for designers of wireless networks. Streszczenie. Celem publikacji jest analiza propagacji fali elektromagnetycznej wewnątrz części budynku. Analiza dotyczy trzech powszechnie stosowanych typów konstrukcji budowlanych, w których wykorzystuje się: cegły, zbrojone płyty betonowe lub beton komórkowy. Artykuł zawiera dyskusję dotyczącą zjawisk fizycznych związanych z polem elektromagnetycznym występujących w złożonych konstrukcjach. Badany jest wpływ fizycznych właściwości materiałowych i konstrukcji ścian działowych na rozkład pola elektromagnetycznego. Wnioski mogą być źródłem wiedzy dla projektantów bezprzewodowych sieci. (Lokalne tłumienie pola elektromagnetycznego generowanego przez system komunikacji bezprzewodowej wewnątrz budynków). Keywords: electromagnetic wave propagation, finite difference time domain method (FDFD), wireless communication, building materials (brick, aerated concrete, reinforced concrete). Słowa kluczowe: propagacja fali elektromagnetycznej, metoda różnic skończonych w dziedzinie czasu (FDTD), komunikacja bezprzewodowa, materiały budowlane (cegła, beton piankowy, zbrojony beton). Introduction The analysis of the phenomena connected with the propagation of high frequency electromagnetic waves inside the buildings is of a great importance. con[...]
 
Measuring interface for an ECT System
 
Helena Geirinhas RAMOS  Artur Lopes RIBEIRO  Michal KUBÍNYI  
This paper describes the measuring interface to be included in an automated microcomputer based Eddy Current Testing (ECT) system developed to characterize structural flaws inside electrically conducting nonmagnetic plates. The principle of operation is based on the measurement of the output voltages of two sensing coils. A description of the implemented prototype using two different types of probes including the digital signal processing used to overcome the signal degradation is presented. The application of a 2D Finite Element Method (FEM) allows to preview the range of the resulting output voltages in the detection coils and also the excitation current amplitude necessary to obtain a given signal to noise ratio. The experimental results obtained with the two probes are presented and one may conclude by inspection that the quality of the obtained data and the amount of information required for future structural defects characterization depend greatly on the probe geometry. Streszczenie. W artykule opisano interfejs stosowany w mikrokomputerowym systemie pomiarowym wykorzystującym prądy wirowe. System służy do badania materiałów niemagnetycznych. Do pomiaru służą dwie cewki otaczające próbkę. Badania eksperymentalne potwierdziły że jakość badania struktury silnie zależy od geometrii próbki. (Interfejs pomiarowy w systemie wykorzystującym prądy wirowe) Keywords: Electromagnetic non-destructive testing, finite element method, eddy currents, inductive sensors. Słowa kluczowe: badania nieniszczące , prądy wirowe. Introduction The non-destructive techniques (NDT) for the quality control of products are under intensive development since many years and continue to focus much attention in recent times [1]. Eddy Currents Testing (ECT) is one of several methods like, remote field testing (RFT), flux leakage and Barkhausen noise that uses electromagnetic theory to examine conducting materials [2]. Nowadays, with the use of microprocessor based m[...]
 
Mechanical effects of short-circuit currents analysis on autotransformer windings
 
Miroslav GUTTEN  Jozef JURČIK  Martin BRANDT  Radek POLANSKY  
This article deals with a description of methods of an experimental analysis (SFRA method, monitoring, thermovision) concerning the actual reliability of windings and magnetic circuit of the transformer, which is required in power transmission and power distribution companies all over the world. Streszczenie. Artykuł opisuje eksperymentalną analizę badania niezawodności uzwojeń i obwodu magnetycznego transformatora mocy. (Analiza efektów mechanicznych przy występowaniu zwarcia w uzwojeniu autotransformatora) Keywords: Transformer, diagnostics, SFRA method, monitoring, thermovision. Słowa kluczowe: diagnostyka transformatora, termowizja. Introduction The short circuits in operation are commonly created by different line faults, etc. in mechanical damage of insulation, an electric insulation, an electric insulation breakdown on over voltage, wrong operation and in the next case row. The meaning of short-circuit is a serious disrepair for the transformer, because there are high currents in it which are awfully rising winding temperature what can cause damage their insulation. Much more danger is high electromagnetic forces, which can be the reason for the devastation of transformer. On Fig. 1 is transformer which winding is damaged by short-circuiting forces. Fig.1 A view for damaged winding of autotransformer as a result effects of short-circuit radial forces [7] Considering a significance of power three-winding autotransformers (see Figure 2) in the electric system, their price and possible damages arising in accidents, it is necessary to pay attention to higher prevention of these devices. Windings of the autotransformers should be designed to avoid various mechanical or thermal deteriorations caused by short-circuit currents occurring in operation. Besides the permanent deformation effects of shortcircuit current, there is also gradual aging process of the electrical device, which can worsen its mechanical properties. Heat s[...]
 
Metody kompensacji przyspieszenia kątowego w procesach łączenia obiektów elektroenergetycznych do pracy równoległej
 
Grzegorz REDLARSKI  
W artykule przedstawiono nowe metody kompensacji przyspieszenia kątowego, które mogą znaleźć zastosowanie w licznych procesach łączenia obiektów elektroenergetycznych do pracy równoległej. Omówiono błędy wynikające ze stosowania poszczególnych metod oraz wskazano na wady i zalety każdej z nich. Metody te stanowią jeden z czynników mogących wpłynąć na zwiększenie niezawodności pracy systemu elektroenergetycznego w sytuacjach wymagających zdecydowanego i szybkiego działania oraz na usprawnienie procesu restytucji poawaryjnej. Abstract. In the paper author has presented a new methods of compensation of angular acceleration, relevant to aligning the frequency of voltage of the joined electrical objects. The error of these methods, their advantages and disadvantages has been presented. Moreover these methods constitute one of the factors to increase power system reliability and quickly restitution of disaster recovery. (Compensation methods of angular acceleration in the process of connecting power electrical objects to operate in parallel). Słowa kluczowe: łączenie obiektów elektroenergetycznych, kompensacja przyspieszenia kątowego, synchronizatory automatyczne Keywords: connecting of power electrical objects, compensation of angular acceleration, automatic synchronizers Wstęp Jednym z warunków wpływających na niezawodną pracę systemu elektroenergetycznego oraz na szybką restytucję poawaryjną jest sprawne i udane łączenie synchronicznych obiektów elektroenergetycznych do pracy równoległej. Czynność ta, w przypadku większości obiektów elektroenergetycznych powierzana jest specjalistycznym układom automatyki, jakimi są, z reguły nowoczesne, mikroprocesorowe synchronizatory automatyczne (SA) [1,2, 3,7]. Urządzenia te, sprowadzają proces łączenia do trzech niezależnych warunków: częstotliwościowego, napięciowego i fazowego, korzystając z odpowiednich metod, których stosowanie wiąże się z powstawaniem określonych błędów oraz z określonym czas[...]
 
Mikroprocesorowe przenośne urządzenie do pomiaru śladowych ilości tlenku węgla w powietrzu
 
Tomasz GRYCHOWSKI  Łukasz KOWALSKI  
W artykule przedstawiono wyniki pracy polegającej na wykonaniu przenośnego urządzenia do pomiaru śladowych ilości tlenku węgla. W urządzeniu zastosowano wysokiej klasy, elektrochemiczny czujnik do pomiaru tlenku węgla firmy Figaro oraz mikrokontroler sterujący urządzeniem. Urządzenie posiada możliwość kalibracji oraz odczytu wskazań na lokalnym wyświetlaczu LCD. Przeprowadzono badania czujnika oraz urządzenia w celu weryfikacji poprawności jego działania. Oceniona została niepewność pomiarów wykonywana urządzeniem. Abstract. The paper presents the construction of a portable device for measuring low concentration of carbon monoxide. The device uses high-end, an Figaro’s electrochemical sensor for measuring carbon monoxide and microprocessor control unit. The device allows to calibrate and read values on the local LCD display. Tests of the device and the sensor were performed. Verified proper operation of the device. The uncertainty of measurement device was assessed. (The microprocessor mobile device for measurement of low concentration of carbon monoxide in air.). Słowa kluczowe: pomiary gazu, urządzenie pomiarowe, tlenek węgla, czujnik elektrochemiczny. Keywords: gas measurements, measuring device, carbon monoxide, electrochemical sensor. Wstęp Problematyka monitorowania składu atmosfery jest istotna w wielu dziedzinach życia człowieka. Począwszy od przemysłu chemicznego, w którym znajomość warunków produkcyjnych jest rzeczą elementarną, poprzez monitoring systemów bezpieczeństwa ze względu na groźne dla człowieka właściwości niektórych gazów, aż na zagadnieniach ochrony środowiska kończąc. Potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa człowiekowi narażonemu na bezpośrednie zagrożenie spowodowane obecnością gazów toksycznych stała się najistotniejszym zadaniem wykorzystania pomiaru stężenia gazu. Uszkodzona instalacja czy niesprawna wentylacja sprowadza zagrożenie dla życia człowieka. Pomiary wykonuje się jednorazowo urządzeniami przen[...]
 
