TEMATYKA OGÓLNOTECHNICZNA ›
PROBLEMY JAKOŚCI ›
2011-9 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Co nowego w klubie POLSKIE FORUM ISO 9000
|
|
DOSKONALENIE SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA
Systemowe narzędzia doskonalenia
Warsztaty.Zgodnie z oczekiwaniami członków Klubu, wyrażonymi
podczas XXI Walnego Zgromadzenia, Klub
POLSKIE FORUM ISO 9000 rozpoczął nowy cykl
szkoleniowy dla członków i sympatyków Klubu pod
hasłem DOSKONALENIE SYSTEMÓW ZARZĄ-
DZANIA, realizowany w formie warsztatów.
Szkolenie zostało zainicjowane przez Sekcję
Małych i Średnich Przedsiębiorstw Klubu wspólnie
z Sekcją Budownictwa Klubu, a przygotowane
wspólnie z zarządem Klubu.
Uznano, że celem szkolenia "Systemowe narzędzia
doskonalenia" jest zrozumienie przez uczestników
szkolenia, podejścia do zastosowania narzędzi systemowych
do oceny skuteczności a także doskonalenia
systemu zarządzania w swojej organizacji, w tym
analizy niezgodności oraz zaistniałych problemów.
Pierwsze szkolenie z tego cyklu zostało zorganizowane
w dniach 11 -13 lipca 2011 w Zegrzu k/Warszawy
w doskonale wyposażonym i przyjaznym dla
uczestników seminarium, hotelu Mario.
Zgodnie z zapowiedzią, szkolenie zostało przygotowane
w formie warsztatów. Mimo to uczestnicy
seminarium otrzymali bogaty materiał szkoleniowy,
prezentowany w formie syntetycznej przed każdym
tematem warsztatowym, dla przypomnienia i uporządkowania
posiadanej wiedzy.
Seminarium szkoleniowe prowadzone było przez
wieloletnich, doświadczonych auditorów, a jednocześnie
osoby zaangażowane we własnych organizacjach
lub współpracujące przy wdrażaniu działań
[...]
|
|
|
|
Efektywność zarządzania w świetle prakseologii i norm
|
|
Jan Macias 
|
Do natury jakości należy jej ciągłe doskonalenie oraz ciągłe uczenie się.Zarządzanie, jego kompetencje, rzetelność
i wydajność decydują o przyszłości organizacji
w danym społeczeństwie. Już P. F. Drucker w 1954 r.
pisał, iż pojawienie się zarządu, jako istotnej, odrębnej
i przywódczej instytucji, stało się punktem
zwrotnym w historii społecznego rozwoju.
Zarządzanie jest w części nauką, a w części sztuką
(w zarządzaniu są potrzebne pewne umiejętności).
Zarządzanie biznesem zawiera cechę przedsiębiorczości,
co oznacza, iż powinna to być sfera aktywności
przede wszystkim twórczej, a nie adaptacyjnej.
Zarządzanie sprawdza się ostatecznie tylko przez
jego dokonania i jest procesem racjonalnego działania.
Organizacje, szczególnie biznesowe, mogą wyznaczać
sobie cele dotyczące tego, co jest pożądane, a nie
tylko przystosowywać się do tego, co jest możliwe.
Celem artykułu jest przedstawienie podstawowego
celu zarządzania, postaci sprawności działań na
gruncie prakseologii oraz efektywności zarządzania
jakością zgodnie z normami serii ISO 9000:2000.
Podstawowy cel zarządzania
Podstawowym celem zarządzania jest zapewnienie
sprawnego i skutecznego osiągnięcia celów
danej organizacji. Zobrazować to można graficznie
za pomocą sekwencji:
P. F. Drucker, Praktyka zarządzania, Czytelnik, Nowoczesność,
Akademia Ekonomiczna w Krakowie 1998, s. 17.
R. W. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, WN PWN,
Warszawa 2007, s. 6.
