ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2012-1 |
| |
|
|
Prenumerata
|
Analiza porównawcza zamiany opraw sodowych na oprawy LED w oświetleniu drogowym
|
|
Wiesława Pabjańczyk  Zbigniew Gabryjelski Przemysław Markiewicz Roman Sikora
|
Obecnie na rynku krajowym występuje wiele różnych typów
opraw LED przeznaczonych do oświetlenia drogowego.
Oferowane są one jako energooszczędne zamienniki dla
tradycyjnych opraw drogowych do wysokoprężnych lamp
sodowych. Producenci podkreślają zalety opraw LED, takie
jak: duża trwałość (sięgająca nawet 100 tys. godzin), coraz
wyższa skuteczność świetlna diod LED, możliwość uzyskania
światła białego o barwie ciepłej i chłodnej, niewrażliwość na
wstrząsy, uzyskiwanie pełnego strumienia świetlnego zaraz
po włączeniu, brak wrażliwości na częste włączanie i wyłączanie,
uzyskiwanie światła kierunkowego bez konieczności
stosowania odbłyśników itp. Rzadziej mówi się o wadach
opraw LED, m.in. o zależności skuteczności świetlnej od
warunków środowiskowych, a szczególnie od temperatury
zewnętrznej [3] oraz niekorzystnym oddziaływaniu na
sieć zasilającą w postaci generacji wyższych harmonicznych
prądu.
Coraz częściej spotyka się już oprawy LED o akceptowalnym
poziomie zaburzeń generowanych do sieci zasilającej, co wynika
głównie z poprawy jakości zasilaczy, stanowiących integralną
część opraw. Ponadto cena takich opraw jest wyższa od cen tradycyjnych
opraw drogowych.
W artykule przedstawiono analizę porównawczą parametrów
oświetleniowych na określonej drodze z oprawami sodowymi i różnymi
typami opraw LED, dostępnych na rynku krajowym. Analizę
przeprowadzono na podstawie obliczeń symulacyjnych oświetlenia
w programie DIALux, wykorzystując bryłę fotometryczną
określoną dla tych opraw w Laboratorium Fotometrycznym Instytutu
Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej. Porównano również
wyniki badań parametrów elektrycznych dla rozważanych opraw,
pomierzonych za pomocą analizatora jakości energii elektrycznej
TOPAS 1000.
Analiza parametrów oświetleniowych
Przyjęt[...]
|
|
|
|
Badania ochronników napięciowych przy dużej prędkości wiatru
|
|
Hoffarth S.: Speedy protection. ABB surge
arresters for rail applications at formulaone
speed and beyond. ABB Review 2011
nr 2. Opracował - Witold Bobrowski.
Rynek szybkich kolei żelaznych rozwija
się bardzo szybko. Zgodnie z danymi międzynarodowej
unii kolejowej (UIC - Union
Internationale des Chemins de fer) sieć
szybkich kolei na świecie wzrośnie - w ciągu
najbliższych dziesięciu lat - z obecnych
13 tys. km do 30 tys. km. Wzrosną również
wymagania, zarówno w stosunku do samych
pociągów, jak i ich wyposażenia.
Wyposażenie montowane na zewnątrz
taboru musi być przystosowan[...]
|
|
|
|
Badanie rozwoju stacji transformatorowo-rozdzielczej 110 kV/SN w warunkach losowych
|
|
|
Jerzy Marzecki
|
Badanie rozwoju sieci rozdzielczej w okresie T = 5-15 lat ze
względu na nowoczesne rozwiązania stacji elektroenergetycznych
(miniaturyzacja urządzeń rozdzielczych, postęp w technice
transformatorowej, prefabrykacja), nowe przekroje sieci
SN i 110 kV oraz optymalną lokalizację stacji 110 kV/SN
jest słuszne i uzasadnione. Niepewność określenia obciążenia
stacji transformatorowo-rozdzielczych 110 kV/SN ma
największy wpływ na wyniki prognozowania rozwoju sieci
rozdzielczej i dlatego opracowana metoda badania rozwoju
stacji eksponuje ten problem.
Formalny model zadania optymalnego rozwoju GPZ (RPZ)
Badania ogranicza się do typowej struktury stacji transformatorowo-
rozdzielczej 110 kV/SN dwutransformatorowej jako modelu
podstawowego. Przyjmuje się, że struktura stacji w roku t jest określona
przez a(t) = a (v, m, n), gdzie m, n są typami zainstalowanych
transformatorów, v - etap rozwoju. Ze względu na ograniczoną liczbę
produkowanych (różnych w sposób istotny) typów transformatorów
zamiast typu transformatora używa się jego mocy znamionowej.
Zbiór możliwych struktur stacji (N = 13) wygląda następująco (podaje
się moce znamionowe transformatorów 110 kV/SN w MVA):
(0, 16), (16, 16), (16, 20), (20, 20), (20, 25), (25, 25), (25, 31,5),
(31,5, 31,5), (32, 32), (32, 40), (40, 40), (40, 63), (63, 63).