Minimum mean-squared error multi-user MIMO receive filtering
 
Petar SPALEVI C  Veljko STANKOVIC  Mihajlo STEFANOVI C  Stefan PANI C  Ana SAVIC  
In this paper we use two modifications of the minimum mean-squared-error (MMSE) cost function to derive new multi-user (MU) MIMO receive algorithms. We derive algorithms that have lower complexity than the lattice reduction techniques and are able to extract full diversity inherent in the system. The resulting algorithms work in the overloaded systems, i.e. can process signals at the user terminals (UTs) equipped with the arbitrary number of antennas, and have no bit error floor. Streszczenie. W pracy wykorzystano dwie modyfikacje funkcji MMSE do otrzymania nowego algorytmu otrzymywania danych przez wielu u˙zytkowników. Zaproponowany algorytm jest mniej zło˙zony ni˙z technika redukcji siatki i jest w stanie wydoby´c ró˙znorodno´s´c wła´sciw¸a dla systemu. Mo˙zliwe jest przetwarzanie sygnału w terminalu u˙zytkownika wyposa˙zonego w dowolna liczb ¸ e anten. (Minimum bł¸edu ´srednio-kwadratowego w filtrowaniu przesyłu MIMO) Keywords: MIMO systems, Multi-user MIMO, SDMA, receive signal processing Słowa kluczowe: MIMO, przetwarzanie sygnału, przesyłsygnału. Introduction Multi-user (MU) multiple-input, multiple-output (MIMO) systems are a key component of the future wireless communication systems because of their promising improvements in terms of performance and bandwidth efficiency [1]. Such systems have the potential to combine high capacity achievable with MIMO processing with the benefits of space division multiple access (SDMA). It has been shown that linear increase in capacity with the number of antennas in a multiuser scenario can be achieved only by using multi-user MIMO precoding and detection. While maximum likelihood (ML) decoding is optimal, multiple access channel (MAC) sum-rate capacity can also be achieved via a minimum mean-squareerror (MMSE) receiver with successive interference cancellation (SIC). However, MMSE receive filtering suffers from a performance loss when it is used to suppress the interference between the [...]
 
Modelling characteristics of photovoltaic module load for various light intensity and wavelength
 
Grażyna FRYDRYCHOWICZ-JASTRZĘBSKA  Mikołaj TADASZAK  
Przeprowadzono badania modułów fotowoltaicznych o różnych rozwiązaniach technologicznych, dla różnych wartości natężenia promieniowania i czterech zakresów długości fali. Wyznaczono charakterystyki mocy generowanej przez moduły o różnych rozwiązaniach technologicznych na obciążeniu, w funkcji zmian tego obciążenia (Modelowanie charakterystyk obciążenia modułów fotowoltaicznych dla różnych wartości natężenia światła i długości fali). Abstract. The photovoltaic modules of various technological solutions have been tested for varying radiation intensity and four wavelength ranges. Characteristics of the power generated by the modules of various technological solutions vs. varying load have been determined (Modeling characteristics of photovoltaic module load for various light intensity and wavelength). Słowa kluczowe: moduł fotowoltaiczny, długość fali świetlnej, moc obciążenia, dioda LED. Keywords: photovoltaic module, light wavelength, load power, LED diode. Introduction Taking into account that the photovoltaic modules still have relatively low efficiency, the research that might improve their parameters becomes important. Figure 1 presents maximal theoretical and practical efficiency of selected photovoltaic cells. 0 10 20 30 Si-mono Si-poli Si-morf GaAs CIS CdTe [%] Fig.1. Theoretical and practical efficiency of selected photovoltaic cells It becomes clear that in all the presented cases significant possibilities of improvement appear. They depend to large degree on absorption effectiveness of the semiconductors they are made of [1,2]. The crystalline silicon is distinguished by such effectiveness in the broadest wavelength range (mainly in visible and infrared light) [3]. Spectrum of solar radiation encloses the wavelength from 0.1 to 1000m. Each wavelength corresponds to a definite energy. Predominating part of the energy falls to the ranges absorbed b[...]
 
Modulacja 3D-SVPWM z kompensacją napięcia niezrównoważenia i balansowaniem napięć DC dla czterogałęziowego falownika 3L-NPC
 
Paweł SZCZEPANKOWSKI  Krzysztof Jakub SZWARC  
Przedstawiono realizację algorytmu modulacji napięcia 3D-SVPWM (ang. 3-Dimensional Space Vector Pulse Width Modulation) z kompensacją napięcia niezrównoważenia dla trójpoziomowego czterogałęziowego falownika 3L-NPC (ang. 3-Level Neutral-Point-diode-Clamped Converter). Do wyznaczania współczynników wypełnień w modulacji szerokości impulsów zastosowano liniowe funkcje kształtu czworościennego elementu skończonego z węzłami, których współrzędne zależą od chwilowej wartości napięcia niezrównoważenia. Rozważono również stabilizację napięć w obwodzie pośredniczącym. Abstract. A novel feed-forward 3D-SVPWM modulation algorithm of four legs 3L-NPC is presented. The voltage of unbalance compensation algorithm is the main advantage of proposed solution. The duty cycle calculation algorithm is based on linear shape functions of tetrahedron finite element. The FE nodes coordinates are calculated from voltage of unbalance value. The DC voltage balancing problem is also considered. (A novel 3D-SVPWM feed-forward modulation for three level four legs NPC converter). Słowa kluczowe: modulacja 3D-SVPWM, falownik 3L-NPC Keywords: 3D-SVPWM modulation, 3L-NPC converter Wstęp Algorytm modulacji szerokości impulsów stanowi najważniejszą część sterowania przekształtnika DC/AC [4,5,6,7,8,9]. Złożoność algorytmu pracy dla falowników czterogałęziowych wielopoziomowych typu NPC (ang. Neutral Point diode clamped Converter) ze sterowaniem rozpatrywanym w przestrzeni  zależy od przyjętych założeń pracy urządzenia, na przykład zastosowanie pojedynczego źródła zasilania dla całej sekcji kondensatorów obwodu DC wymusza stosowanie specjalnych algorytmów balansujących dla rozkładu napięć w obwodzie pośredniczącym [3,10,19]. Natomiast aby precyzyjnie formować napięcie fazowe obciążenia należy uwzględnić w modulacji chwilowe wartości napięć każdej sekcji aby skompensować wpływ nierównomiernego rozkładu napięć obwodu pośredniczącego na wielkości[...]
 
Modyfikacja konfiguracji cewek suchego transformatora elektrycznego w celu obniżenia temperatury najgorętszego miejsca
 
Jacek SMOŁKA  Andrzej J. NOWAK  
W artykule przedstawiono optymalizację wzajemnego położenia cewek GN i DN oraz kanałów chłodzących te elementy dla suchego transformatora. W przeprowadzonych obliczeniach minimalizowano temperaturę najgorętszego miejsca uzwojenia, którą wyznaczano za pomocą zweryfikowanego eksperymentalnie modelu numerycznego CFD. Wyniki badań pokazały, że najkorzystniejsze rozwiązanie, znacząco obniżające temperatury cewek, różni się od dotychczas stosowanych konfiguracji w tego typu jednostkach. Abstract. In this work, an optimisation of mutual configuration of both HV and LV coils, and also air ducts cooling these parts in dry-type electrical transformer is presented. In the proposed algorithm, the hot-spot temperature is minimized using experimentally validated CFD model. The obtained results show that the optimized solution substantially reduces the maximum winding temperature comparing to a typical configuration of the actual devices. (Modified configuration of coils in dry-type electrical transformer to reduce the hot-spot temperature). Słowa kluczowe: chłodzenie transformatora, chłodzenie cewek, transformator, optymalizacja kanałów chłodzących, optymalizacja cewek. Keywords: transformer cooling, coil cooling, transformer, cooling duct optimisation, coil optimization. Wstęp Podczas procesu projektowania transformatorów jednym z najważniejszych aspektów jest kontrolowanie maksymalnych temperatur uzwojeń, które bezpośrednio wpływają na niezawodność i bezawaryjność tych urządzeń. Wspomniany cel osiąga się projektując efektywne układy chłodzenia. W jednostkach suchych o naturalnym powietrznym chłodzeniu intensyfikacja odprowadzania ciepła realizowana jest poprzez rozwijanie powierzchni obudów bądź tworzenie kanałów wewnętrznych wentylujących uzwojenia. Tego typu działania najlepiej przeprowadzić poprzez procedury optymalizacyjne. W literaturze optymalizacja polega na minimalizacji kosztu jego wytworzenia i/lub kosztów eksploatacyjnych [1], [2]. R[...]
 
New filter separation efficiency in CAN bus
 
Tomasz DLUGOSZ  
Controller Area Network bus design in automobile need to take into account aspects on electromagnetic compatibility for components and system. With filter and connecting approaches considerations are presented in the work for protection of CAN bus system. Streszczenie. Proces projektowania magistrali komunikacyjnych CAN wymaga uwzględnienia zagadnień kompatybilnościowych i odpowiednich wymogów dotyczących zarówno poszczególnych komponentów, jak i całego systemu. Niniejszy artykuł dotyczy projektowania filtrów mających na celu ochronę magistrali CAN przed zakłóceniami elektromagnetycznymi (Nowa skuteczność filtracji w magistrali CAN). Keywords: CAN bus, filter design, electromagnetic compatibility. Słowa kluczowe: magistrala CAN, projektowanie filtrów, kompatybilność elektromagnetyczna. Introduction Electronic devices have been making rapid inroads in automotive products over last years. Modern automobiles sometimes have even 70 electronic control units for various subsystems (engine control, airbags, windows, doors, mirrors, etc.). Such big number of devices in one vehicle forced development of systems that can manage it. There are a lot of different systems that can be used in advanced control-networking systems, for example: CAN (Controller Area Network) [1], InterBus-S [2], Profibus [3], LonWorks [4], KNX [5]. One of the most popular standard used in cars and trucks is CAN bus [6]-[8]. The CAN bus was original[...]
 