Ogólnie, w zarządzaniu trzeba ustalać cele, aby
móc badać jego efektywność.
Zasady sprawnego działania na gruncie polskiej
prakseologicznej szkoły w teorii organizacji
i zarządzania
Najbardziej ogólne kryteria oceny rezultatów działań,
które mogą być zastosowane w kontroli zarówno
działań indywidualnych, jak i funkcjonowania organizacji,
zostały sformułowane na gruncie prakseologii.
Cykl działania zorganizowanego stanowi uniwersalną
dyrektywę sprawności działań. W ujęciu
H. Le Chateliera, działanie zorganizowane,[...]
|
|
|
|
Inżynieria bezpieczeństwa żywności
|
|
|
Waldemar Dzwolak
|
Nieustanny rozwój nauki i badań sprawia, iż od
przełomu XVIII/XIX wieku, kiedy to wprowadzono
pojęcie dyscyplin naukowych, ich liczba systematycznie
zwiększa się. Pojawiające się z czasem
nowe obszary badawcze sprawiają, iż w ramach
istniejących obszarów wiedzy i dziedzin nauki
zostają wyodrębnione nowe dyscypliny i specjalności
naukowe o charakterze interdyscyplinarnym.
Bezpieczeństwo żywności jest specjalnością, która
systematycznie łączy wiedzę z coraz większej liczby
dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, ewoluując
w kierunku interdyscypliny zwaną inżynierią
bezpieczeństwa żywności.
W zakresie dążenia do usystematyzowania
kwestii dotyczących bezpieczeństwa żywności,
bardzo ważnym okresem są dwie ostatnie dekady
ubiegłego wieku. To właśnie w tym czasie
usystematyzowano i upowszechniono podstawy
produkcji środków spożywczych bezpiecznych
dla konsumenta, na bazie dobrych praktyk (GP)
i zasad analizy zagrożeń oraz krytycznych punktów
kontroli (HACCP). Te dwa elementy do dziś
stanowią podstawę wszystkich systemów zarządzania
jakością i bezpieczeństwem żywności,
takich jak np. ISO 22000, BRC Global Standard
for Food Safety, International Food Standard,
Consolided AIB Standard oraz GlobalG.A.P. Ze
względu na fakt, iż wszystkie systemy zarządzania
bezpieczeństwem żywności są ukierunkowane
na kontrolę/nadzór (tj. panowanie) nad zagrożeniami,
które mogą negatywnie wpływać na
zdrowie i życie, podstawowym elementem ww.
systemów jest znajomość zagrożeń biologicznych,
chemicznych i fizycznych. W miarę upływu czasu
systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności
Jakkolwiek, należy sobie uświadomić, iż dobre praktyki (takie
jak GMP oraz GAP) były opisywane w polskiej literaturze przedmiotu
już w latach 70. XX wieku (8).
były rozbudowywane o kolejne składowe, co
doprowadziło do tego, że współczesne systemy
i programy bezpieczeństwa żywności znacznie
wykraczają poza zakres klasycznego zapewnienia
i zarządzania jakością oraz bezpiecz[...]
|
|
|
|
Jakość usług medycznych na przykładzie publicznych zamkniętych zakładów opieki zdrowotnej
|
|
|
Elżbieta Pawłowska Agnieszka Sitko-lutek
|
Zaledwie 7% publicznych zamkniętych zakładów opieki zdrowotnej
oferuje usługi na najwyższym poziomie.Propozycje reformy służby zdrowia oraz tendencje
współczesnego otoczenia powodują niewątpliwie
nacisk na coraz bardziej rynkowe postawy
zakładów opieki zdrowotnej. Obecnie mamy do
czynienia z dużą presją społeczną na sektor służby
zdrowia. Zjawisko to jest związane z rosnącymi
wymaganiami społeczeństwa wobec otrzymywanej
usługi medycznej, z drugiej zaś strony finansowym
ograniczeniom w realizacji tych oczekiwań. Taka
sytuacja przyczyniła się, iż od zamkniętych zakładów
opieki zdrowotnej oczekuje się przede wszystkim
podnoszenia jakości oferowanych i świadczonych
usług zdrowotnych.
