ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2012-2 |
| |
|
|
Prenumerata
|
120 lat pracy elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie
|
|
Stefan Molęda 
|
Ponad 2500 lat temu powstało słowo "elektron-elektryczność",
ale praktyczny wymiar osiągnęło w początkach XIX
w. Dla uzmysłowienia przebiegu procesu historycznego niżej
podaję kilka nazwisk twórców, którzy mieli znaczący wpływ
na rozwój nauki i techniki związany z elektrycznością.
Są to m.in.:
- Tales z Miletu - odkrył elektryczność statyczną (625-546 r. p.n.e),
- Wiliam Gilbert - w 1600 r. prowadził pierwsze badania właściwości
elektrycznych ciał przy użyciu versorium igły magnetycznej,
- Nollet - w 1747 r. zbudował elektroskop do pomiaru ilości ładunku
elektrycznego,
- pierwszą książką w całości poświęconą elektryczności "Experiments
and Observations on Electricity" napisał Benjamin Franklin
w Londynie w 1769 r.,
- autorem pierwszej polskiej książki o elektryczności "Fizyka
doświadczeń potwierdzona" był znakomity nauczyciel ks. Józef
H. Osiński. Powstała w 1777 r. Jeden z rozdziałów nosił tytuł "Elektryczność".
Jego staraniem został założony pierwszy piorunochron
na Zamku Królewskim w lipcu 1785 r.,
- ogniwo galwaniczne jako źródło prądu stałego odkryte zostało
przez Aleksandra Volta w 1800 r.,
- wykorzystanie prądu elektrycznego do celów gospodarczych rozpoczęło
się od telegrafu opracowanego przez Samuela Morsa w 1837 r.
wraz z uruchomieniem pierwszej linii telegraficznej w 1844 r. między
Waszyngtonem a odległym od niego o 63 km miastem Baltimore.
Wkrótce linie telegraficzne zaczęto budować w innych krajach,
- Humphry Davy - odkrył zasady działania lampy łukowej w 1808 r.,
ale jej praktyczne zastosowanie do oświetlenia ulic nastąpiło dopiero
w 1841 r.,
- A.G. Bell - wynalazł słuchawkę elektroakustyczną w 1876 r., która
jednocześnie była używana jako mikrofon, a w 1882 r. przeprowadzono
po linii napowietrznej pierwszą rozmowę międzynarodową
między Paryżem a Brukselą (odległość 300 km),
- Tomasz Edison - skonstruował żarówkę w 1879 r. Pierwszym
obiektem oświetlonym przy zastosowaniu żarówki był statek-parowiec
Columbia w[...]
|
|
|
|
Analiza pracy wybranych farm wiatrowych w Polsce Część I. Efektywność produkcji energii elektrycznej
|
|
|
Krzysztof Chmielowiec Andrzej Firlit Krzysztof Piątek
|
Obserwowany w ostatnim dwudziestoleciu dynamiczny rozwój
energetyki wiatrowej w Europie Zachodniej dotarł również
do Polski. Inwestorzy coraz częściej występują o pozwolenia
na budowę nowych farm wiatrowych (FW), natomiast
gminy położone na obszarach o dostatecznie dobrych warunkach
wiatrowych, świadome możliwości zysku z zielonej
energii, starają się takich inwestorów pozyskać. Na podstawie
danych Urzędu Regulacji Energetyki wg stanu z 6 września
2011 r., łączna moc zainstalowana wszystkich elektrowni
wiatrowych w Polsce wynosi ok. 1489 MW, na którą składają
się 484 koncesjonowane źródła [6].
Z roku na rok odnotowuje się ciągły przyrost produkcji energii
elektrycznej z energii wiatru oraz rośnie udział generacji wiatrowej
w krajowym zużyciu energii elektrycznej (rys. 1). Jednak cały
czas w Polsce ilość energii elektrycznej pochodzącej z energetyki
wiatrowej w przeliczeniu na jednego mieszkańca należy do najniższych
w Europie i wynosi 0,012 kW, natomiast biorąc pod uwagę
powierzchnię obszaru lądowego na km2 przypada 1,44 kW [6].
Jak wskazują wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut
Meteorologii i Gospodarki Wodnej możliwości rozwoju energetyki
wiatrowej w Polsce są obiecujące. Podstawą tego wniosku jest
(wykonana na podstawie wieloletnich obserwacji kierunków i prędkości
wiatru) mapa stref energetycznych wiatru w Polsce. Wynika
z niej, że ok. 60% kraju ma warunki określane jako korzystne dla
zainstalowania elektrowni wiatrowych - oczywiście przy spełnieniu
dodatkowo warunków lokalnych, które mogą tą sytuację pogorszyć
lub polepszyć. Uprzywilejowanymi w Polsce rejonami pod względem
zasobów wiatru są następujące regiony: najbardziej wysunięte
na północ części wybrzeża, rejon wyspy Wolin, Suwalszczyzna,
środkowa Wielkopolska i Mazowsze, Beskid Śląski i Żywiecki oraz
Bieszczady i Pogórze Dynowskie.