Novel hardware-efficient design of LMS-based adaptive FIR filter utilizing Finite State Machine and Block-RAM
 
Omid SHARIFI-TEHRANI  
A novel pure-hardware design of LMS-based adaptive FIR filter core is proposed which is highly efficient in FPGA area/resource utilization and speed. Unlike HW/SW co-design and other pure-hardware methods, the required area/resource is reduced while keeping the speed in an appropriate level by taking advantage of finite state machine (FSM) and using internal block-rams (BRAM). This model because of being completely general (device independent), gives the ability of implementation on different FPGA brands and thus, is suitable for embedded systems, system-onprogrammable- chip (SoPC) and network-on-chip (NoC) applications. Streszczenie. Opisano projekt filtru adapatacyjnego SOI który może byc wykorzystany w technice FPGA. Dla zapewnienia odpowiedniej szybkości zastosowano metodę FSM (finite state machine) i wewnętrzny RAM. Układ może być wykorzystany w systemach typu SoPC (system on programmable chip). (Sprzętowy projekt filtru adaptacyjnego SOI z mechanizmem FSM) Keywords: FPGA, Adaptive FIR Filter, LMS Algorithm, Embedded Systems. Słowa kluczowe: filtr adaptacyjny, FPGA. Introduction Adaptive signal processing (ASP) is one of the important and most widely used branches of digital signal processing (DSP). Applications such as noise canceling systems, radar, sonar, channel equalizer, channel modeler and etc., require hardware implementation of adaptive processing algorithms, especially adaptive FIR filters with lowest cost and lowest resource utilization. Adaptive FIR filter based on LMS algorithm is highly popular because of its simplicity, low computational cost and linear phase. With the advent of FPGA chips, hardware implementation world of portable and embedded systems was developed dramatically [1]. These chips with the ability of concurrent processing in addition to sequential processing, and having high clock speed, include internal primitives such as DCM blocks, PLL, DLL, HW/SW processor cores, BRAM and etcetera by which th[...]
 
NOWE KSIĄŻKI - "Wczoraj, dziś i jutro polskiej informatyki" red. Ryszard Tadeusiewicz, PTI, Warszawa, 2011
 
Dzieło zbiorowe może być odpowiedzią na jedno z przesłań tego spostrzeżenia Kartezjusza. W książce kilka znakomitych postaci ujmuje spojrzeniem wybrane przez nie ważne obszary polskiej informatyki, jej bogatej i znaczącej dla kraju historii, teraźniejszości i bliskiej przyszłości. Są to Wacław Iszkowski, Jerzy S. Nowak, Andrzej Skowron, Maciej Stroiński, Ryszard Tadeusiewicz, Jan Węglarz i Kazimierz[...]
 
Nowe odmiany alotropowe węgla w inżynierii elektrycznej
 
Romuald JANION  
Badania nad nowymi strukturami węgla i jego odmianami alotropowymi ujawniły wiele interesujących właściwości fizykochemicznych, które mogą zrewolucjonizować współczesną inżynierię elektryczną. W artykule omówiono właściwości i możliwości zastosowań nowych odmian alotropowych węgla, takich jak: grafeny, nanorurki węglowe, fulereny i ich związki chemiczne. Szczególną uwagę zwrócono na parametry elektryczne, magnetyczne, mechaniczne, optyczne i cieplne. Przedstawiono elektrotermiczne metody wytwarzania nanocząsteczek węglowych. Abstract. The research of new structures and its allotropic forms have revealed a variety of interesting physicochemical properties, which might revolutionize the contemporary electrical engineering. The article describes the properties and utilization possibilities of new carbon allotropic forms, such as graphens, nanotubes, fullerens and their compounds. Special attention was paid to electrical, magnetic, mechanical, optical and thermal parameters. The article describes the electrothermal production methods of new carbon allotropic forms. (New carbon allotropic forms in electrical engineering). Słowa kluczowe: inżynieria elektryczna, grafeny, nanorurki węglowe, fulereny. Keywords: electrical engineering, graphens, carbon nanotubes, fullerens. Wstęp W elektrotechnice i elektrotermii od wielu lat używamy różnego rodzaju materiałów wytwarzanych z tworzyw węglowych. Ich głównym składnikiem jest węgiel, występujący w postaci amorficznej (sadza) lub krystalicznej (grafit), sprasowany z różnymi domieszkami, najczęściej tlenkami żelaza, aluminium, krzemu, magnezu lub wapnia. Są to materiały łatwo obrabialne, lekkie - o ciężarze właściwym poniżej 2 g/cm3, niezwilżalne przez ciekłe metale i szkło, odporne na udary cieplne i działanie wysokich temperatur. Odznaczają się również bardzo dużą odpornością na działanie silnych zasad i kwasów oraz rozpuszczalników organicznych, z wyjątkiem związków silnie utleniających [1]. Ma[...]
 
Obliczenia optymalizacyjne wzbudników nagrzewnic wielowarstwowych modelowanych jako 2D i 3D
 
Roman PRZYŁUCKI  
Praca zawiera wyniki obliczeń optymalizacyjnych wielowarstwowych nagrzewnic indukcyjnych. Obliczenia ograniczono do analizy pola elektromagnetycznego. Celem optymalizacji była maksymalizacja sprawności elektrycznej układu grzejnego. Parametrami optymalizacji były grubości poszczególnych warstw. W zależności od badanego modelu maksymalny przyrost sprawności wynosił: dla nagrzewnicy trójwarstwowej modelowanej jako 3D 13,1 punktu procentowego, a dla nagrzewnicy czterowarstwowej modelowanej jako 2D 12,5 punktu procentowego. Abstract. The article contains the results of optimization calculations for multilayer induction heaters. The calculations were limited to electromagnetic field analysis. The optimization was aimed at the increase in the heater electrical efficiency. Optimization parameters were the thicknesses of the particular inductor layers. The maximal efficiency increase was 13.1 percentage points for three layer heaters modeled as 3D, and 12.5 pp for four layer heater modeled as 2D. (Optimization calculations for multilayer heaters inductors modeled as 2D and 3D). Słowa kluczowe: optymalizacja, nagrzewanie indukcyjne, nagrzewnice wielowarstwowe. Keywords: optimization, induction heating, multilayer heaters. Wstęp Nagrzewanie indukcyjne jest coraz popularniejszą techniką grzejną. Podstawową zaletą indukcyjnych urządzeń grzejnych jest wydzielanie ciepła bezpośrednio w nagrzewanym wsadzie. Nagrzewanie indukcyjne najczęściej jest stosowane w procesach przeróbki plastycznej i obróbki cieplnej metali. W zależności od wymagań technologicznych (geometria nagrzewanego elementu, nagrzewanie skrośne, nagrzewanie powierzchniowe, rodzaj materiału) bardzo istotnie różnią się także konstrukcje nagrzewnic indukcyjnych [1], [2]. Celem projektanta jest najczęściej uzyskanie urządzenia o maksymalnej sprawności i spełniającego założone wymogi technologiczne. Wstępne dane do projektu dobierane są najczęściej na podstawie prostych zależności anali[...]
 
Obwodowy model rezonansowego falownika prądu współpracującego z indukcyjnym układem grzejnym
 
Witold KOBOS  Jerzy ZGRAJA  
W pracy przeanalizowano współpracę tranzystorowego falownika prądowego z obciążeniem w postaci indukcyjnego układu grzejnego. W symulacji posłużono się obwodowym opisem zarówno źródła zasilania, jak i obciążenia. Przy obwodowym podejściu do indukcyjnego układu grzejnego uwzględniono występujące tu wyraźnie zjawisko naskórkowości. Przeanalizowano wpływ wysterowania tranzystorów, jak i parametrów nagrzewanego wsadu na kształt prądu zasilającego wzbudnik. Abstract. In the work, a cooperation of the transistor power-driven inverter with the induction heating system was analysed. In the simulation they used the circuit description of both the source of the power supply, and the load with skin effect. An influence of steering out of transistors as well as parameters of the heated load was analysed. (Circuit model of current resonant inverter with induction heating system). Słowa kluczowe: nagrzewanie indukcyjne, model wsadu, źródła zasilania, rezonansowy falownik prądu. Keywords: induction heating, model of load, source of supply, current resonant inverter. Wstęp Elektroniczne źródła zasilania, w tym szczególnie falowniki tranzystorowe, stanowią obecnie dominującą grupę źródeł wykorzystywanych w procesach nagrzewania indukcyjnego. Są one budowane [1] w oparciu o wykorzystanie bipolarnych tranzystorów z izolowaną bramką IGBT (częstotliwości pracy do 100-150 kHz) lub tranzystorów polowych z izolowaną bramką MOSFET (częstotliwość pracy do 1 MHz). W rozwiązaniach praktycznych stosowane są zarówno tzw. falowniki mostkowe oparte o wykorzystanie czterech współpracujących ze sobą grup tranzystorów, jak i tzw. falowniki półmostkowe, oparte o wykorzystanie dwóch grup współpracujących tranzystorów. W elektronicznych źródłach zasilania indukcyjny układ wzbudnik-wsad stanowi część obwodu rezonansowego generatora i wszelkie zmiany parametrów układu wzbudnikwsad (UWW), wywołane np. zmianą temperatury wsadu, wpływają na zmianę częstotliwości pracy falo[...]
 