Dopuszczalne struktury sieci numeruje się w kolejności rosnącej
sumy znamionowych mocy transformatorów i dalej strukturę oznacza
się używając tego numeru (oznaczenie a(t)), który jednoznacznie
określa moce znamionowe i inne parametry struktury. Zmienną
decyzyjną jest wektor
(1)
gdzie: ti - moment i-tej wymiany transformatora, ai (t) - numer
struktury po i-tej wymianie.
Ze względu na założenie, że struktura stacji może być wymieniona
tylko na strukturę o wyższej mocy, wygodniejszy jest następujący
(równoważny) opis zmiennej decyzyjnej
(2)
gdzie: tu - moment wymiany struktury stacji (u - 1) na strukturę u,
jeśli np. tu = tu +1, oznacza to[...]
|
|
|
|
Dane statystyczne o śmiertelnych wypadkach porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009
|
|
|
Lech Danielski Piotr Danielski
|
Przedstawione w artykule dane obrazują stan bezpieczeństwa
elektrycznego w Polsce w latach 2005-2009. Nawiązują one
do danych zawartych w artykule przedstawionym w Wiadomościach
Elektrotechnicznych w 1978 r. [1] oraz w referatach
przedstawianych na konferencjach organizowanych przez
Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej w Łodzi
w 1987 r. [2], a także we Wrocławiu [3-5]. Podobnie jak w latach
ubiegłych przedstawione w artykule dane liczbowe zostały
zaczerpnięte z danych statystycznych Głównego Urzędu
Statystycznego [7].
Od 1997 r. informacje o zgonach spowodowanych porażeniem
prądem elektrycznym są oparte na danych statystycznych o zgonach
według przyczyn, opracowanych zgodnie z Międzynarodową
Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych,
obowiązującą po X rewizji w Polsce od 1997 r. Po analizie tej
klasyfikacji, korzystając z pomocy pracowników GUS ustalono
(już przy opracowywaniu referatu w 2001 r.), że zgony w wyniku
porażenia prądem elektrycznym można zaklasyfikować do trzech
grup przyczyn:
- W85 - narażenie na linie transmisyjne prądu elektrycznego,
- W86 - narażenie na inny określony prąd elektryczny,
- W87 - narażenie na inny nieokreślony prąd elektryczny.
Każdemu wypadkowi śmierci przypisano również dodatkowe informacje
pozwalające na ustalenie miejsca narażenia:
- 0 - dom,
- 1 - instytucja mieszkalna,
- 2 - szkoła, inna instytucja i urząd administracji publicznej,
- 3 - miejsce uprawiania sportu i gimnastyki,
- 4 - ulica i autostrada,
- 5 - miejsce handlu i usług,
- 6 - teren przemysłowy i budowlany,
- 7 - gospodarstwo rolne,
- 8 - inne określone miejsce,
- 9 - miejsce nieokreślone.
Wyciąg z tej klasyfikacji, dotyczący porażeń prądem elektrycznym,
przedstawiono w tabeli I.
W tabeli II i na rysunku 1 przedstawiono zebrane informacje dotyczące
wypadków w okresie 2005-2009. Z analizy tych danych
wynika, że przy ustalaniu przyczyn i miejsca wypadków bardzo
często nie podawano dokładnych in[...]
|
|
|
|
Hybrydowe koewolucyjne podejście do optymalizacji pracy elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych w stanach awarii
|
|
|
Sylwester Filipiak
|
Awarie elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych nie
zawsze muszą prowadzić do przerw w dostawach energii
elektrycznej odbiorcom zasilanym z tych sieci. Czas przywracania
dostaw energii w stanach awarii sieci dystrybucyjnych
energii elektrycznej zależy od struktury oraz
konfiguracji układu sieci oraz wyposażenia w urządzenia
rozdzielcze i automatykę sieciową [1, 2]. Jeżeli infrastruktura
sieci na to pozwala, operator sieci może dokonać
czynności łączeniowych wprowadzających zmiany w konfiguracji
pracy sieci.
W sytuacji wielu możliwych wariantów zmian w konfiguracji
sieci, poszukiwanym wariantem jest ten, który umożliwi przywrócenie
dostaw energii dla możliwie jak największej liczby
odbiorców sieci w możliwe krótkim czasie. Problem ten można
przedstawić jako zadanie wielokryterialnej optymalizacji typu
transportowego. Zastosowanie klasycznych metod programowania
całkowitoliczbowego do rozwiązania problemu wyznaczania
zastępczych poawaryjnych konfiguracji sieci nie jest możliwe ze
względu na rozmiar zadania. W literaturze [3-5] można odnaleźć
próby wykorzystania do rozwiązania tego zadania metod opartych
na heurystycznych algorytmach poszukiwania. Ich wykorzystanie
jest jednak ograniczone do obliczeń realizowanych dla sieci o stosunkowo
niedużej liczbie węzłów analizowanych sieci. W takich
przypadkach mogą być stosowane założenia ograniczające przestrzeń
rozwiązań, co redukuje proces obliczeniowy, ale w konsekwencji
powoduje odszukiwanie rozwiązań suboptymalnych.