Specyfika rynku usług zdrowotnych
Usługi publiczne, do których należą usługi zdrowotne,
są określane przez elementarne potrzeby
ludzkie oraz w efekcie doktryny społecznej i prowadzonej
polityki państwa. Z istoty dóbr i usług
publicznych wynika, że każdy człowiek ma dostęp
do dobra publicznego, które musi być mu dostarczone
w tej samej wielkości jak pozostałym konsumentom
(w obszarze jego oddziaływania).
Zamknięte zakłady opieki zdrowotnej, jako organizacje
publiczne, są więc zorientowane na zaspoakajanie
potrzeb publicznych przy wykorzystaniu
dóbr i usług publicznych. Rynek usług zdrowotnych
ma wiele cech, typowych dla rynku usług,
Zob. Janoś - Kresło M.: Usługi Społeczne w procesie przemian
systemowych w Polsce, Wyd. SGH, Warszawa 2002.12.27, s. 28-34,
w: Kożuch B.: Zarządzanie publiczne w teorii i praktyce polskich
organizacji, Wyd. Placet, Warszawa 2004, s. 86
Zob. Kożuch B.: Zarządzanie... Op. Cit., s. 84-85
takich jak : niematerialność - zdrowie jest zarówno
niematerialne, jak i nienamacalne, niepodzielność/
nierozdzielność - usługi zdrowotne są jednocześnie
udzielane i otrzymywane (rola świadczącego usługę
medyczną w stosunku do pacjenta związana jest
m.in. z kompetencjami, profesjonalizmem, umiejętnością
słuchania i komunikowania się z[...]
|
|
|
|
Normalizacja zarządzania jakością a wymiary kulturowe kraju
|
|
|
Radosław Wolniak
|
Obecnie certyfikują się przede wszystkim kraje zapóźnione
pod względem gospodarczym i społecznym.Od lat 80. XX wieku wdrażane są w na świecie,
Europie i w Polsce systemy zarządzania jakością ISO
serii 9000. Zyskały one ważne miejsce w zarządzaniu
organizacją i uważa się, że pozytywnie oddziałują
na funkcjonowanie firmy oraz całej gospodarki
poprzez uporządkowanie procesów organizacyjnych,
zastosowanie całościowego, holistycznego podejścia
w zarządzaniu oraz oparcie się na liczbowych,
konkretnych wskaźnikach. W niniejszej publikacji
spróbowano podejść do problematyki wdrażania
systemów zarządzania jakością od strony wpływu
na ten proces zmiennych społecznych takich jak
kultura organizacyjna.
We współczesnych naukach o jakości przyjmuje
się bowiem, że na jakość składają się aspekty ekonomiczne,
techniczne i społeczne. Wytwarzanie towarów
wysokiej jakości wymaga zrozumienia relacji
jakie zachodzą między tymi trzema aspektami jakości
zarówno od strony makro jak i mikroekonomicznej.
W niniejszej publikacji zwrócono uwagę zwłaszcza
na podejście systemowe i dokonano próby analizy czy
na wdrażanie podejścia systemowego w zarządzaniu
jakością mają wpływ tak zwane wymiary kulturowe.
W analizie posłużono się wymiarami kulturowymi
zidentyfikowanymi przez G. Hofstede.