Natura energetyki wiatrowej jest taka, że nie ma możliwości przewi[...]
|
|
|
|
Analiza pracy wybranych farm wiatrowych w Polsce Część II. Jakość energii elektrycznej
|
|
|
Krzysztof Chmielowiec Andrzej Firlit Krzysztof Piątek
|
Wprowadzenie do systemu elektroenergetycznego (SEE)
niespokojnych źródeł energii, do których z pewnością można
zaliczyć farmy wiatrowe wiązać się może z pewnymi problemami
lokalnymi oraz, przy odpowiednio dużym udziale farmy
wiatrowej w całkowitej produkcji energii, z problemami
rozważanymi w skali globalnej. Przyjmuje się, że wpływ
lokalny można powiązać z oddziaływaniem konkretnej farmy
wiatrowej i jest on niezależny od całkowitego udziału
energetyki wiatrowej w SEE. Zalicza się do niego wahania
amplitudy i częstotliwości napięcia (na skutek gwałtownego
zwiększania lub zmniejszania produkcji energii, oscylacji
konstrukcji wiatraka, efekt 3P, efekt 1P), a także odkształcenie
napięcia wyższymi harmonicznymi. Z kolei w skali
globalnej użytkowanie farm wiatrowych niesie za sobą problemy
z utrzymaniem stabilności oraz dynamiki SEE, wprowadza
większe wymagania dotyczące planowania bilansu
mocy i energii oraz konieczność zwiększenia rezerw mocy
w innych źródłach. W powszechnej opinii największy wpływ
farm wiatrowych na jakość energii elektrycznej (JEE) odbywa
się przez wywoływanie zmian wartości skutecznej napięcia
lub wahań napięcia. Oba te problemy są związane ze
stochastyczną produkcją energii.
Cel opracowania
Artykuł ma na celu ocenę jakości energii w punkcie przyłączenia
do SEE wybranych farm wiatrowych. W przypadku farmy A podstawą
oceny była roczna rejestracja wskaźników jakości energii. Analiza
farmy B opiera się na rejestracjach przeprowadzonych na etapie
projektowania farmy oraz po jej uruchomieniu i włączeniu do SEE.
Analizowany okres wynosi 2 tygodnie i jest zdecydowanie krótszy
niż w przypadku farmy A, jednak z punktu widzenia oceny jakości
energii jest zgodny z wymaganiami zawartymi w obowiązujących
przepisach (występują pełne tygodnie pomiarowe). Uzyskane dane
były uśredniane w interwałach 10-minutowych. Pomiary były wykonywane
rejestratorami parametrów jakości energii elektrycznej
Fluke 1750 oraz Unilyzer 902.
[...]
|
|
|
|
Automatyczne rozwiązania testujące dla przekaźników zabezpieczających Agile produkcji firmy Alstom Grid
|
|
|
Krzysztof Kulski Krzysztof Koćmierowski Paweł Wicher
|
Obecnie największymi wyzwaniami związanymi z rozwojem
cyfrowych przekaźników zabezpieczających (NPR) są:
poprawa jakości konstrukcji, skrócenie czasu rozwoju produktu
skutkujące szybszym wprowadzeniem na rynek oraz
optymalizacja kosztów w fazie opracowania. Bardzo dobrym
rozwiązaniem dla powyższych wymagań jest opracowanie
specjalistycznych, automatycznych narzędzi testujących,
a następnie stworzenie odpowiedniego środowiska testowego,
które umożliwia ostateczną ocenę produktu. Artykuł przedstawia
opis automatycznych rozwiązań testowych ze zintegrowanym
sprzętem Omicron dedykowanych dla nowych
przekaźników zabezpieczających Agile firmy Alstom Grid.
Zakres projektu Agile
W październiku 2010 r., w ramach linii produktów SAS (substation
automation solutions), firma Alstom Grid rozpoczęła projekt, którego
celem jest opracowanie nowej serii przekaźników zabezpieczających
pól rozdzielczych przeznaczonych dla zastosowań w sieciach rozdzielczych,
przemyśle i układach przesyłowych pośrednich. Projekt
obejmuje opracowanie trzech różnych modeli dla: zabezpieczeń nadprądowych
bezkierunkowych, zabezpieczeń nadprądowych kierunkowych
oraz zabezpieczeń napięciowych i częstotliwościowych.