W literaturze [3, 5-7] dotyczącej tego rodzaju problematyki
można znaleźć próby rozwiązania tego problemu przy wykorzystaniu
algorytmów genetycznych i ewolucyjnych. Zaletą zastosowania
tego rodzaju algorytmów jest możliwość ich wykorzystania
przy dużej liczbie zmiennych decyzyjnych oraz złożonym opisie
funkcji celu i warunków ograniczających. Autor zaproponował
wykorzystanie do rozwiązania rozpatrywanego problemu metody
wykorzystującej hybrydowy algorytm koewolucyj[...]
|
|
|
|
II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna"
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna
poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej
oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych.
Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych
i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd
rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości
energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się
w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji
była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi
były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny
Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds.
Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób,
które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb[...]
|
|
|
|
IV Lubelskie Targi Energetyczne ENERGETICS 2011
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
W Centrum Targowo-Wystawienniczym
Międzynarodowych Targów Lubelskich
odbyły się w dniach od 15 do 17 listopada
2011 r. Targi Energetyczne ENERGETICS.
Swoje wyroby prezentowało ponad 100 wystawców
polskich i zagranicznych. Patronat
nad targami objęli: wojewoda lubelski, marszałek
województwa lube[...]
|
|
|
|
Krzem jest kluczem w produkcji tanich lamp typu LED
|
|
Stevenson R.: Silicon is Key Quest for $5
LED Lightbulb. Bridgelux process grows
gallium-nitride on high-volume silicon
wafers. IEEE Spectrum (US) 2011 June.
Opracował - Witold Bobrowski.Lampy zbudowane z diod świecących
typu LED są dwa razy bardziej wydajne
niż kompaktowe lampy fluorescencyjne. Są
dużo trwalsze i wolne od rtęci. Jednak wysokie
ceny wstrzymują ich sprzedaż. Lampa
wykonana z diod LED o mocy 40 watów
kosztuje ok. 20 dol., a odmiana 60-watowa
odpowiednio więcej. Bariera cenowa
wstrzymująca masowe wprowadzanie tych
l[...]
|
|
|
|
Kto za to odpowiada?
|
|
Brandston H.M.: Opinion: Who is in
charge? Lighting Research&Technology
3/2011. Opracował - Piotr Pracki.
Jest dla mnie oczywiste, że politycy kierują
projektowaniem systemów oświetleniowych.
Ludzie odpowiedzialni za oświetlenie,
od których jesteśmy zależni, nie są
kontrolowani, bo de facto nie doszłoby do
zakazu produkcji żarówek przeznaczonych
do ogólnych celów oświetleniowych. Ernest
Benn, brytyjski publicysta urodzony
w 1875 r. powiedział, że: polityka, to sztuka
poszukiwania kłopotów, znajdowania
ich niezależnie od tego czy istnieją czy nie,
niewłaściwego ich diagnozowania i nieodpowiedniego
leczenia.
Przed dokładnie takim dylematem znajdujemy
się także i dzisiaj. Nasze umiejętności
wykorzystywania profesjonalnej oceny sytuacji
zostały przejęte przez ustawodawców.
Niewiele wskazuje na to, że rezultatem
będzie redukcja zużycia energii, a z całą
pewnością nie zostanie rozwiązany problem
globalnego ocieplenia.
Globalne ocieplenie, rozwój zrównoważony
itp. są w centrum uwagi, by uświadomić
nam, że powinniśmy poszukiwać rozwiązania
chroniącego naszą planetę. Dyplomatyczne
konferencje zwoły[...]
|
|
|
|
Michał Doliwo-Dobrowolski (1862-1919)
|
|
|
Romuald Nowakowski Piotr Szymczak
|
Michał Doliwo-Dobrowolski urodził się 2 stycznia 1862 roku
w Gatczynie pod Petersburgiem. Jego ojciec Józef Dobrowolski
herbu Doliwa (jest to zarówno nazwa polskiego herbu rodowego
jak i nazwisko) pełnił funkcję dyrektora szkoły zawodowej.
W roku 1872 Michał Doliwo-Dobrowolski zamieszkał z rodzicami
w Odessie, gdzie w 1878 roku ukończył szkołę realną. Mając
16 lat, podjął studia na cieszącym się uznaniem Wydziale Chemii
politechniki w Rydze. Językiem wykładowym w tej prywatnej
uczelni był niemiecki, a jedną z najliczniejszych grup etnicznych
stanowili Polacy z Łotwy, Estonii i Litwy. W 1883 roku został
nagrodzony za ogniwo galwaniczne eksponowane na Międzynarodowej
Wystawie Elektrotechnicznej w Wiedniu. Certyfikat tej
nagrody podpisał wybitny fizyk - prof. Josef Stefan.