Ocena przebiegu procesu spawania metodą MAG na podstawie charakterystyk wyładowania łukowego
 
Robert KAZAŁA  
Zapewnienie założonych parametrów spawu, w przypadku większości procesów technologicznych, jest jednym z głównych czynników decydujących o jakości produktu końcowego. Najprostszą metodą obserwacji przebiegu procesu spawania elektrycznego jest monitorowanie napięcia i prądu łuku. W pracy przedstawiono zjawiska, jakie występują w trakcie spawania metodą MAG w osłonie CO2 oraz wskaźniki pozwalające na ocenę jakości przebiegu procesu. Pozwalają one na ograniczenie kosztów produkcji poprzez ciągłe monitorowanie przebiegu procesu spawania. Abstract. The assurance of required parameters of the weld, in case of the most of processes is one of main factors about the quality of the final product. A simplest method of the observation of the electric welding process is the monitoring of the voltage and the current courses of the electric arc. In the paper on the basis of measurement data, phenomena which appear during welding and welding quality coefficients are presented. This coefficients allows to the limitation of production costs by the continuous monitoring of the process. (Evaluation of MAG welding process on the basis of the arc discharge characteristics). Słowa kluczowe: spawanie, łuk elektryczny, charakterystyki, zakłócenia. Keywords: welding, electric arc, characteristics, disturbations. Wstęp Wiele technologii we współczesnym świecie wymaga trwałego łączenia elementów konstrukcyjnych. Spawanie jest jedną z podstawowych metod łączenia elementów metalowych. Obecnie najczęściej wykorzystywane jest spawanie elektryczne, w którym energia elektryczna przekształcana jest na energię cieplną w łuku elektrycznym [1]. W procesie spawania zapewnienie założonych parametrów spawu, w przypadku większości technologii, jest jednym z głównych czynników decydujących o jakości produktu końcowego. W przypadku urządzeń techniki jądrowej, urządzeń pracujących z wysokimi ciśnieniami, zapewnienie odpowiedniej szczelności i trwałości połączeń jest podstawowy[...]
 
On-site ozone treatment for agricultural soil and related applications
 
Kenji EBIHARA  Henryka STRYCZEWSKA  Tomoaki IKEGAMI  Fumiaki MITSUGI  Joanna PAWLAT  
In this paper, ozone sterilization of agricultural soil, ozone treatment of water and nano-scale biological phenomena of DNA genome treated by gas-phase high ozone concentration are reported. High concentration ozone generation system was developed using a pulsed electric power from the high frequency oscillator operating at 1kHz-30kHz, pulsed rise time of 5μs, and Vp-p 15kV. Ozone concentration over 100 g/m3 with energy efficiency of 50 g/kWh was obtained. The multi-channel electrode system for the dielectric barrier discharge was developed to inject the gasphase ozone into the agricultural soil. The chemical and biological properties of the soil were studied and the plant growth experiments for several popular vegetables were tried. Streszczenie. Praca przedstawia wyniki dotyczące sterylizacji gleb uprawnych, oczyszczania wody oraz wpływu wysokich stężeń ozonu na bakteryjne DNA. Dla potrzeb stanowiska badawczo-pomiarowego zainstalowano ozonator wykorzystujący zasilacz impulsowy o wysokiej częstotliwości. Otrzymano ponad 100 g/m3 ozonu przy wydajności energetycznej 50 g/kWh. Gaz roboczy był wprowadzony do gleby przy użyciu systemu wielokanałowych elektrod. Zbadano fizykochemiczne własności gleby oraz wpływ ozonu na wzrost popularnych gatunków warzyw. (Miejscowa obróbka gleb uprawnych ozonem i pokrewne zastosowania). Keywords: ozone, soil properties, soil sterilization. Słowa kluczowe: ozon, własności gleby, sterylizacja gleby. 1. Introduction Development of new technologies is required to solve global environmental issues including worldwide-spreading infectious diseases caused by pathogenic microorganisms, such as bacteria, viruses, parasite or fungi (swine influenza, foot-and-mouth disease, etc), air/water/spoil pollution, environmental degradation and the destruction of ecosystems. Application of ozone (O3) to air, water, soil and organic matter is the most promising environmental technology for decontamination and destructio[...]
 
Optimal complexity for discriminant analysis
 
Aboozar HOSSEINZADEH  Majid NOORHOSSEINI  
A mechanism has been proposed to achieve optimal complexity for Discriminant Analysis (DA) based on Principal Component Analysis (PCA). We use PCA to filter non-informative features before applying to DA algorithm. In addition to significant accuracy improvement, the mechanism decreases the computational and storage costs of Linear Discriminant Analysis methods and makes the overall method more efficient. The mechanism helps classical linear DA methods outperform the state of the art and most superior linear and non-linear DA methods. Streszczenie. Zaproponowano mechanizm analizy złożoności w analizie dyskryminacyjnej bazującej na Analizie Składowej Głównej PCA. Dodatkowo mechanizm umożliwia poprawę dokładności klasyfikacji danych. (Analiza optymalnej złożoności w analizie dyskryminacyjnej) Keywords: Face recognition, Object recognition, Discrimnant analysis, Computer vision, Pattern recognition Słowa kluczowe: analiza dyskryminacyjna, PCA, rozpoznawanie obrazu Introduction Bayes classifier is known to be optimal since it has a minimum classification error. In most classification problems due to mathematical simplicity and possibility of reasonable approximation, patterns are assumed to have normal distribution. The most investigated classification problems are two class problems due to the fact that their results and theories usually can be expand or at least be a base of an induction to a multiclass case. In the classification of a vector 􀝔 into one of the two normal distributions, Linear Discriminant Function (LDF) will be the most successful method. One of the main concerns of a designer of a plugin Bayes classifier, including an LDF, is the Hughes phenomenon [1], that is, the existence of a peak in the classifier accuracy as the number of measurements, 􀝌, increases. In last decades several researchers have involved in proposing new Discriminant Analysis (DA) algorithms. Some examples of the state of the art [...]
 
Optimal placement and sizing of Static Var Compensators in power systems using Improved Harmony Search Algorithm
 
Reza SIRJANI  Azah MOHAMED  Hussain SHAREEF  
This paper presents the application of the improved harmony search (IHS) algorithm for determining the optimal location and sizing of static Var compensator (SVC) to improve the voltage profile and reduce system power losses. A multi-criterion objective function comprising of both operational objectives and investment costs is considered. The results on the 57-bust test system showed that the IHS algorithm give lower power loss and better voltage improvement compared to the particle swarm optimization method in solving the SVC placement and sizing problem. Streszczenie. Artykuł przedstawia zastosowanie algorytmu IHS (Improved harmony search) do określania optymalnej lokalizacji kompensatora mocy biernej. Rezultaty testów wykazały że algorytm zapenia mniejsze straty mocy oraz zniekształcenia w porównaniu do innych metod optymalizacji. (Optymalizacja lokalizacji kompensatora mocy biernej z wykorzystaniem algorytmu IHS) Keywords: Static Var Compensator, Power Loss, Voltage Profile, Harmony Search Algorithm Słowa kluczowe: komensacja mocy biernej, algorytm HIS. Introduction Flexible AC transmission system (FACTS) can provide benefits in increasing system transmission capacity and power flow control flexibility and rapidity [1]. FACTS devices are power electronic converters that have the capability of controlling various electrical parameters in transmission circuits, facilities, both in steady state power flow and dynamic stability control. These devices include thyristor controlled series compensator, static Var compensator (SVC), unified power flow controller, static compensator (STATCOM), etc [2]. The most widely used shunt FACTS devices within power networks is the SVC due to its low cost and good performance in system enhancement. It is a shunt-connected static Var generator or absorber whose output is adjusted to exchange capacitive or inductive current so as to provide voltage support and when installed in a proper location, it [...]
 
Optimization of the unit circle approximation by a polygon
 
Józef BORKOWSKI  
The paper presents two optimization criteria of the approximation of the unit circle by a polygon: minimization of maximum approximation errors and minimization of mean square approximation errors. It is shown that application of the unit circle approximation by a polygon requires to compromise between minimization of three types of errors. The most beneficial approximation parameters values range is obtain for optimal application of the presented unit circle approximation by polygon. Streszczenie. Przedstawiono dwa kryteria optymalizacji aproksymacji okręgu jednostkowego przez wielokąt: minimalizacja błędów maksymalnych aproksymacji i minimalizacja błędów średniokwadratowych aproksymacji. Wykazano, że zastosowanie aproksymacji okręgu jednostkowego wielokątem wymaga kompromisu pomiędzy minimalizacją trzech rodzajów błędów. Dla optymalnego stosowania przedstawionej aproksymacji przedstawiono zakres najkorzystniejszych wartości parametrów aproksymacji (Optymalizacja aproksymacji okręgu jednostkowego wielokątem). Keywords: unit circle, approximation, polygon, LIDFT. Słowa kluczowe: okrąg jednostkowy, aproksymacja, wielokąt, LIDFT. Introduction In modern signal processing in measuring, telecommunications, acoustics, controls, and many other systems, the digital signal processing (DSP) algorithms are used in more and more dominant range. Many sophisticated methods are developed for complex mathematical problems [1-6]. DSP algorithms are supplemented by the analog to digital (A/D) and digital to analog (D/A) conversion. In digital signal processing the theory of discrete signals is used and the description in frequency domain, based on the Fourier transform and Fourier series, is very important for such signals. The kernel function in these transformations is a complex exponential function, which has the geometric interpretation as the unit circle on the complex plane. For description of the signals and systems the Z transform is also app[...]
 
Partial discharge activity in oil - paper insulated system under DC superimposed AC and harmonic voltage
 
SUN ZHENQUAN  GU CHAOMIN  ZHAO XUFENG  LI YANMING  
In the present study, the partial-discharge activity under nonstandard voltage formed by ac, harmonic, and dc voltages was studied. It is identified that the negative dc voltage superposed with ac and high frequency harmonic enhances the discharge activity in the medium and if the negative dc voltage is superposed with ac and low frequency harmonic, it can mitigate the discharge activity. The signal of the partial discharges in oil-paper insulated systems under the composite voltage formed by dc superposed with ac and harmonic voltages, has a dominant frequency content at around 20 MHz. Streszczenie. Analizowano wyładowania niezupełne przy niestandardowych napięciach złożonych z napięć AC i DC. Stwierdzono, że obecność napięcia stałego zwiększa prawdopodobieństwo wyładowań. Zbadano wyładowania niezupełne w izolacji papierowo-olejowej. (Wyładowania niezupełne w izolacji papierowo-olejowej przy napięciu DC oraz składowej AC) Keywords: Harmonic voltage ,composite voltage, oil-paper insulated system, partial discharge. Słowa kluczowe: iziolacja olejowo-papierowa, wyładowania niezupełne. Introduction HVDC power transmission networks are widespread nowadays and converter transformers form key components of these systems. The insulation structure is same as in conventional power transformer but it is stressed with dc, ac, and harmonic voltages[1]. The major insulation in transformer is a combination of pressboard material and the transformer oil, which is a multi-dielectric system.[2, 3].The manufacturers estimate the quality of the insulation of the converter transformer by performing certain routine tests before installation, which includes AC voltage withstand test, DC voltage test with simultaneous partial discharge measurement, polarity reversal test with partial discharge (PD) measurement etc [4]. Considerable research work of PDs in oil-paper insulation system under ac or dc voltages have been performed for long time [5-9]. Howeve[...]
 