Produkty Agile mają następujące zalety:
- potężna logika, zabezpieczenie oraz komunikacja w kompaktowej
obudowie,
- dobrze znana przez klientów funkcjonalność bazująca na analogii
z obecnie stosowanymi przekaźnikami modułowymi serii Px40
firmy Alstom Grid,
- w pełni wymienna obudowa w standardzie,
- bardzo prosta wymiana/retrofit dla istniejących instalacji serii
K-range oraz serii MiCOM P20 (P121, P122, P123, P125, P126, P127),
- możliwość wykorzystania przez klienta istniejącego okablowania,
- ekonomiczne protokoły Ethernetowe IEC 61850 oraz DNP3.
Dlaczego potrzebujemy automatycznych rozwiązań testujących
Na początku rozwoju rodziny produktów Agile, w fazie analizy
wykonalności oraz doboru technologii, zdecydowaliśmy się na opracowanie
automatycznego r[...]
|
|
|
|
Byli wojskowi zasilają kadry energetyki USA
|
|
Farrell T.F.: Troops to energy jobs. Electric
Perspectives (US) 2011 July/August.
Opracował - Witold Bobrowski.
W nadchodzących latach wielu wysoko wykwalifikowanych
wojskowych w Stanach Zjednoczonych
zakończy swoją karierę w wojsku.
Mają cechy pożądane u pracowników i mogą
pomóc rozwiązać problem przewidywanego odpływu
fachowców z przemysłu energetycznego
w najbliższych latach. Szacuje się, że w ciągu
najbliższych pięciu lat ok. 40% pracowników
energetyki w USA może przejść na emeryturę
Byli wojskowi[...]
|
|
|
|
Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej
|
|
|
Andrzej Firlit
|
W wyniku dynamicznego rozwoju środków technicznych monitorowania
parametrów jakości energii elektrycznej jako
nowej gałęzi nauki i techniki o interdyscyplinarnym charakterze,
obserwowany jest intensywny rozwój przyrządów do
pomiaru parametrów jakości energii elektrycznej. Rozwój
ten jest wymuszony techniczną i ekonomiczną potrzebą oraz
postępem w dziedzinie teorii i techniki przetwarzania sygnałów.
Kolejnym etapem w tym procesie jest budowa - na
bazie zainstalowanych analizatorów - rozproszonych systemów
monitorowania jakości energii elektrycznej. Nie jest to
tożsame tylko i wyłącznie z "informatyzacją" w potocznym
znaczeniu tego pojęcia. Wykorzystanie najnowszych zdobyczy
nauki, w tym informatyki to zaledwie jeden z elementów
tych działań. Systemy monitorowania swym zasięgiem mogą
obejmować sieci elektroenergetyki zawodowej czyli dostawców
energii, jak również sieci należące do odbiorców.
Trend ten jest obserwowany w rozwiniętych technicznie krajach
w Europie i świecie, tam gdzie rozwijający się rynek energii elektrycznej
uruchamia mechanizmy bodźcowe wymuszające poprawę
warunków dostawy energii elektrycznej. Te zjawiska obserwuje się
także w polskiej elektroenergetyce. Znaczenie systemów ciągłego
monitoringu jakości energii elektrycznej jest ogromne. Pozwalają
one na pozyskiwanie cennych i wiarygodnych informacji o rzeczywistym
stanie pracy monitorowanego systemu elektroenergetycznego.
Umożliwiają kompleksową analizę i ocenę jakości energii
elektrycznej i to w długim czasie. Ponadto mogą stanowić podstawę
do różnego rodzaju decyzji związanych z modernizacją oraz
rozbudową istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej. Bardzo
istotne było opracowanie w 2009 r. pierwszego Krajowego Raportu
Benchmarkingowego nt. jakości dostaw energii elektrycznej do odbiorców
przyłączonych do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych [1].
W tym dokumencie poświęcono bardzo dużo miejsca rozproszonym
systemom monitorowania, opisując stan istnieją[...]
|
|
|
|
Generacja wiatrowa a jakość energii elektrycznej
|
|
|
Franciszek Głowacki Henryk Koseda
|
Wiatr należy do odnawialnych źródeł energii, którego światowy
potencjał energetyczny szacuje się na poziomie mocy
równej 40 TW (dla porównania potencjał śródlądowej energii
wodnej szacowany jest na ok. 4 TW). Mimo iż człowiek
wykorzystywał energię wiatru od najdawniejszych czasów
(latawce, żaglowce, wiatraki) to zainteresowanie energią wiatru
do celów energetycznych wyraźnie rozwinęło się dopiero
po kryzysie paliwowym lat 70. ub.w. Przyjęcie przez niektóre
państwa protokołu z Kioto o ograniczeniu emisji dwutlenku
węgla skłoniło rządy i firmy do inwestowania w proekologiczne
źródła energii odnawialnej, w tym w energetykę wiatrową
i fotowoltaikę.