W 1881 roku wyjechał do Niemiec, gdzie podjął studia w Wyższej
Szkole Technicznej w Darmstadt w Hesji. Uczelnia ta - zaliczana
do najstarszych i czołowych politechnik europejskich - cieszyła się
wówczas (także obecnie) zasłużoną sławą, toteż znaczny procent jej
studentów stanowili cudzoziemcy, w tym obywatele Cesarstwa Rosyjskiego,
a także wielu Polaków. W 1884 roku Dobrowolski ukończył
na tej politechnice (utworzony jako pierwszy w świecie) Wydział
Elektryczny, zorganizowany przez prof. Erazmusa Kittlera. Po
studiach przez trzy lata pracował jako jego asystent, prowadząc wykłady
z elektrochemii w zastosowaniach do galwanoplastyki i metalurgii.
Wykłady te cieszyły się dużym uznaniem studentów. Bezpośrednio
po rezygnacji z pracy u prof. Kittlera wyjechał w 1887 roku
do Odessy, gdzie zawarł związek małżeński z Greczynką Kornelią
Tumba. Po powrocie do Niemiec (z polecenia prof. Kittlera) podjął
pracę w Deutsche Edison-Gesellschaft fűr angewandte Elektricität
- DEG, przemianowan[...]
|
|
|
|
Modelowanie warystorów niskonapięciowych instalowanych w sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia
|
|
|
Tomasz Kuczyński
|
W ostatnim okresie nastąpił gwałtowny rozwój komputerowych
metod symulacji zjawisk zachodzących w sieciach
elektroenergetycznych. Tworzone są różnorodne modele matematyczne
elementów sieci elektroenergetycznej, w tym także
urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protection
device). Dokładna analiza działania ochronnego warystorowych
SPD jest trudnym zadaniem, gdyż w odwzorowywanym
modelu numerycznym należy uwzględnić zarówno jego
właściwości statyczne jak i dynamiczne [7, 9].
Wykorzystując silnie nieliniową charakterystykę napięciowoprądową
możemy zamodelować właściwości statyczne warystora,
natomiast znacznie trudniej jest uwzględnić jego właściwości dynamiczne.
W ostatnich latach powstało dużo prac na temat właściwości
ochronnych warystorów oraz zostały zaproponowane
różnorodne modele do zastosowań w obliczeniach numerycznych
zjawisk zachodzących w sieciach elektroenergetycznych średnich
i wysokich napięć. Znacznie mniej publikacji dotyczy modelowania
stanów nieustalonych w sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia.
Uwzględniając ten fakt, podjęto próbę porównania najczęściej
stosowanych modeli matematycznych, warystorowych SPD stosowanych
w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych.
Modelowanie warystorów niskonapięciowych
Do analizy działania ochronnego warystorowych urządzeń do
ograniczania przepięć w sieci elektroenergetycznej niskiego [...]
|
|
|
|
Ocena wielokryterialna możliwości przyłączania jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznej średniego napięcia
|
|
|
Krzysztof Marszałkiewicz Ireneusz Grządzielski Andrzej Trzeciak
|
Z aktualnych zapisów ustawy Prawo energetyczne (PE) [1]
- nowelizacja z 8 stycznia 2010 r. - wynika, że dla III grupy
przyłączeniowej (powyżej 1 kV) jest wykonywana ekspertyza
przyłączeniowa dla jednostek wytwórczych o mocy powyżej
2 MW. Dla urządzeń o mocy mniejszej (typowej np. dla elektrowni
i elektrociepłowni biogazowych) wydanie warunków
przyłączenia nie wymaga ekspertyzy. Stosowane przez operatorów
sieci dystrybucyjnej kryterium przyłączenia (znane
jako kryterium "20") zapisane jest w IRiESD operatorów.
W obowiązującej IRiESD z 2008 r. [2] w ENEA Operator zapisano,
że moc zwarciowa w miejscu przyłączenia jednostek wytwórczych
do sieci dystrybucyjnej powinna być przynajmniej 20 razy większa
od ich mocy przyłączeniowej dla III grupy przyłączeniowej. Bezpośrednie
stosowanie kryterium "20" powoduje sporo nieporozumień
i dlatego w ENEA Operator od ponad roku wykonywane są indywidualne
oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do
sieci dystrybucyjnej SN GPZ.