W publikacji przeprowadzona zostanie analiza
w zakresie wpływu wspomnianych wymiarów kultu-
Wyniki prowadzonych przez autora analiz dotyczących związku
poszczególnych wymiarów kulturowych zidentyfikowanych przez
G. Hofstede a zarządzaniem jakością zostały omówione przez autora
niniejszej publikacji na łamach kilku publikacji na łamach Problemów
Jakości. W nich można znaleźć szczegółowe informacje o wymiarach
kulturowych według G. Hofstede, które nie będą w tym miejscu
powtarzane. Zainteresowane osoby można odesłać do ich treści:
Wolniak R.: Orientacja indywidualistyczno-kolektywistyczna a wykorzystanie
narzędzi pracy zespołowej, "Problemy Jakości", nr 5, 2009,
s. 21-25[...]
|
|
|
|
Normy ISO w budowlanym procesie inwestycyjnym
|
|
|
Andrzej Buszko Saturnin Fadrowski
|
Każda decyzja o wdrożeniu systemu zarządzania jakością
niesie za sobą zmiany w organizacji.
Andrzej
Buszko
Saturnin
Fadrowski
Funkcjonujące w sektorze usług budowlanych
podmioty gospodarcze zmuszone są do nawiązania
ostrej walki konkurencyjnej. Krajowe przedsiębiorstwa
wykonawcze nie tylko napotykają na rywalizację
lokalnych firm, ale bardzo często konkurują na
rynku zleceń z zagranicznymi, silnymi pod względem
organizacyjnym oraz posiadanych zasobów,
koncernami. Jednocześnie zmienia się środowisko
działania. Klienci usług budowlanych (wśród nich
przede wszystkim inwestor) poszukują przedsiębiorstw,
które są w stanie zrealizować inwestycję
szybko, relatywnie tanio i o wysokiej jakości. Wymagania
jakościowe stają się coraz bardziej istotnym,
wręcz podstawowym, kryterium oceny podmiotów
w sektorze usług budowlanych. Powszechnie
zwraca się uwagę nie tylko na bieżące wykrywanie
błędów, ale bardziej na ich zapobieganie. Takie
podejście stało się przyczyną poszukiwania rozwiązań
kompleksowych, umożliwiających wcześniejsze
wykrywanie powstających nieprawidłowości.
Już na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w szeregu
krajów podjęto próby porządkowania podejścia do
jakości. Efektem tego stało się opracowywanie własnych
rozwiązań przyjmujących postać norm dotyczących
systemu jakości i zalecały ich stosowanie
w określonych dziedzinach gospodarki . W 1987
roku Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna
(ISO International Standard Organization) będąca
ogólnoświatową federacją krajowych organizacji
normalizacyjnych, zajęła się opracowaniem ujednoliconego
zestawu norm, co w konsekwencji doprowadziło
do powstania norm serii ISO 9000 . Rezultatem
stosowania powyższej zasady było pierwsze
wydanie w 1994 roku norm serii ISO 9000. Norma
Qi G.Y., Shen L.Y., Zeng S., Ochoa J. Jorge. The drivers for
contractors’ green innovation: an industry perspective. Journal of
Cleaner Production 10 2010 str. 86
W. Sokołowicz, A Strzednicki, ISO S[...]
|
|
|
|
Prawo konsumenta do informacji w usługach turystycznych
|
|
|
Krzysztof Zymonik
|
Prawo informacyjne dość często ulega wypaczeniu
na skutek sprzedaży turystom usług, których jakość
nie spełnia ich oczekiwań.Współczesny rynek został ukształtowany przez
wzajemne stosunki zachodzące pomiędzy przedsiębiorcami
a konsumentami. Każdego dnia zawierają
oni ze sobą tysiące umów. Przedmiotem wielu z nich
są różnorakie usługi. Związane jest to m.in. z dynamicznym
rozwojem sektora usług, w tym usług
turystycznych. Trzeba jednak mieć na względzie,
że rynek usług turystycznych jest bardzo związany
z sytuacją polityczno-gospodarczą krajów, co rzutuje
na przewidywalność i ryzyko podejmowanych
decyzji zarówno ze strony konsumenta-turysty, jak
i przedsiębiorcy.
Kluczowym problemem w relacjach przedsiębiorca-
konsument była, jest i będzie wiedza o sprzedawanym
oraz nabywanym produkcie, a także o jego
pełnej specyfikacji. Podobnie dzieje się podczas
procesu zawierania kontraktów na usługi turystyczne.