Dyrektywy Unii Europejskiej i praktyczna realizacja mechanizmów
wsparcia energetyki odnawialnej mimo wielu trudności zaowocowały
wzrostem zainstalowanych w Polsce mocy energetyki
wiatrowej z 725 MW w końcu 2009 r. do 1180 MW na koniec 2010 r.
i 1489 MW we wrześniu 2011 r. Przyłączanie obiektów generacji
wiatrowej do krajowego systemu elektroenergetycznego powoduje
konieczność wykonania testów potwierdzających ich prawidłową
współpracę z systemem dla różnych sytuacji ruchowych, jakie mogą
wystąpić. Właściwości, jakie mają generatory napędzane turbinami
wiatrowymi powodują konieczność przeprowadzenia testów nietypowych
dla generacji konwencjonalnej. Znalazło to odzwierciedlenie
w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej oraz
przesyłowej. W obu tych dokumentach poświęcono osobne rozdziały
dotyczące wymagań stawianych energetyce wiatrowej oraz
testów, jakie należy przeprowadzić po uruchomieniu obiektu. Testy
te powinny dotyczyć m.in.:
- zachowania się farm wiatrowych (FW) w czasie normalnej pracy
oraz podczas programowych uruchomień i odstawień,
- zdolności FW do prowadzenia regulacji mocy czynnej w czasie
pracy interwencyjnej,
- odpowiedniego reagowania FW w przypadku zmian częstotliwości
w sieci,
- zdolności FW do regulacji generacji mocy biernej przy różnych
trybach pr[...]
|
|
|
|
I Konferencja "Eksploatacja Sieci Elektroenergetycznych w PGE Dystrybucja S.A."
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
W dniach 8-9 grudnia 2011 r. w Nałęczowie odbyła
się I Konferencja "Eksploatacja Sieci Elektroenergetycznych
w PGE Dystrybucja S.A.", przygotowana
przez Departament Sieci PGE Dystrybucja S.A.
W spotkaniu uczestniczyło 80 osób, które reprezentowały
służby techniczne wszystkich Oddziałów Spółki.
Gośćmi konferencji byli przedstawiciele PGE Polska
Grupa Energetyczna S.A.: Hanna Nowicka - dyrektor
Departamentu Dystrybucji oraz Adam Łuniewski.
Celem konferencji było zapoznanie kadry technicznej
Oddziałów z problematyką aktualnie prowadzonych
i planowanych prac oraz wymiana doświadczeń
w zakresie szeroko rozumianej eksploatacji sieci dystrybucyjnej.
Uczestników konferencji powitał oraz
przedstawił program i tryb obrad dyrektor Departamen[...]
|
|
|
|
Koncepcja zakładowego systemu zarządzania energią
|
|
|
Rafał Sypniewski Andrzej Górczak
|
Obecnie jesteśmy świadkami globalnej dyskusji na temat
optymalizacji zużycia energii. Jej oszczędzanie to nie tylko
energooszczędne żarówki czy najnowsze urządzenia
AGD. Istotną częścią całkowitego zużycia energii jest jej
zużycie przez przemysł. Dlatego też przemysł stawia sobie
coraz ambitniejsze zadania w tej dziedzinie. To nie tylko
optymalizacja procesów produkcyjnych - ale również energooszczędne
urządzenia biorące bezpośredni udział w produkcji.
Dzisiaj w procesie zarządzania zużyciem energii
biorą udział nawet systemy automatyki. Od komputerów
przemysłowych działających często 24 godziny na dobę wymaga
się mniejszego zapotrzebowania na energię. Każdy
zaoszczędzony wat jest wprost przeliczany na ilość wyemitowanych
gazów cieplarnianych lub wręcz liczbę uratowanych
drzew.
Koszty za energię to nie tylko bezpośrednie zużycie energii ale także
jej jakość, która nie pozostaje bez wpływu na kondycję zasilanych
urządzeń. Aby zwiększyć oszczędności, trzeba najpierw precyzyjnie
określić i przeanalizować energię zużywaną przez poszczególne części
maszyn i instalacji (rys. 1). Dobry system zarządzania energią łączy
istniejące urządzenia pomiarowe i najnowsze rozwiązania - dając możliwości
pomiaru i analizy. Cechuje się elastycznością i łatwym dostępem
do każdej zmierzonej wartości. System ten pracując w trudnych
warunkach przemysłowych powinien działać niezawodnie prz[...]
|
|
|
|
Nowoczesne algorytmy wyznaczania jakości energii
|
|
|
Aleksander Lisowiec
|
Jednym z istotnych wskaźników jakości napięcia zasilającego
jest zawartość harmonicznych i interharmonicznych.