Ocena możliwości przyłączenia źródeł wytwórczych
do sieci SN na podstawie kryterium "20"
- założenia do oceny wielokryterialnej
Kryterium "20" a zmiany napięcia w miejscu przyłączenia
źródeł
Tylko w przypadku gdy występuje jeden bezpośredni punkt
przyłączenia PCC (point of common coupling) przedmiotowego
źródła/źródeł do sekcji szyn SN GPZ-u, zmianę napięcia można
ocenić za pomocą wskaźnika kkG - stosunku mocy zwarcia S"kP
w punkcie PCC, przy minimalnej konfiguracji sieci dystrybucyjnej
i maksymalnej mocy przyłączanego źródła/źródeł SG max
(1)
Można udowodnić, że względna zmiana napięcia w PCC jest odwrotnością
zależności (1)
(2)
Dla zachowania odpowiednich poziomów napięć przy rozruchach
silników i generatorów asynchronicznych zakładano, że dopuszczalne
maksymalne zmiany napięcia w PCC nie mogą przekraczać
5% U co oznacza, że
(3)
wtedy kkG ≥ 20
max
"
G
kP
kG S
k = S
kP kG
G
P S k
U S 1
"
max
max = =
20
5% czyli 1 max max P P[...]
|
|
|
|
Projektowanie obwodów wtórnych stacji SN z wykorzystaniem standardu IEC 61850
|
|
|
Adam Haraziński
|
IEC 61850 jest normą dotyczącą standardu określającego zasady
automatyzacji podstacji elektroenergetycznych. Od czasu
wprowadzenia technologii systemów mikroprocesorowych do
konstrukcji zespołów zabezpieczeniowych i w dalszej konsekwencji
powstania jednostki komunikującej się z systemem
nadrzędnym typu SCADA, powstał problem akwizycji danych
w systemach elektroenergetycznych, kompatybilności połączeń,
szybkości i pewności przesyłu danych. W ślad za technologiami
stosowanymi w sterownikach PLC i innych urządzeniach
sterowanych systemami mikroprocesorowymi, w celu
unifikacji połączenia i wymiany danych znormalizowano łącza
komunikacyjne i protokoły komunikacji. Powstała wtedy normalizacja
opierała się na istniejących technologiach i ewentualnych
prognozach, ale bez bazy doświadczeń eksploatacyjnych
(których wtedy jeszcze nie było). Czas pokazał, że istnieje wiele
problemów, które nie zostały rozwiązane na bazie oferowanych
dotychczas zabezpieczeń. W dalszej części artykułu zostaną zasygnalizowane
jedynie trzy z nich, których rozwiązanie niesie
ze sobą oferta urządzeń zgodnych ze standardem IEC 61850.
Szybkość działania - standard IEC 61850 nie opisuje jednoznacznie
technologii komunikacji, jednakże ze względu na wymogi techniczne,
tylko technologia Ethernet jest w stanie spełnić wymogi co do szybkości
przesyłu danych. Urządzenia realizujące komunikację według IEC 61850
są równie szybkie lub szybsze od pozostałych stosowanych w energetyce.
Należy jeszcze dodać, że standard IEC 61850 jest tak skonstruowany,
że może w przyszłości bazować na innej jeszcze szybszej sieci niż
Ethernet, jeśli taka powstanie. Gwarantuje to najlepsze osiągi w zakresie
szybkości przesyłania danych na dzisiaj i w przyszłości.
Kompatybilność wymiany danych stanowiła zawsze problem niejednego
projektanta na etapie specyfikacji aparatury przewidzianej
do komunikacji i niejednego użytkownika na etapie modernizacji
istniejącego systemu. Nierzadko komunikacja n[...]
|
|
|
|
Przemysł elektrotechniczny w Polsce w okresie 2005–2010 – przetrwanie kryzysu to nasza specjalność
|
|
|
Janusz Nowastowski
|
Przemysł elektrotechniczny przetrwał pierwszą falę kryzysu
w stosunkowo dobrej formie. Świadczą o tym dane ekonomiczne.
Systematyka gromadzenia danych ulega okresowym
modyfikacjom związanym z całkowitym dostosowaniem naszej
sprawozdawczości do reguł europejskich.
Postęp techniczny i technologiczny powoduje kreowanie nowych
towarów rynkowych, często nieznanych jeszcze kilka lat temu.
Przykładem mogą być odtwarzacze mp3, palmtopy, tablety - urządzenia
łączące telefonię komórkową z internetem i komputerami.
Sprawozdawczość staje przed ciągłą potrzebą modyfikowania zasad
grupowania towarów lub określania nowych rodzajów działalności
gospodarczej. Obecnie w Europie zostały zdefiniowane na nowo
sektory przemysłowe, dla których jest tworzona sektorowa polityka
gospodarcza. Są to: biotechnologia, chemikalia, drzewnictwo,
papiernictwo, poligrafia, górnictwo, metale i minerały, inżynieria
elektryczna EEI, konstrukcja - budownictwo, meble, metrologia
prawna i towary paczkowane, obuwie, pojazdy, przemysł lotniczy
i kosmonautyczny, przemysł morski, obronny, skórzany, spożywczy,
radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe, sektor
ochrony zdrowia - leki, technologie informacyjne i komunikacyjne,
tekstylia i odzież, turystyka, urządzenia ciśnieniowe i gazowe, urządzenia
mechaniczne, zabawki. Taki podział nie do końca odzwierciedla
statystyki. Obecnie polska statystyka prowadzona przez GUS
wyodrębnia:
- Polską Klasyfikację Działalności PKD 2007,
- Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług PKWiU 2008,
- Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego
(PCN).