Passivity Control with sliding mode observer of induction motor
 
Fatma MELLAH  Mohamed CHENAFA  Abderrahmane BOUHENNA  Abdellah MANSOURI  
In this paper we will present a control based on the passivity of the induction motor - the difficulty of the measurement of flux rotoric is surmounted by a sliding mode observer. A variety (surface) on which the error in estimation of the output is null (stable) is defined. There are established the conditions of sliding (calculation of the observer gains) for which all trajectories of system go towards surface (attractivity) and there remain (invariance). The synthesis of the passivity control with the estimate of flux rotoric by the means of this observer is illustrated by a simulation under Matlab-Simulink. Total stability is guaranteed and the tracking of flux and the torque is reached. Streszczenie. Zaprezentowano system sterowania silnikiem indukcyjnym przy wykorzystaniu obserwatora ślizgowego. Poszukiwane są warunki ślizgowe dla których wszystkie trajektorie są skierowane do powierzchni i pozostają niezmienne. Symulacje potwierdziły stabilność systemu. (Sterowanie ślizgowe silnikiem indukcyjnym). Keywords: induction motor, passivity control, sliding mode observer. Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, sterowanie ślizgowe. Introduction The problem of global torque tracking and rotor flux norm regulation of induction motors perturbed by an unknown constant load torque was solved with an observer based controller in [5]. In this paper the result from that work is extended to treat the practically important case when the rotor flux norm is required to follow a time-varying reference [1] [2]. The controller design follows the passivity based approach and proceeds in two steps: First, a target closed loop dynamics compatible with the physical model of the motor that delivers the desired rotor flux and torque is designed. Second, a nonlinear dynamic output feedback controller is proposed, which ensures that this behaviour is asymptotically achieved. A proof of global tracking is given under the assumption of known motor parameters. Th[...]
 
Problematyka dynamicznej regulacji temperatury w nieliniowych obiektach elektrotermicznych
 
Marcin WESOŁOWSKI  Ryszard NIEDBAŁA  Daniel KUCHARSKI  Adam CZAPLICKI  
Spośród wielu wykorzystywanych w praktyce układów regulacji temperatury, najczęściej stosowane są klasyczne regulatory PID. W większości przypadków układy te pozwalają na uzyskiwanie zadowalających rezultatów w odniesieniu do jakości regulacji temperatury obiektów elektrotermicznych, zwłaszcza w układach regulacji stałowartościowej. Tym niemniej, procesy realizowane w urządzeniach elektrotermicznych bardzo często wymagają dotrzymania różnorodnych charakterystyk czasowo-temperaturowych. W takich przypadkach klasyczne układy regulacyjne wprowadzają znaczne błędy wynikające między innymi z charakteru obiektów elektrotermicznych będących silnie nieliniowymi, perturbowanymi obiektami. W niniejszym artykule analizie poddano problematykę nagrzewania wyspecjalizowanego urządzenia elektrotermicznego przeznaczonego do pomiarów parametrów termoplastycznych rud żelaza. Zarówno zakres temperatur roboczych, jak i wymagania w zakresie charakterystyk roboczych wymagały Abstract. PID controllers are most popular in industrial temperature control systems. In many cases, these controllers are high-efficiently and can provide a very precisely results. But in some cases, for example in linear dynamic heating in wide range of temperatures, the classical controllers can’t be used. In the article the simulation results of heating process with phase changes were discussed and the conception of dynamic PID controller was described. (Problems of temperature control of nonlinear electrothermal devices). Słowa kluczowe: regulacja temperatury, modelowanie, algorytm PID, termoplastyczność rud żelaza. Keywords: temperature control systems, modeling, PID controller, thermal plasticity of iron ores. Wstęp Znaczna liczba realizowanych procesów technologicznych jest bezpośrednim powodem istnienia dużej liczby obiektów regulacji o zróżnicowanych parametrach. Z punktu widzenia problematyki automatycznej regulacji i sterowania obiektów elektrotermicznych możliwe jest s[...]
 
Problemy korekcji układów regulacji
 
Karol SUCHENIA  Mirosław WCIŚLIK  
Korekcja jest podstawową i najczęściej stosowaną metodą poprawy właściwości układów regulacji. Najczęściej wykorzystuje się do tego celu charakterystyki Bodego. W artykule przedstawiono aproksymację charakterystyki logarytmicznej uwzględniająca problem nachylenia korektora. Zaprezentowano również metody doboru typu korektora na podstawie charakterystyk Nyquista. Zaproponowane procedury pozwalają na zmniejszenie błędu aproksymacji oraz upraszczają problem doboru korektora przy projektowaniu układów regulacji. Abstract. The correction is the basic and applied most often method of the improvement in the property of automatic control systems. Bode characteristics are most often used for this purpose. In the paper presented approximation of logarithmic characteristics taking into account the problem of the corrector slope. Presented also methods of the selection of corrector type on the basis of Nyquist characteristics. Proposed procedures are permitting approximation to reduce the error and simplify the problem of the selection of the corrector of automatic control systems. (Problems of the automatic control systems correction). Słowa kluczowe: aproksymacja, charakterystyka Nyquista, nachylenie korektora, układ automatycznej regulacji. Keywords: approximation, Nyquist characteristic, corrector slope, automatic control system. Wstęp Układ regulacji automatycznej jest podstawowym i najczęściej stosowanym układem sterowania. W porównaniu do układu otwartego, dzięki zamkniętej pętli sterowania jest on mniej wrażliwy na zmiany parametrów układu, poprawia parametry jakościowe odpowiedzi skokowej układu automatyki oraz często uniezależnia obiekt od zakłóceń. Warunkiem koniecznym poprawnej pracy układu regulacji jest jego stabilność. Dlatego charakterystyki układu otwartego powinny spełniać określone wymagania dotyczące odpowiednich zapasów wzmocnienia i fazy oraz zapewniać zadaną dokładność statyczną i szybkość działania. W najprostszym przypa[...]
 
Projektowanie odpornego predykcyjnego regulatora prędkości dla układu napędowego z połączeniem sprężystym
 
Piotr J. SERKIES  Krzysztof SZABAT  
W artykule zaprezentowano wyniki badań związanych z optymalizacją parametrów predykcyjnego regulatora prędkości zaprojektowanego dla układu napędowego z połączeniem sprężystym. Po krótkim wstępie omówiono model matematyczny układu dwumasowego oraz algorytm sterowania predykcyjnego. Opisano wykorzystane procedury optymalizacji parametrów regulatora. Zaprojektowana struktura sterowania śledzi trajektorię zadaną prędkości pomimo zmian wartości wybranych parametrów układu napędowego. Rozważania teoretyczne zostały zweryfikowane za pomocą badań symulacyjnych oraz testów na stanowisku laboratoryjnym. Abstract. In the paper issues connected with the optimization of the parameters of the predictive controller for the drive system with elastic joint are presented. After short introduction the mathematical model of the two-mass system and the algorithm of the predictive control are described. The applied optimization methods of the predictive controller are introduced. The designed control structure follows the reference signal of the speed despite the variations of the selected parameters of the drive system. The theoretical consideration are confirmed in the simulation and experimental study. (Design of the robust model predictive speed controller for the drive system with elastic joint) Słowa kluczowe: Regulacja predykcyjny, napęd dwumasowy, tłumienie oscylacji, zaawansowane metody optymalizacji. Keywords: Predictive control, two-mass drive system, vibration suppression, advanced optimization methods. Wstęp Nowoczesne algorytmy optymalizacji są coraz częściej wykorzystywane w procesie projektowania zaawansowanych systemów napędowych. Jest to spowodowane zarówno coraz większą ilością parametrów determinujących jakość pracy współczesnych struktur sterowania jak i występowaniem złożonych postaci wskaźników jakości sterowania. Pomimo istnienia szeregu klasycznych metod doboru parametrów regulatorów, ich zastosowanie jest ograniczone do określonej[...]
 