Organizacje gospodarcze z branży turystycznej
mają z reguły szeroką wiedzę o otoczeniu, w którym
działają i podejmują strategiczne decyzje związane
ze swoim przedsiębiorstwem.
Konsumenci usług turystycznych zaś, będąc bierną
stroną rynku, zazwyczaj nie dysponują dostateczną
wiedzą o zasadach i unormowaniach nimi
rządzących. Baczna obserwacja zjawisk zachodzących
podczas zawierania umów sprzedaży potęguje
przekonanie o bardzo powierzchownej wiedzy
konsumenckiej w tym zakresie. To w tym obszarze
złamanie informacyjnego prawa konsumenta
do produktu, jakim jest usługa, może skutkować
poważnymi konsekwencjami m.in. w postaci utraty
zaufania do niesolidnego kontrahenta, a co gorsze
- zagrożeniem zdrowia, a nawet życia niedoinformowanego
konsumenta-turysty.
Pomimo, że branża turystyczna może stanowić
niepowtarzalną szansę dla niejednego usługodawcy
na ugruntowanie swojej pozycji rynkowej, wielu
z nich nie przykłada odpowiedniej wagi do jakości
świadczonych przez siebie usług, nie wywiązując
się przy tym z obowiązku informacyjn[...]
|
|
|
|
Propozycja uniwersalnej jednostki jakości
|
|
|
Romuald Kolman
|
Rozważając problematykę miary jakości, w publikacji
[1] wyeksponowano dwa obszary określania
poziomu jakości:
1) obszar przemian energetyczno - jakościowych,
2) obszar metodyczny inżynierii jakości.
W zrealizowanych badaniach stwierdzono, że
obszar 1) nie jest uniwersalny, gdyż:
zawężone są możliwości wyznaczania wartości
energii wkładu i wyniku przemiany,
w przypadkach stosowania ocen energia wkładu
i wyniku nie jest uchwytna.
Należy więc skierować zainteresowanie na obszar
drugi.
Jako bazę wyjściową przyjęto interpretacyjny
wzorzec stanów pokazany na rys. 2 w opracowaniu
[1].
Jednostka jakości powinna być nazwana kwal
gdyż nazwa ta pochodzi od słów:
qualitas (łacińskie) jakość,
kwalitologia - wiedza o jakości,
kwalifikowanie - wyznaczanie ilości jakości.
Przyjęto następującą podstawową definicję:
JEDNOSTKA JAKOŚCI - najmniejsza wartość
równa jedności i jej odpowiednim krotnościom (do
dziesięciu) potrzebna do uznania spełnienia wymagań
przez pojedyncze kryterium jakości.
Jest to jeden kwal wol[...]
|
|
|
|
Psychologia zarządzania w efektywnym wdrażaniu systemów jakości
|
|
|
Maria Janina Broniewska
|
Naruszenie kontraktu psychologicznego może mieć ważne
konsekwencje ekonomiczne.Teorie psychologiczne i wiedza o praktycznym
ich zastosowaniu mogą i powinny stanowić narzędzie
służące do celowego i efektywnego wpływania
na zachowania ludzi w organizacjach, dlatego
wydają się być istotne dla kadry kierowniczej każdej
organizacji. Zadaniem kierownika organizacji
jest bowiem powodowanie realizacji zamierzonych
celów. Wykonanie tego nie byłoby jednak możliwe
bez posiadania umiejętności interpersonalnych
wskazywanych zarówno w psychologii jak i w nauce
o zarządzaniu jako podstawowe źródło sukcesu kierownika
w sprawnym zarządzaniu firmą i ciągłym
doskonaleniu prowadzonych działań zmierzających
do optymalnej realizacji celów.