W PKD 2007 można poszukiwać danych na temat firm mających
w systemie REGON wpisaną określoną działalność. Dział 27.
- Produkcja Urządzeń Elektrycznych zawiera producentów kabli,
transformatorów, silników, AGD, oświetlenia, aparatury i osprzętu.
Należy zdawać sobie sprawę, że firmy często rejestrując działalność
nie przywiązywały wagi do podania właściwego numeru z PKD,
odpowiadają[...]
|
|
|
|
Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. I)
|
|
|
Marcin Jaskólski Agnieszka Kaczmarek
|
Poważne awarie w Three Mile Island i Czarnobylu miały istotny
wpływ na rozwój energetyki jądrowej na świecie, pierwsza
głównie w Stanach Zjednoczonych, druga w Europie. Ostatnia
awaria z 11 marca 2011 r. w elektrowni Fukushima Daiichi
wzmogła lub na nowo obudziła obawy o bezpieczeństwo pozyskiwania
energii na podstawie reakcji rozszczepiania jąder uranu.
I nawet przekonywanie dostawców reaktorów energetycznych,
że dzisiejsza generacja doskonale poradziłaby sobie z sytuacją
zaistniałą w Japonii, zdaje się nie docierać do wielu społeczeństw
świata, czego dowodem są liczne protesty przeciw tej formie
energii, wsparte decyzją rządu Republiki Federalnej Niemiec
o zaprzestaniu pracy wszystkich reaktorów jądrowych w jej
granicach do roku 2020. Z drugiej strony państwa, które podjęły
się budowy elektrowni jądrowych, nie wycofały się z projektów.
W Chinach oznaczałoby to zaprzestanie budowy 21 reaktorów.
W Polsce, mimo niekorzystnego klimatu wokół energii jądrowej,
jest kontynuowany program budowy pierwszej polskiej elektrowni
z reaktorem jądrowym. Być może jest to podyktowane nie najlepszymi
perspektywami dla polskiej elektroenergetyki w kontekście
polityki klimatycznej Unii Europejskiej, której głównym założeniem
jest bezemisyjna produkcja energii elektrycznej w długoterminowym
horyzoncie czasowym (na dziś jest to rok 2050). Abstrakcją wydaje
się wychwytywanie i składowanie CO2 na dużą skalę. Jednocześnie
trudno dziś sobie w Polsce wyobrazić system elektroenergetyczny
wykorzystujący w całości odnawialne źródła energii, bez znaczących
zmian w technologii sterowania i znaczącego postępu w magazynowaniu
energii elektrycznej. Osiągnięcie 20-30% produkcji energii
elektrycznej z OZE w horyzoncie czasowym do 2030 r. będzie dużym
sukcesem, ale należy zastanowić się nad tym, z jakiego typu źródeł
będzie pochodzić pozostała część energii elektrycznej. Pewne nadzieje
pokłada się w gazie z łupków, którego ogromne zasoby w naszym
kraju przewiduj[...]
|
|
|
|
Rozwój fotografii - od chemii do elektroniki
|
|
|
Stefan Gierlotka
|
Z początkiem X w. Arabowie wynaleźli przyrząd do odwzorowywania
obrazów nazwany "camera obscura". Składał się wewnątrz
z czarnej skrzynki, w której na tylnej ścianie była matowa szybka,
a w ścianie przedniej znajdował się maleńki otwór. Wpadające
z zewnątrz promienie światła tworzyły na matówce pomniejszony
obraz obiektu, który przerysowywano. W 1665 r. Johann Zahn
unowocześnił kamerę, wyposażając ją w zestaw soczewek o różnych
ogniskowych oraz zabudował wewnątrz lustro pod kątem
45° dla odwracania obrazu do pozycji poziomej. Matówka
umieszczona na górnej ścianie kamery ułatwiała przerysowywanie
obrazu.
Początki chemii fotograficznej
W 1556 r. włoski alchemik Georg Fabricius zauważył ciemnienie chlorku
srebra pod wpływem światła słonecznego. Niemiecki chemik Johann Heinrich
Schulze w 1727 r. naświetlał na słońcu płytę pokrytą mieszaniną chlorku
srebra z kredą. Otrzymał obraz pierwszej fotografii, której nie potrafił utrwalić.
Szwedzki chemik Charles William Scheele w 1777 r. stwierdził, że poczerniały
na świetle chlorek srebra jest zredukowanym metalicznym srebrem
nierozpuszczalnym w wodzie, a nienaświetlony rozpuszcza się. Pierwszą
trwałą fotografię wykonał w 1816 r. Francuz Joseph Nicephore Niepce, który
spostrzegł, że cienka warstewka płynnego asfaltu syryjskiego na wypolerowanej
płytce cynkowej po wystawieniu na światło twardnieje w miejscach
naświetlonych, zaś w nienaświetlonych, nieutwardzony materiał zmywał się
olejkiem lawendowym. Otrzymany negatyw pokrywano farbą litograficzną
i odciskano na papierze tworząc wydruk. Technika ta nazwana heliografią,
wymagała ośmiogodzinnej ekspozycji światłem słonecznym.