Regulacja mocy grzejnej nagrzewnic indukcyjnych
 
Ryszard NIEDBAŁA  Marcin WESOŁOWSKI  Adam CZAPLICKI  
W pracy przedstawiono możliwość zastosowania nagrzewnic indukcyjnych do kontrolowanego nagrzewania wsadów. Nagrzewanie indukcyjne bezpośrednie, jak i pośrednie wykorzystać można w znacznie większym stopniu w opracowywanych technologiach pod warunkiem umiejętnego prowadzenia kontrolowanego, a nawet programowalnego procesu grzejnego. W referacie omówiono sposoby regulacji mocy małych nagrzewnic indukcyjnych i podano ich jakościowe i ilościowe różnice. Abstract. In the article some opportunities of induction heating systems applications for controlled heating processes were discussed. Induction heating, both direct and indirect, can be exploited in new designed technologies and devices to a larger extent. Basic requirement is ability for realization of precisely controlled and programmable heating processes. Some power control methods in low-power induction heating systems were discussed and quantitative results were described. (Power control methods for induction heaters). Słowa kluczowe: nagrzewanie indukcyjne, nagrzewnica indukcyjna, regulacja mocy. Keywords: induction heating, induction heater, power control. Wstęp Nagrzewnice indukcyjne stosowane są w wielu tak podstawowych, jak i pomocniczych procesach technologicznych. Jednak wysoko sprawne źródła energii nagrzewnic indukcyjnych, budowane na podstawie falownika napięcia, nie są w pełni wykorzystywane. Zdecydowanie częściej przyjmuje się rozwiązania oparte na falownikach prądowych, mimo że tranzystorowe przetwornice częstotliwości z falownikami napięcia współpracujące z przetwornikami wzbudnik-wsad o zmiennych parametrach mogą charakteryzować się najlepszymi sprawnościami energetycznymi. To zmienne parametry odbiornika podczas nagrzewania czynią tę współpracę niekorzystną pod względem sterowania lub ograniczają sprawność urządzenia (generator plus układ grzejny) poprzez wprowadzanie nadmiernych indukcyjności w obwodzie obciążenia. Źródła tego typu chętnie stosowane są do topie[...]
 
Rozchodzenie się zaburzeń w systemach generacji plazmy łukowej
 
Grzegorz KOMARZYNIEC  Włodzimierz JANOWSKI  Henryka Danuta STRYCZEWSKA  Joanna PAWŁAT  Jarosław DIATCZYK  
Praca stanowi wprowadzenie do cyklu badań mających na celu analizę rozchodzenia się zaburzeń w systemach generacji plazmy łukowej. Przeanalizowano poszczególne elementy sytemu wytwarzania plazmy nietermicznej pod kątem generacji zaburzeń, ich oddziaływania na pracę układu zasilającego oraz zmianę parametrów generowanej plazmy. Abstract. This paper presents an analysis of disturbances interactions inside the gliding arc plasma generation system. All parts of the nonthermal plasma system are described from the point of view of the disturbances generation, their influence on the power system operation and changes of the plasma parameters. (Disturbances propagation in the arc plasma reactor systems). Słowa kluczowe: reaktor plazmowy, wyładowanie elektryczne, transformatory, przekształtnik energoelektroniczny. Keywords: plasma reactor, electric discharge, transformers, converter. Wstęp Podczas prac badawczych reaktora plazmowego typu GlidArc wielokrotnie stwierdzano zakłócenia pracy aparatury pomiarowej zarówno włączonej bezpośrednio w tory prądowe sytemu, jak i tej nieposiadającej połączeń galwanicznych. Obserwowano zakłócenia pracy komputera PC, służącego do archiwizacji danych pomiarowych, oddalonego od systemu plazmowego o kilka metrów. Zaburzenia elektromagnetyczne generowane w systemie generacji plazmy mogą wpływać na parametry wyładowania, zakłócać pracę aparatury pomiarowobadawczej, urządzeń sterujących automatyką reaktora plazmowego oraz układu zasilania reaktora, a co za tym idzie - zakłócać prowadzony proces technologiczny. Reaktor plazmowy Reaktor plazmowy o technologicznej nazwie GlidArc jest urządzeniem wyładowczym, w którym plazma nietermiczna generowana jest za pomocą łuku elektrycznego. Wykorzystanie plazmy nietermicznej jest jedną z bardziej obiecujących technologii utylizacji zanieczyszczeń gazowych powstających w procesach przemysłowych. Główną zaletą reaktora GlidArc jest możliwość generacji nietermicznej plazm[...]
 
Satellite communication system's detection
 
Roman BERESIK  Milos SOTAK  Frantisek NEBUS  Jozef PUTTERA  
In recent asymmetric warfare satellite communication systems play more and more important role in remote control of Improvised Explosive Devices (IED). Such systems are primarily used in environment where other communication technologies have either limited or no coverage in particular area. First stage in effective suppression of such systems misusage is possibility to monitor and in case of need cease down unacceptable communication. Paper deals with analysis of Thuraya communication system. The goal of paper is to present results of system analysis in terms of its configuration, time and frequency signal parameters. Base on achieved results the possible method on how to block IED triggering is outlined. Streszczenie. Asymetryczne satelitarne systemy komunikacyjne odgrywają ważną role w zdalnym sterowaniu urządzeniami wybuchowymi. Systemy tego typu są stosowane tam gdzie inne systemy komunikacji są limitowane. W artykule zaprezentowano system Thuraya. Przedstawiono parametry konfiguracji. (Detekcja satelitarnych sygnałów komunikacyjnych) Keywords: SATCOM, Thuraya, Signal Detection, Improvised Explosive Devices Słowa kluczowe: komunikacja satelitarna, zdalne sterowania urządzeniami wybuchowymi. Introduction Commercial satellite communications means play an increasingly vital role not only as public communication means but also in military operations, where is limited or no communication backbone available in particular area. Availability of commercial satellite systems cause the potential risk of their misusing from adversary side. There are several scenarios how satellite communication can be misused. On of them is to coordination of adversary attacks against friendly units during operations. Generally, commercial satellite systems are not hardened to be protected against deliberate attacks or jamming. This is the reason why analysis of satellite communication systems is important and in many cases crucial in order point out its [...]
 
Spis treści / contents
 
01 Marcin WESOŁOWSKI, Ryszard NIEDBAŁA, Daniel KUCHARSKI, Adam CZAPLICKI - Problematyka dynamicznej regulacji temperatury w nieliniowych obiektach elektrotermicznych 1 02 Bogdan ANTOSZEWSKI - Kształtowanie powierzchni ślizgowej z teksturą poprzez mikroobróbkę laserową 6 03 Jerzy BARGLIK, Dagmara DOŁĘGA, Adrian SMAGÓR - Sprawność elektryczna nagrzewnicy indukcyjnej użytej w procesie wyżarzania taśm miedzianych 9 04 Adam CZAPLICKI, Ryszard NIEDBAŁA, Marcin WESOŁOWSKI - Komora temperaturowa na bazie modułów Peltiera 12 05 Andrzej FRĄCZYK, Jacek KUCHARSKI, Piotr URBANEK - Cyfrowa stabilizacja mocy grzejnej w układzie nagrzewania indukcyjnego obracającego się walca 16 06 Romuald JANION - Nowe odmiany alotropowe węgla w inżynierii elektrycznej 20 07 Robert KAZAŁA - Ocena przebiegu procesu spawania metodą MAG na podstawie charakterystyk wyładowania łukowego 24 08 Witold KOBOS, Jerzy ZGRAJA - Obwodowy model rezonansowego falownika prądu współpracującego z indukcyjnym układem grzejnym 28 09 Grzegorz KOMARZYNIEC, Włodzimierz JANOWSKI, Henryka Danuta STRYCZEWSKA, Joanna PAWŁAT, Jarosław DIATCZYK - Rozchodzenie się zaburzeń w systemach generacji plazmy łukowej 32 10 Tomasz KWAŚNIEWSKI, Mirosław WCIŚLIK - Analiza oddziaływań układu cewka - płyta przewodząca 36 11 Michał ŁASKAWSKI, Mirosław WCIŚLIK - Identyfikacja parametrów modelu Wienera z członem opóźniającym w[...]
 
Sprawność elektryczna nagrzewnicy indukcyjnej użytej w procesie wyżarzania taśm miedzianych
 
Jerzy BARGLIK  Dagmara DOŁĘGA  Adrian SMAGÓR  
Jednym z głównych obszarów zastosowania technologii nagrzewania indukcyjnego są procesy obróbki cieplnej, takie jak: wyżarzanie, hartowanie, odpuszczanie itp. Kluczowym parametrem decydującym o efektywności nagrzewnic indukcyjnych jest sprawność elektryczna układu wzbudnik-wsad. W artykule zajęto się modelowaniem matematycznym nagrzewania indukcyjnego cienkich taśm ze stopów miedzi stosowanych w procesie ich wyżarzania. Do analizy numerycznej zastosowano profesjonalne programy komputerowe przeznaczone do obliczania pola elektromagnetycznego i temperaturowego, uzupełnione o własne procedury autorskie. Porównano uzyskane sprawności elektryczne układów wzbudnik-wsad dla różnych konfiguracji i właściwości nagrzewanego materiału, Wyniki symulacji komputerowej porównano z pomiarami przeprowadzonymi na stanowiskach doświadczalnych. Abstract. One of the main area in application of induction heating technologies is a process of heat treatment like for instance annealing or hardening. A key parameter influenced on effectiveness of induction heater seems to be an electrical efficiency of inductor-workpiece system. Mathematical modeling of induction heating of thin copper strips used for their annealing was presented in the paper. For numerical analysis of coupled electromagnetic and temperature fields professional software supplemented by single-owned procedure was used. Obtained electrical efficiency for different parameters of inductor-workpiece system and properties of heated material was compared. Results of computer simulation were compared with measurements done on laboratory stands. (Effectiveness of induction heater in annealing of copper strips) Słowa kluczowe: nagrzewanie indukcyjne, sprawność elektrotermiczna, sprawność elektryczna, modelowanie komputerowe. Keywords: induction heating, total efficiency, electrical efficiency,[...]
 