Normy EN 50160, EN 61000-4-7 i EN 61000-4-30 określają
algorytmy wyznaczania wartości RMS oraz interharmonicznych
przebiegu. Algorytmy te są niekompatybilne z pomiarami
parametrów sygnałów prądowych i napięciowych do
celów realizacji algorytmów zabezpieczeniowych. W przypadku
gdy funkcje pomiaru jakości energii należy zaimplementować
w urządzeniu zabezpieczeniowym, pojawia
się niekompatybilność wymogów dotyczących algorytmów
zabezpieczeniowych i wyznaczania jakości energii. W artykule
przedstawiono nowoczesne algorytmy cyfrowej zmiany
szybkości próbkowania w dziedzinie cyfrowej, które pozwalają
zrealizować z tego samego ciągu próbek sygnału - funkcje
pomiaru do celów zabezpieczeniowych jak również na
potrzeby wyznaczenia wskaźników jakości energii zgodnie
z wymienionymi normami.
Międzynarodowe standardy dotyczące pomiaru jakości energii
[1, 2] precyzyjnie definiują, które parametry sygnałów prądowych
i napięciowych mają być mierzone oraz metody ich pomiaru w celu
wyznaczenia wskaźników jakości energii. Zgodnie z wytycznymi
analizatory jakości energii w celu prawidłowego wyznaczenia zawartości
harmonicznych, stosują metodę synchronizacji częstotliwości
próbkującej do wielokrotności częstotliwości podstawowej
przebiegu mierzonego. Przedział pomiarowy jest równy dziesięciu
okresom częstotliwości podstawowej sieci. Aby móc zastosować
transformację FFT do wyznaczenia widma sygnału, liczba próbek
na okres przedziału pomiarowego (który powinien być wielokrotnością
okresu składowej podstawowej sygnału) musi być równa
potędze liczby 2. W przypadku gdy częstotliwość próbkująca jest
zsynchronizowana z wielokrotnością częstotliwości sieci, spełnienie
tego warunku nie jest równocześnie możliwe dla okresu pomiaru
równego jednemu okresowi częstotliwości sieci, gdy wyniki pomiarów
są używane do po[...]
|
|
|
|
Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II)
|
|
|
Marcin Jaskólski Agnieszka Kaczmarek
|
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów
małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia,
Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa.
Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy
- wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym
- w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe
małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej
do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują
się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW.
Zalety małych reaktorów jądrowych
Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano
w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary
komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi
dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi.
Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej
mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich
lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość
transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż
ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego
istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów
małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli,
a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co
nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej
harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo
pracy reaktora.
Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest
proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach
małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością
zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni
oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ
- emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół
elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich
reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego
terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar[...]
|
|
|
|
Rozłącznik izolacyjny bezpiecznikowy skrzynkowy typu RBK 00 pro-V120
|
|
Firma Apator, bazując na ponad 60-letnim doświadczeniu
w projektowaniu oraz produkcji aparatury łącznikowej
wprowadziła na rynek nowy produkt RBK 00 pro-V120,
który stanowi rozszerzenie rodziny rozłączników RBK
wielkości 00. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne
a także ostateczny wygląd produktu spełniają wymagania
techniczne oraz sugestie projektantów złączy i rozdzielni
elektrycznych.
Aplikacje, w których istniała potrzeba instalowania kabla o przekroju
do 120 mm2 do rozłącznika wielkości 00 (160 A), wymuszały
stosowanie dodatkowych elementów lub modułów przyłączeniowych
do rozłącznika. Rozwiązania te wymagały zastosowania osłon
maskujących, chroniących obsługę przed dotyki[...]
|
|
|
|
Technologie plazmowe w służbie ochrony środowiska
|
|
|
Ryszard Kacperski
|
O projekcie PlasTEP i udziale w nim szczecińskich naukowców oraz Oddziału SEP
rozmawia Ryszard Kacperski.PlasTEP to akronim jednego z projektów
(nr 033) wchodzącego w zatwierdzony 21 grudnia
2007 r. przez Komisję Europejską Program
Region Morza Bałtyckiego (Baltic Sea Region
- BSR) 2007-2013. Jego pełna nazwa brzmi
"Rozpowszechnianie i wspieranie innowacji
polegającej na wykorzystaniu technologii
plazmowych w zastosowaniach związanych
z ochroną środowiska w Regionie Morza Bałtyckiego".
Program ten jest realizowany w ramach
celu 3. polityki spójności Unii Europejskiej
- Europejska Współpraca Terytorialna.