W 1826 r. francuski malarz Louis Jacques Daguerre zaprzyjaźniony
z Niepcem zaczął eksperymenty z fotografią. Miedzianą płytkę pokrył warstewką
jodku srebra wrażliwego na światło. Po 12 godzinach naświetlania
płytkę wywoływał w parach rtęci i utrwalał w kąpieli z cyjanku potasowego.
Daguerre przedstawił powstawanie obra[...]
|
|
|
|
|
|
System zabezpieczeń stacji elektroenergetyczej WN/SN - cyfrowe terminale UTX
|
|
|
Piotr Zięba
|
W artykule zaprezentowano zabezpieczenia do kompleksowego
wyposażania stacji elektroenergetyczej WN/SN.
Firma Computers&Control jest jedyną polską firmą, która
produkuje pełną gamę zabezpieczeń pracujących na stacjach
elektroenergetycznych WN/SN. Jako jedyna światowa
firma ma wszystkie zabezpieczenia pracujące na stacjach
energetycznych WN/SN, komunikujące się poprzez magistralę
CAN-Bus/RS-485, używaną na stacjach i podstacjach
trakcyjnych. Wszystkie patenty, rozwiązania konstrukcyjne
i programowe stosowane w urządzeniach firmy C&C powstały
w firmie i są jej wyłączną własnością.
Wykorzystując dwudziestoletnie doświadczenie w konstrukcji
i produkcji urządzeń automatyki zabezpieczeniowej dla stacji elektroenergetycznych
WN/SN firma aktualnie oferuje klientom rodzinę
cyf[...]
|
|
|
|
Wpływ wielkopowierzchniowych reklam z diodami świecącymi na bezpieczeństwo ruchu drogowego
|
|
|
Krzysztof Wandachowicz Małgorzata Zalesińska Konrad Domke Sandra Mroczkowska Przemysław Skrzypczak
|
W ostatnich latach na całym świecie w reklamach zewnętrznych
powszechnie stosuje się diody elektroluminescencyjne.
Reklamy z diodami świecącymi charakteryzują
się dużą powierzchnią, dużą luminancją i bardzo dynamiczną
zmianą wyświetlanych obrazów. Reklamy instalowane
w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie
dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W artykule przedstawiono
wymagania stawiane tego typu reklamom oraz
wyniki pomiarów wybranych reklam znajdujących się na
terenie Poznania.
Wraz z rozwojem technologii diod świecących w naszych miastach
pojawiły się wielkopowierzchniowe reklamy zbudowane
z diod elektroluminescencyjnych. Kierowcy samochodów, autobusów
i pojazdów szynowych skarżą się, że szczególnie wieczorem
i w nocy bardzo jaskrawa powierzchnia reklam znajdujących się
w ich polu widzenia powoduje dyskomfort i przeszkadza w realizacji
normalnych zadań związanych z kierowaniem pojazdem. Reklamy
instalowane w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie
dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zapisy obowiązujących norm
dotyczących oświetlenia zewnętrznego i oświetlenia drogowego nie
przedstawiają wymagań odnoszących się jednoznacznie do tego
typu reklam. Nie uwzględnia się położenia reklamy względem obserwatora,
jej wielkości kątowej, odległości od głównego kierunku
obserwacji oraz dynamicznej zmiany luminancji związanej z wyświetlanymi
obrazami. W artykule opisano wymagania stawiane
tego typu reklamom, przyjęte przez samorządy lokalne oraz organizacje
rządowe w państwach, w których problem reklam został już
zauważony. Przedstawiono wyniki pomiarów parametrów fotometrycznych
i geometrycznych wybranych reklam występujących na
terenie Poznania [17].
Przegląd przepisów krajowych
Normy oświetleniowe związane z oświetleniem miejsc pracy na
zewnątrz [1] oraz z oświetleniem drogowym [2] nie uwzględniają
wymagań dla wielkopowierzchniowych reklam z diodami świecącymi
jako obiektów wpływających na bezpieczeństwo w ruchu
[...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA
|
|
AutoCAD 2011+
Andrzej Jaskulski: AutoCAD
2011/LT2011+. Kurs projektowania parametrycznego
i nieparametrycznego 2D i 3D.
Wersja polska i angielska. Wydawnictwo
Naukowe PWN, Warszawa 2011.W rozdziale Koncepcja i zawartość podręcznika
czytamy: (…) Program zawartego
w podręczniku kursu został dobrany w taki
sposób, aby po jego przerobieniu Czytelnik
był w stanie zrealizować samodzielnie,
bez konieczności dodatkowego szkolenia,
wszystkie etapy parametrycznego i nieparametrycznego
projektowania 2D i 3D, począwszy
od przygotowania stanowiska pracy
aż do wykreślenia w dowolnej podziałce
rysunkowej gotowego projektu dowolnej
branży.