Symbole literowe w tekstach z zakresu elektryki według norm IEC i IEEE
 
Krystyn PAWLUK  
Normy międzynarodowe IEC i normy amerykańskie IEEE wprowadzają jednolite symbole wielkości fizycznych stosowanych w tekstach z zakresu elektryki. Całość tych przepisów to swoista "ortografia" piśmiennictwa elektrotechnicznego. W artykule omówiono najważniejsze postanowienia powyższych norm z nadzieją, że polscy autorzy tekstów technicznych i naukowych będą je opracowywać w zgodności z tymi normami naddając im tym samym cywilizowaną, powszechnie akceptowaną postać. Abstract. The IEC International standards and the IEEE American standards, both establishing letter symbols to be applied for physical quantities and units used in electrical technology are discussed. The ensemble of relevant rules forms a specific “orthography" for electrical literature. General standard recommendations are mentioned in the paper with hope that technical and scientific texts written by the Polish authors should be edited in conformity with these standards to become a modern and civilized form.(Letter symbols in texts of electricity conform to IEC and IEEE standards). Słowa kluczowe: elektrotechnika. Keyword: electrical technology. Wprowadzenie Stosowanie jednolitych symboli literowych w tekstach technicznych, w szczególności z zakresu szeroko rozumianej elektryki, zasadniczo ułatwia czytelnikowi przyswajanie ich treści, a nierzadko decyduje w ogóle o jej zrozumieniu. Normy IEC [1-4] i normy IEEE [5,6] precyzują najistotniejsze zasady posługiwania się symbolami wielkości fizycznych stosowanych w elektryce i oznaczeniami ich jednostek miar. Przed kilkoma laty pozwoliłem sobie opublikować na łamach Przeglądu Elektrotechnicznego [10] kilka ogólnych zasad dotyczących stosowania - w tekstach technicznych - międzynarodowych symboli wielkości i jednostek, odwołując się do powyższych norm IEC, niejako przy okazji opracowywania ich polskich wersji. Czytając polską prasę techniczną i recenzując liczne rozprawy naukowe zauważam, że wielu autorów nie zadaje s[...]
 
System biometryczny w bibliotece
 
Dariusz SAWICKI  Gerard LESIUK  
Biometria jest współczesną techniką sprawdzania tożsamości. Biblioteka nie wymaga, zazwyczaj, zachowania tak wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Jednak zastosowanie biometrii w bibliotece może być bardzo użyteczne, może ułatwić korzystanie ze zbiorów. Praca przedstawia możliwość realizacji takiego zadania. Opisana została jedna z pierwszych w Polsce prób implementacji komputerowego systemu bibliotecznego z wykorzystaniem biometrii.. Abstract. Biometry is a contemporary technique of testing the identity. The library doesn't require, usually, keeping the high of the safety this way. However applying biometry at the library can be very useful, it can facilitate collection usage. The work presents the possibility of such tusk realization. The implementation of the computer library system with biometry identification is described. It is probably the first polish attempt of biometry application in library. (Biometrical system in library) Słowa kluczowe: biometria, sprawdzanie tożsamości, komputerowe systemy biblioteczne. Keywords: biometry, testing the identity, computer library systems . Wstęp Najprostszą formą autoryzacji jest klucz, który zapewnia dostęp tylko wybranym osobom. Nosimy klucze do mieszkania, bram czy furtek, kluczyki do samochodu. Dobrze dobrany, drogi zamek zapewnia nam poczucie bezpieczeństwa, chroniąc dobra które stanowią dla nas wartość. Problem autoryzacji jest jednak szerszy. Nie tylko dobra materialne stanowią wartość, która wymaga chronienia. Takim dobrem o szczególnej wartości staje się informacja. Życie codzienne na początku XXI wieku wymaga od nas potwierdzania tożsamości, prawa dostępu lub własności w bardzo wielu, często najprostszych sytuacjach. Dostęp do Internetu, poczty elektronicznej czy kont bankowych umożliwia powszechnie stosowany, odpowiedni system haseł. Jednak obsługa tych sytuacji przez różne aplikacje powoduje, że bardzo często nie możemy użyć tego samego hasła w kilku systemach. Zapamiętanie ki[...]
 
Testing and calibration of continuously operating belt weighers
 
Snežana ALEKSANDROVIĆ  Mihajlo JOVIĆ  
One of the factors affecting the accuracy of mass flow measurement by the application of belt weighers is, certainly, testing of not only a weigher on the whole, but some of its parts as well. This paper deals with belt weigher testing and calibration methods, according to conventional international metrolgical references. Testing of belt weigher system components in laboratory conditions during the manufacturing process as well as a weigher calibration and testing with operation conditions after installation are considered. Streszczenie. W artykule analizowano dokładność pomiaru masy w taśmociągu ważącym. Przedstawiono wyniki testów laboratoryjnych i kalibrację systemu. (Testowanie i kalibracja wagi taśmowej o ciągłym systemie pracy) Keywords: belt weigher, testing, calibration, metrological references. Słowa kluczowe: waga taśmowa, kalibracja. Introduction Intensive industrial and technological development have imposed the necessity of constant advancement of existing methods and devices for measuring enormous moving masses, as well as, finding out the new ones. As a result, there have been developed numerous methods of continuous mass measurement whose work is based on various physical principles [1, 2]. By the comparative analysis of their advantages and disadvantages, as well as due to experience of many years, belt weighers have proved to be the optimal choice as regards technical characteristics, compatibility with the transportation system, work efficiency, as well as relatively low purchase price, regulation and maintenance. The measuring accuracy of a belt weigher depends on the construction of its individual parts, as well as, its correct installation, adjustment and testing. Testing of belt weighers is carried out as early as in the course of their manufacturing process, in laboratory conditions, and it is completed by the adjustment and calibration of the belt weigher in the plant after its mounting [3, 4, 5]. Metr[...]
 
Underdetermined Blind Separation using modified subspace-based algorithm in the time-frequency domain
 
HUI LI1  YUE-HONG SHEN  MIN CAO  JIANG-GONG WANG  
To solve the underdetermined blind separation (UBSS) problem, Aissa-El-Bey et al. have proposed the significant subspace-based algorithms in the time-frequency (TF) domain, where a fixed (maximum) value of K, i.e., the number of active sources overlapping at any TF point, is considered for simplicity. In this paper, based on the principle component analysis (PCA) technology, we propose a modified algorithm by estimating the number K for selected frequency bins where most energy is concentrated. Improved performances are obtained without increasing complexity. Streszczenie. Do rozwiązania problem nieokreślonej ślepej separacji (UBSS) Aissa-El_Bey zaproponował algorytm czasowo-częstotliwościowy gdzie ustalono liczbę aktywnych źródeł pokrywających każdy punkt TF. W artykule zaproponowano zmodyfikowany algorytm bazujący na analizie składowej głównej PCA. Otrzymano poprawę parametrów bez powiększania skomplikowania metody. (Nieokreślona ślepa separacja przy wykorzystaniu algorytmu w dziedzinie czasu i częstotliwości) Keywords: underdetermined blind separation; sparsity; time-frequency subspace projection; principle component analysis. Słowa kluczowe: ślepa separacja, analiza składowej głównej PCA Introduction Blind source separation (BSS) aims to extract the original source signals from their mixtures observed by a set of sensors with no, or very limited, knowledge about the source signals and the mixing channel. Potential applications of BSS include speech processing, telecommunications, biomedical signal processing, analysis of astronomical data or satellite images, etc. If there are fewer mixtures than sources, we have a challenging UBSS problem, where estimating the mixing channel is not sufficient for the recovery of sources. Nowadays, a large amount of algorithms for UBSS start from the assumption that the sources are sparse [1-6], i.e., the signals are mostly close to zero with the exception of several large values. Then the algor[...]
 
Uproszczone pole temperatury dla analizy procesu spawania laserowego
 
Włodzimierz ZOWCZAK  
Przedstawiono model dwufazowy wykorzystujący analityczne rozwiązania równań przewodnictwa cieplnego. W fazie stałej pole temperatury opisane jest za pomocą rozwiązania dla liniowego ruchomego źródła ciepła, zaś w fazie ciekłej wykorzystano rozwiązanie dla ruchomego źródła walcowego. Pokazano przykład liczbowy. Opisane rozwiązanie może być użyteczne przy analizie procesów głębokiego spawania. Abstract. Two-phase model of temperature field has been presented. The temperature field within the solid phase is described by the solution for the moving line source, while in the liquid phase the solution for the moving cylindrical source has been used. A numerical example has been shown. The presented temperature field may be useful for the analysis of laser keyhole welding. (Simplified temperature field for the analysis of laser welding). Słowa kluczowe: spawanie laserowe, kanał parowy, liniowe ruchome źródło ciepła, walcowe ruchome źródło ciepła. Keywords: laser welding, keyhole, moving line heat source, moving cylindrical heat source. Wstęp W analizie i modelowaniu procesów spawania, zwłaszcza laserowego, używa się znanego z teorii przewodnictwa cieplnego rozwiązania Rosenthala na rozkład temperatury dla liniowego ruchomego źródła ciepła. (patrz np. Dowden [3], Kannatey-Asibu [4], Steen [5]). Wzór ten, choć wygodny dla obliczania temperatur w dowolnym punkcie ciała, jest znacznie mniej dogodny do obliczania szerokości strefy przetopienia lub, na przykład, przekroju poprzecznego kanału parowego. Możliwość taką stwarza natomiast rozwiązanie dla walcowego ruchomego źródła ciepła, które można znaleźć w monografii Beyera [1]. Wzór opisujący rozkład temperatury ma postać szeregu, ale pozwala uzyskać zależność rozkładu temperatury od wymiaru poprzecznego kanału parowego. Jednak istotną trudność w stosowaniu rozwiązań z teorii przewodnictwa cieplnego do analizy procesów obróbki laserowej stanowi fakt, że mamy na ogół do czynienia z układami wi[...]
 