Założenie to jest tym bardziej słuszne w firmach
wdrażających filozofię TQM (Total Quality Management)
- zarządzania przez jakość. W polskich
realiach najczęściej zadanie to realizowane jest
poprzez zdobycie certyfikatu na zgodność z wymaganiami
normy ISO 9001, a następnie poprzez
przystąpienie do konkursu Polskiej Nagrody Jakości
- PNJ. Na zasady TQM opisane w normie i w regulaminie
PNJ wskazano w tab. nr 1. Wiedza psychologiczna
wydaje się być najbardziej przydatna przy
realizacji punktów: "przywództwo", "satysfakcja
zatrudnionych", "satysfakcja klientów", "zarządzanie
ludźmi" i "wzajemne korzystne powiązania
dostawców".
Na przydatność umiejętności interpersonalnych
wynika również z przesłania komitetu PNJ,
w którym zaznaczono, że zarządzanie przez jakość
- ZPJ "jest filozofią kształtującą pozytywne relacje
(…) pomiędzy kierownictwem i pracownikami oraz
pomiędzy przedsiębiorstwem i społeczeństwem (…).
Zarządzanie przez jakość jest więc nową filozofią
społeczną, która swoją ideą obejmuje całą sferę
dotyczącą zarządzania" (www.pnj.pl).
Dokonana tu zostanie próba wskazania tych działów
psychologii, z których kierownik może czerpać
informacje niezbędne do zarządzania i wdrażania
filozofii cią[...]
|
|
|
|
Wiadomości w głowie i na głowie
|
|
|
Ewa GÓRSKA
|
ZZ piątej księgi "Dziejów" napisanej w V w. p.n.e. przez greckiego historyka
Herodota dowiadujemy się o ciekawym fortelu, do jakiego uciekł się jeden
z władców, aby w tajemnicy przed wrogiem przekazać ważną wiadomość.
Rzecz działa się w państwie perskim w 500 r. p.n.e. Niejaki Aristagoras, władca
Miletu, miasta poddanego Persom, myślał nad wywołaniem buntu wśród poddanych
Persom Greków. O tym samym myślał
Histiajos, teść Aristagorasa, były tyran
Miletu, przebywający jako królewski
zakładnik w Suzie, jednej ze stolic Persji.
Nie mogąc inaczej wysłać do Miletu
zachęty do buntu, kazał ogolić głowę
swemu najwierniejszemu niewolnikowi
i wytatuował na niej wiadomość. Gdy
włosy odrosły, wysłał niewolnika do Aristagorasa, nie mówiąc mu nic nad to, iż
Aristagoras ma go ostrzyc i obejrzeć głowę. W ten sposób, w tajemnicy przed Persami,
do Aristagorasa dotarła informacja, dzięki której zdołał nakłonić mieszkańców Miletu
do powstania. Wydarzenie to zapoczątkowało, tzw. wojny perskie, znane z bitew pod
Maratonem i Termopilami.
Od opisywanych czasów, techniki przekazywania informacji na odległość znacznie
się zmieniły. Coraz częściej komunikujemy się[...]
|
|
|
|
Z PRASY ZAGRANICZNEJ
|
|
Poprawa wyników biznesowych
w sektorze bankowym poprzez
wykorzystanie orientacji projakościowej
S. Mehra, A.D. Joyal, M. Rhee, On adopting quality orientation as an operations
philosophy to improve business performance in banking services,
International Journal of Quality & Reliability Management, 9/2011).W ramach każdej ze współczesnych koncepcji
zarządzania podejmowane są działania zmierzające
do wykazania ich skuteczności, a tym samym użyteczności.
W tym kontekście interesujące są wyniki
badań, których autorami są Satish Mehra, Aaron D.
Joyal oraz Munsung Rhee. Poddali oni koncepcję
zarządzania jakością (którą nazywają orientacją projakościową)
oryginalnej analizie. Jak sami zauważyli:
"wiele wcześniejszych badań rozpoznawało
relacje zachodzące pomiędzy jakością, a wynikam[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