Podręcznik może być stosowany zarówno
na kursach zorganizowanych, jak i do
samodzielnej nauki. Od Czytelnika nie jest
wymagane specjalistyczne przygotowanie.
Większość materiału stanowią ćwiczenia.
Na wstępie omówiono koncepcję i zawartość
podręcznika oraz zastosowane oznaczenia.
W trzech głównych częściach książki
w poszczególnych rozdziałach podjęto
następujące zagadnienia:
Część I. Nieparametryczne projektowanie
2D: podstawy środowiska AutoCAD, instalacja
plików dodatkowych, wybrane operacje
konfiguracyjne, tworzenie nowego projektu,
podstawy zarządzania szablonami, współrzędne
2D punktów, śl[...]
|
|
|
|
Wyzwania dla energetyki
|
|
Owens D., Roques F., White A.: The Search
for Certainty. Electric Perspectives
(US) 2011. July/August. Opracował - Witold
Bobrowski.
Pomiędzy przemysłem energetycznym Stanów
Zjednoczonych, Europy i Wielkiej Brytanii
istnieje bardzo wiele różnic, ale problemy,
przed jakimi stają zakłady energetyczne tych
krajów - szczególnie jak inwestować, jak rozwijać
się oraz jak radzić sobie z dylematami
polityki rządowej - są zaskakująco podobne.
W marcu 2011 r., podczas międzynarodowej
konferencji w Instytucie Edisona w Londynie
odbyło się spotkanie [...]
|
|
|
|
Zastosowanie diod LED w oświetleniu ogólnym
|
|
|
Łukasz Wyporski
|
Któż z nas oświetleniowców nie zadaje sobie dziś pytania
o sens stosowania diod świecących w tzw. oświetleniu
ogólnym? Któż nie boryka się z problemem pozyskania na
rynku dobrego, rzetelnego rozwiązania wykorzystującego
technologię LED, które mogłoby stanowić alternatywę dla
konwencjonalnych rozwiązań oświetleniowych. Tymczasem
w codziennej pracy zarzucani jesteśmy informacjami
o nowych możliwościach diod elektroluminescencyjnych
(LED), które w środowisku wtajemniczonych rodzą mieszane
uczucia. Stając się świadkami połączenia rynku oświetlenia
z rynkiem elektroniki (LED jest przecież elementem
elektroniki, jednak emituje światło), podczas którego brakuje
wymiany informacji na rzecz wzajemnej rywalizacji
dwóch światów, często mówimy, że jeszcze nie czas na LED,
dodając do tego brak odpowiednich narzędzi do weryfikacji
rzetelności podawanych informacji, nasze zniechęcenie
rośnie a technologię LED-ową (choć bardzo dobrą) życie
sprowadza do roli bomby z opóźnionym zapłonem.
Tym bardziej zawsze warto rozmawiać z rzetelnymi partnerami
w branży. Firma OSRAM z pewnością do takich należy.
Firma łączy w swojej ofercie produkcję półprzewodników jako
OSRAM Opto Semiconductors z ponad 100-letnią wiedzą z zakresu
komponentów oświetlenia (OSRAM GmbH), przedstawiając
odpowiedni balans parametrów, bo przecież dioda nie tylko
powinna mieć możliwie największą skuteczność świetlną, ale
również wysoką jakość emitowanego światła. PrevaLED - powszechnie
nazywany LED engi[...]
|
|
|
|
Zastosowanie kompozycji kolorystycznych w iluminacji obiektów architektonicznych
|
|
|
Marek Łasiński
|
Obecnie możliwości techniczne opraw oświetleniowych
pozwalają na nieograniczoną niczym - poza naszą fantazją
- kreację nocnego wizerunku miasta. Obiekty ukryte
w nocnym pejzażu aglomeracji stają się jego dominantami,
obiekty pozbawione wartości architektonicznych i zaniedbane
pozostają w jego cieniu. Już nie tylko rozświetlenie
przestrzeni powoduje zmiany - zmiany potęguje wprowadzenie
koloru.
Akcenty kolorystyczne w iluminacji
obiektów przemysłowych o charakterze zabytkowym
Jednym z przykładów iluminacji obiektów przemysłowych,
wykorzystujących kolor jako dodatkowe narzędzie twórcze, jest
instalacja oświetlenia szybu wyciągowego dawnej kopalni "Prezydent"
w Chorzowie, z unikatową w Polsce żelbetonową wieżą wyciągową.
Szyb Prezydent znajduje się przy ul. Kościuszki. Powstał
w 1933 r. Obiekt nazwę zyskał na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego.
Przestał pracować w 1996 r. Projektowana kompozycja
zakładała wprowadzenie trzech zasadniczych części iluminacji.
Każda z nich jest podyktowana funkcjonalanością obiektu. Zasadnicza
bryła obiektu została podświetlona oprawami o białej barwie
źródeł, zespół tych opraw został podzielony na oprawy o ciepłobiałej
i zi[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