Wpływ podstawowych parametrów procesu technologicznego wytwarzania stopu rezystywnego Ni-P na rezystancję i TWR warstwy rezystywnej osadzonej na podłożu glinokrzemianowym
 
Zbigniew PRUSZOWSKI  Piotr KOWALIK  Wojciech FILIPOWSKI  
W niniejszej pracy powiązano wpływ podstawowych parametrów bezprądowej metalizacji takich jak odczyn kąpieli, czas trwania procesu oraz stężenie podstawowych reagentów z rezystancją i temperaturowym współczynnikiem rezystancji stopu Ni-P osadzonego na korpusie ceramicznym będącym podłożem na którym wytwarza się rezystory warstwowe precyzyjne. Abstract. In this paper the parameters of technological process of manufacture the Ni-P resistive layers and based electrical parameters such resistance and TCR are correlated. The resistive layers based on Ni-P films are used to produce precise resistors. (Effect of basic parameters of the alloying process of formation Ni-P resistive layer on the resistance and TCR deposited on the substrate aluminosilicate) Słowa kluczowe: warstwa rezystywna Ni-P, TWR, model matematyczny Keywords: Ni-P resistive layer, TCR, mathematical model 1. Wprowadzenie i cel pracy Technologia bezprądowej metalizacji została wykorzystana w elektronice po raz pierwszy przez konstruktora firmy Welvyn J. Edge’a do wytwarzania rezystorów warstwowych stałych w 1971 roku [1]. Proces technologiczny oparty o koncepcję Brennera [2] polegał na wytwarzaniu warstwy rezystywnej niklowo-fosforowej na aktywowanym solami palladu podłożu ceramicznym, stabilizacji termicznej tak wytworzonej warstwy rezystywnej w zakresie temperatur 453÷513K, końcówkowaniu wałka z naniesioną warstwą rezystywną oraz hermetyzacji tak wytworzonego rezystora. Pierwsze wykonane tą technologią rezystory charakteryzowały się temperaturowym współczynnikiem rezystancji rzędu 50÷150ppm/K. W latach osiemdziesiątych oraz dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia technologia ta była stale udoskonalana a w wyniku modyfikacji parametrów technologicznych procesu [3], takich jak temperatura prowadzenia procesu, odczyn kąpieli technologicznej czy stężenia podstawowych substratów TWR stopu, zminimalizowano do wartości rzędu 25ppm/K [4]. Istotnym zagadnieniem które wym[...]
 
Wpływ zewnętrznego pola magnetycznego na asymetrię charakterystyk dynamicznych wyładowania łukowego w gazach i parach metali o wysokim ciśnieniu
 
Antoni SAWICKI  Łukasz ŚWITOŃ  Ryszard SOSIŃSKI  
W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych wyładowania łukowego prądu przemiennego w gazach i parach metali o wysokim ciśnieniu. Wyznaczono rozkłady parametrów modeli matematycznych łuku Cassiego i hybrydowego Cassiego-Mayra w zależności od parametrów zewnętrznych pól magnetycznych przemiennych i impulsowych. Wykazano przydatność zmodyfikowanego modelu łuku asymetrycznego do symulowania procesów w obwodach lamp wyładowczych działających w specyficznych warunkach. Abstract. Experimental research results of AC arc discharge in high pressure metal gases and vapors have been presented. Parameter distributions of Cassie and hybrid Cassie-Mayr arc mathematical models have been designated depending on parameters of external alternate and impulse magnetic fields. Usefulness of the modified asymmetric arc model have been proven for process simulation in discharge lamp circuits working in specific conditions.(Influence of external magnetic fields on dynamic characteristics asymmetry of arc discharge in high pressure metal gases and vapors). Słowa kluczowe: asymetryczna charakterystyka łuku, lampa rtęciowa, model hybrydowy Cassiego-Mayra, model Cassiego,. Keywords: asymmetric arc characteristics, mercury lamp, dynamic characteristics, hybrid Cassie-Mayr model, Cassie model. Wstęp Wyładowaniom łukowym prądu zmiennego w gazach i parach metali o wysokim ciśnieniu towarzyszą odkształcenia przebiegów wielkości elektrycznych. Pomimo możliwego szerokiego zakresu widma harmonicznych napięcia i prądu oraz ich dodatkowej stochastyczności, charakterystyki dynamiczne łuku w większości przypadków pozostają względnie symetryczne. Jednakże w niektórych urządzeniach elektrotechnologicznych i w niektórych stadiach pracy pojawiają się asymetrie spowodowane czynnikami elektrodowymi lub kolumnowymi [1]. Wiąże się to z powstawaniem szkodliwych zakłóceń procesów technologicznych i stanów pracy wyposażenia elektrycznego. Z tego względu przyjmowane są ró[...]
 
Wpływ zjawisk cieplnych na właściwości diody LED mocy
 
Krzysztof GÓRECKI  Katarzyna GÓRECKA  
W pracy przedstawiono wyniki badań doświadczalnych ilustrujących wpływ samonagrzewania oraz wzajemnych sprzężeń termicznych między diodami LED mocy na ich właściwości elektryczne i optyczne. Rozważana jest dioda LED mocy emitująca światło białe, pracująca zarówno pojedynczo, jak i diody umieszczone we wspólnej obudowie lub na wspólnym radiatorze z inną diodą LED mocy. Sformułowano wskazówki dla projektantów opraw oświetleniowych z diodami LED mocy. Abstract. In the paper the experimental results illustrating the influence of selfheating and mutual thermal interactions between power LEDs on electrical and optical properties of these diodes are presended. Power LED emitting white light and operating separatelly, as well as situated in common case or on the common heat-sink with other power LED is considered. Some suggestions for the designers of LED light sources are formulated. (The influence of thermal phenomena on properties of power LEDs) Słowa kluczowe: diody LED mocy, zjawiska cieplne, samonagrzewanie Keywords: power LEDs, thermal phenomena, selfheating Wprowadzenie Diody LED mocy emitujące światło białe są obecnie bardzo szybko udoskonalane. W licznych publikacjach prezentowane są ich właściwości [1 - 8] oraz są dyskutowane możliwości ich zastosowania do oświetlenia drogowego [4, 6, 8] i domowego [5, 7]. Również na stronach internetowych producentów tych elementów [9, 10] pojawiają się informacje o uzyskiwaniu coraz doskonalszych parametrów produkowanych diod LED mocy. Według aktualnych danych dostępne są już diody LED charakteryzujące się strumieniem świetlnym o wartości zbliżonej do strumienia emitowanego przez klasyczne żarówki o mocy 100 W i o skuteczności świetlnej lepszej niż lampy sodowe [2, 11, 12]. W wielu publikacjach [2, 13 -16] zwraca się przede wszystkim uwagę na silny wpływ temperatury na czas życia diod LED oraz wielkość emitowanego strumienia świetlnego, jednak typowo nie wiąże się tej temperatury ze zjawisk[...]
 
Wzmacniacz pseudoróżnicowy CMOS, sterowany z elektrod podłoża o ulepszonej liniowości
 
Tomasz KULEJ  
W pracy przedstawiono układ wzmacniacza pseudoróżnicowego CMOS, sterowanego z elektrod podłoża. Przeprowadzono analizę teoretyczną wielkosygnałową jego działania, która udowodniła, że prezentowany wzmacniacz charakteryzuje się bardzo dobrą liniowością charakterystyki przejściowej, lepszej niż uzyskiwana dla konkurencyjnych rozwiązań układowych i możliwością pracy przy napięciach zasilania znacznie mniejszych od 1V. Abstract. A novel solution for a bulk-driven pseudo-differential input stage in CMOS technology has been described in the paper. The large-signal analysis has been carried out, showing very good linearity of its transfer characteristic. The amplifier operates properly for supply voltages much less then 1V. (Bulk-driven, pseudo-differential amplifier in CMOS technology). Słowa kluczowe: wzmacniacze, układy analogowe CMOS, sterowanie z elektrod podłoża, układy niskonapięciowe. Keywords: amplifiers, CMOS analog circuits, bulk-driven MOSFET, low-voltage circuits. Wstęp Ciągły postęp technologii mikroelektronicznych CMOS, zmniejszające się rozmiary charakterystyczne tranzystorów i dopuszczalnych napięć zasilania, powoduje konieczność poszukiwania nowych rozwiązań układów analogowych i mieszanych [1]. Jednym z podstawowych obszarów zastosowań układów analogowych są filtry aktywne. W realizacjach scalonych, filtry aktywne pracujące w czasie ciągłym najczęściej wykonywane są w oparciu o wzmacniacze transkonduktancyjne i pojemności. W takim przypadku, jednym z najistotniejszych wymagań jest liniowość charakterystyki przejściowej wzmacniacza transkonduktancyjnego [1]. W pracy opisano układ wzmacniacza pseudoróżnicowego, który może zostać użyty, między innymi, jako stopień wejściowy wzmacniaczy transkonduktancyjnych. Dzięki wykorzystaniu efektu sterowania tranzystora MOS z elektrody podłożowej, uzyskano poprawną pracę wzmacniacza przy zasilaniu napięciem wynoszącym zaledwie 0,5V. Ponadto, istotną zaletą układu jest liniowość je[...]
 
Z życia SEP
 
Ogólnopolskie Dni Młodego Elektryka 2011 W dniach 12 - 15 maja 2011 roku w Zielonej Górze i w Łagowie odbyły się XIII Ogólnopolskie Dni Młodego Elektryka ODME 2011. Uczestników spotkania powitał Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytetu Zielonogórskiego prof. Andrzej Pieczyński. Słowo powitalne do uczestników skierowali: prezes SEP prof. Jerzy Barglik, Rektor Uniwersytetu Zielonogórskiego prof. Czesław Sękowski, członek ZG SEP Piotr Szymczak, prezes Oddziału Zielonogórskiego SEP Waldemar Olczak, przewodniczący Parlamentu Studentów Uniwersytetu Zielonogórskiego Marek Herejczak oraz przewodniczący Komitetu Organizacyjnego ODME Bartosz Kubik. Impreza była okazją do wręczenia kilku osobom wyróżnienia Statuetki Wyróżniającego się Nauczyciela, Opiekuna i Sojusznika Młodzieży. Statuetki z rąk JM Rektora Uniwersy[...]