Wykorzystuje doświadczenia dwóch poprzednich programów wspierających
współpracę międzynarodową w regionie Morza Bałtyckiego
- Inicjatywy Wspólnotowe "INTERREG II" (1997-1999) i Program
Sąsiedztwa "INTERREG III" (2000-2006), którego jest kontynuacją.
Celem strategicznym Programu BSR jest wspieranie rozwoju zrównoważonego,
konkurencyjnego i terytorialnie zintegrowanego regionu
Morza Bałtyckiego, a dalekosiężnym celem PlasTEP - uczynienie
regionu Morza Bałtyckiego europejskim centrum proekologicznych
technologii plazmowych.
Akademii Nauk. Placówki te w określonych obszarach zadań Projektu ściśle
ze sobą współpracują.
Moimi rozmówcami są:
Alexander Schwock - kierownik (project manager) z Centrum Technologicznego
Pomorza Zachodniego (Technology Centre of Western Pomerania
- TZV w Greisfwaldzie). Instytucja ta, ze względu na swoje międzynarodowe
doświadczenie w marketingu naukowym (w zakresie promowania rozwoju
innowacyjnych technologii plazmowych w regionie Morza Bałtyckiego) jest
liderem (partnerem wiodącym) całego przedsięwzięcia. Centrum to było inicjatorem
i organizatorem tzw. sieci kompetencyjnej BalticNet-PlasmaTec.
Dr inż. Stanisław Kalisiak - były prodziekan Wydziału Elektrycznego
Politechniki Szczecińskiej (ZUT). Na tym Wydziale jednym z kierunków
badań jest "ekologia elektromagnetyczna", a w Katedrze Elektroenergetyki[...]
|
|
|
|
Współpraca małych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym – doświadczenia pomiarowe
|
|
|
Tomasz Sikorski
|
Generacja rozproszona (distributed generation, dispersed generation
DG lub distributed resources DR) stanowi obecnie jedną
z najbardziej aktywnie rozwijanych gałęzi energetyki, głównie
dzięki ekologicznym technologiom wytwarzania energii oraz
idei inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Choć nie jest to
pojęcie nowe, brakuje wciąż usystematyzowanej definicji pozwalającej
w jednoznaczny sposób dokonać klasyfikacji źródeł
wytwarzania według określenia generacja rozproszona. Głównym
problemem jest tu przyjęcie kryterium, którym może być
zarówno wielkość mocy zainstalowanej jak i przyłączenie do sieci
przesyłowej bądź dystrybucyjnej, podleganie centralnej dyspozycji
mocy czy wreszcie rodzaj zastosowanych technologii.
Jedna z najczęściej cytowanych definicji wykorzystuje raport
Grupy Roboczej 37.23 CIGRE, która za źródła rozproszone proponuje
traktować jednostki niepodległe centralnemu dysponowaniu
mocą oraz niezależne od scentralizowanego planowania rozwoju
systemu, jednocześnie wprowadzając ograniczenie mocy do wartości
50-100 MW. Dla porównania graniczna moc źródeł rozproszonych
w Wielkiej Brytanii została ustalona na poziomie 100 MW,
w Stanach Zjednoczonych - 50 MW, w Nowej Zelandii - 5 MW,
w Szwecji - 1,5 MW. Polskie Prawo energetyczne wprowadza wartość
5 MW jako mocy źródła, które nie wymaga uzyskania koncesji,
w przypadku źródeł nie zaliczanych do odnawialnych źródeł energii,
oraz w przypadku odnawialnych źródeł energii jako jednostek
zwolnionych z opłat koncesyjnych. Warto jednak podkreślić, że
wspomnianej wartości 5 MW nie należy traktować jako granicznej
mocy dedykowanej generacji rozproszonej. Ostatnie prace CIGRE
nad generacją rozproszoną prowadzone przez Komitet Studiów SC6
"Distribution Systems&Dispersed Generation" zaproponowały minimalizację
definicji jednostek rozproszonych jako elementów wytwórczych
przyłączonych do sieci dystrybucyjnej bądź zasilających
bezpośrednio odbiorcę. Podejmując próbę unifikacji gene[...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA
|
|
Pomiary i analiza przepięć.
Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza
przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach
średniego i wysokiego napięcia. Centralny
Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia
Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne
SEP ukazała się książka poświęcona
zagadnieniom przepięć w sieciach
średniego i wysokiego napięcia.
W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii
podjął się zadania polegającego na
scharakteryzowaniu procesów przepięciowych
występujących w sieciach elektroenergetycznych
średniego i wysokiego napięcia,
oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego
układów izolacyjnych, określeniu
przesłanek modyfikacji zasad koordynacji
izolacji i ochrony przed przepięciami oraz
na wskazaniu możliwości praktycznego ich
wykorzystania między innymi w celu uzyskania
pozytywnego efektu ekonomicznego.
Monografia jest adresowana do studentów
na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach
sieci elektroenergetyczne i technika
wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki,
osób uczestniczących w pracach
normalizacyjnych komitetów technicznych
oraz osób zajmujących się projektowaniem
elementów sieci elektroenergetycznych.
W poszczególnych ro[...]
|
|
|
|
Wynalazki torują drogę innowacjom
|
|
|
Andrzej Nowakowski Tomasz Głuszak Piotr Nowakowski
|
Opracowane w Instytucie Tele- i Radiotechnicznym innowacyjne
rozwiązania tworzą szeroką ofertę dla przemysłu,
w tym dla małych i średnich przedsiębiorstw. Proces transferu
technologicznego powoduje, że w Instytucie przywiązuje
się dużą wagę do intensyfikacji zgłoszeń patentowych, ochrony
patentowej i komercjalizacji wynalazków. Instytut zajmuje
czołową pozycję w Polsce wśród placówek naukowych
pod względem liczby zgłaszanych i uzyskiwanych corocznie
patentów. Tylko w 2011 r. Instytut otrzymał prawa do 20 patentów
oraz zgłosił w celu ochrony 27 wynalazków do Urzędu
Patentowego.
Wiele opatentowanych i wdrożonych opracowań Instytutu zostało
wysoko ocenionych oraz uhonorowanych wieloma prestiżowymi nagrodami,
m.in. złotymi i srebrnymi medalami na Międzynarodowych
Wystawach Wynalazczości: "Innova" Brussels, "Concours Lepine"
Paris, "SIIF" Seul, IWIS. Ponadto za wybitne osiągnięcia wynalazcze
Instytut Tele- i Radiotechniczny został wyróżniony nagrodą specjalną
Federacji Rosyjskiej. Nagrodzone projekty są efektem prowadzonych
prac badawczych w dwóch głównych obszarach tematycznych.
Pierwszy dotyczy opracowań teleinformatycznych systemów oraz
urządzeń elektronicznych, których wyniki na szeroką skalę są wdrażane
m.in. w segmencie energetycznym, a tematyka drugiego priorytetowego
kierunku badań jest związana z materiałami i procesami
technologicznymi i dotyczy "Integracji zaawansowanych technologii
elektronicznych na rzecz zastosowań przemysłowych".
Teleinformatyczne systemy oraz urządzenia elektroniczne
Ten obszar jest rozwijany przez partnerów przemysłowych i wynika
z przyjętego u wielu czołowych producentów kierunku rozwoju
produktów dla energetyki. Jest on ściśle związany z pracami
rozwojowymi dotyczącymi inteligentnych, teleinformatycznych
systemów zabezpieczania, sterowania i pomiarów
wraz z inteligentnymi
czujnikami, bazujących na najnowszych technologiach
informatycznych.
Osiągnięcia w tym zakresie
obecnie decydują i będą d[...]
|
|
|
|
XIII Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD 2011
|
|
|
Krzysztof Kluszczyński
|
Organizatorzy cyklicznych przedsięwzięć naukowych zawsze z niepokojem
oczekują na ich XIII edycję, albowiem przekonanie o "pechowej
trzynastce" jest mocno zakorzenione w polskiej tradycji. W przypadku
XIII Międzynarodowych Warsztatów Doktoranckich, które odbyły się
w dniach 22-25 października ub.r., obawy te okazały się całkowicie płonne,
ponieważ przewyższyły one wszystkie poprzednie liczbą uczestników
i różnorodnością reprezentowanych środowisk akademickich. Wisła już
po raz kolejny stała się miejscem, gdzie w sposób symboliczny Wschód
spotyka Zachód, a Południe - Północ - w uroczym, malowniczym, górskim
kurorcie spotkali się doktoranci i profesorowie z: Ukrainy, Białorusi,
Niemiec, Francji, Hiszpanii, Słowacji, Czech, Węgier, Bułgarii,
Słowenii oraz Szwecji, jak też z wielu uczelni polskich - reprezentujący
prawie 30 ośrodków akademickich i badawczych.
Organizatorów XIII Międzynarodowych Warsztatów najbardziej ucieszyło
to, że światowy kryzys i pesymizm nie stłumił wiary i optymizmu
w młodych badaczach, którzy swoim uczestnictwem i aktywnością udowodnili,
że pozytywnie widzą swoją przyszłość oraz chcą jej odważnie
i śmiało bronić. Tą niezachwianą wiarę i optymizm najlepiej wyraża
wspólne zdjęcie uczestników, które stanowi trwałą i ważną tradycję
Warsztatów, albowiem co roku trafia na ścienny Kalendarz OWD, jak
też jest publikowane w krajowych i międzynarodowych czasopismach
technicznych oraz w portalach internetowych.
Uczestnicy Warsztatów OWD przedstawiali prezentacje związane ze
swoimi pracami doktorskimi. Wymagano od nich, aby na początku wystąpienia
podali czas prowadzenia prac badawczych oraz określili stopień
formalnego zaawansowania doktoratu, co ułatwia późniejszą dyskusję
i ocenę. Spektrum tematyczne realizowanych prac dok[...]
|
|
|
|
XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi energetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne" pt. "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych"
|
|
|
Ryszard Niewiedział
|
W dniach 23 i 24 listopada 2011 r. w Poznaniu odbyło się XIV
Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne,
telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te
- zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany
doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników,
energetyków, elektroników, teletechników, automatyków,
informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum nosiła tytuł: "Aktualne
problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych".
Tematyka XIV Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia:
- projektowanie i eksploatacja sieci rozdzielczych i dystrybucyjnych,
- projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach inteligentnych,
- zarządzanie obiektem inteligentnym,
- wybrane zagadnienia zasilania obiektów energią elektryczną.
logicznych stosowanych w sieciach i instalacjach elektrycznych, zarówno
w obiektach tradycyjnych jak i inteligentnych: mieszkalnych,
użyteczności publicznej, przemysłowych. Sympozjum stanowiło forum
umożliwiające zdynamizowanie wymiany doświadczeń oraz wdrażania
wyników badań naukowych do praktyki projektowej, wykonawczej
i eksploatacyjnej w obszarze sieci i instalacji elektrycznych. Zakres tematyczny
XIV Sympozjum obejmował w sposób kompleksowy i kompetentny
problematykę pojawiającą się - wskutek integracji sieci i instalacji
technicznych obiektów - w fazach: projektowej i technologicznej,
a zwłaszcza w warstwie informatycznej. Efektywne zastosowanie technik
informatycznych przynosi zdecydowane efekty ekonomiczne również
w obszarze instalacji i sieci elektrycznych. Tym samym tematyka
Sympozjum wpisuje się w aktualne kierunki [...]
|
|
|
|
Zastosowanie algorytmu pattern search do minimalizacji kosztu energii w mikrosieci
|
|
|
Rafał Frącz
|
Na całym świecie obserwuje się wzrost zastosowania odnawialnych
źródeł energii. Są wśród nich zarówno duże jednostki
wytwórcze o mocy kilku MW, jak i źródła mniejsze
o mocy do kilkuset kW. Zastosowanie mniejszych jednostek
wytwórczych, zarówno konwencjonalnych, jak i odnawialnych,
sprzyja rozwojowi tzw. generacji rozproszonej, czyli
zastosowaniu wielu niewielkich źródeł na danym obszarze.
Naturalną konsekwencją rozwoju tego typu źródeł było powstanie
koncepcji mikrosieci, w której wiele małych urządzeń
wytwórczych różnego typu wraz z zasobnikami energii
i rozproszonymi odbiorami jest łączonych razem.
Sterowanie centralne i rozproszone
W literaturze [1-5] szeroko omawiane są dwie koncepcje sterowania
mikrosiecią. Pierwsza z nich zakłada, że układy sterujące powinny
być rozproszone w obrębie mikrosieci i zintegrowane z urządzeniami
w niej zainstalowanymi. Do głównych zalet tej koncepcji
należą: łatwość dodawania dużej liczby urządzeń od mikrosieci,
brak rozbudowanej komunikacji między urządzeniami, szybka reakcja
na zmiany lokalne, np. w stanach awaryjnych. W założeniu
każdy z elementów w tak sterowanej mikrosieci dąży do jak najbardziej
efektywnego funkcjonowania z jego punktu widzenia, co może
przełożyć się na efektywną pracę całej sieci. Przeciwną koncepcję
stanowią systemy pracujące z centralnym układem sterującym. Wg
[4] systemy pracujące na zasadzie lokalnej optymalizacji w poszczególnych
źródłach jako całość nie osiągają najlepszego możliwego
rezultatu. Dzieje się tak, gdyż nie są one w stanie uwzględnić wpływu
poszczególnych elementów systemu na siebie. Do głównych
zalet tej koncepcji należą: uproszczona współpraca z systemem
elektroenergetycznym (łatwość planowania), łatwość w dokonywaniu
poprawek w algorytmie sterującym, możliwość zastosowania
bardziej zaawansowanych algorytmów obliczeniowych, kompleksowa
reakcja w sytuacjach awaryjnych, możliwość uwzględnienia
odbiorów sterowalnych, których użycie jest uwzględniane [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
